Tag archieven: ADHD

Binnenland

Onnodige obstakels: Madlener schrapt keuring voor mensen met autisme bij rijbewijs

Mensen met autisme hoeven binnenkort niet langer verplicht een medische keuring te ondergaan voor het verkrijgen of verlengen van hun rijbewijs.

Dat heeft minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat bekendgemaakt in een brief aan de Tweede Kamer. Voor mensen met ADD of ADHD wordt onderzocht of de huidige keuringen kunnen worden aangepast. Daarnaast komt er ook verandering voor mensen die herstellende zijn van een psychose: zij hoeven mogelijk niet meer zes maanden te wachten voordat ze gekeurd mogen worden.

onnodig obstakel

Minister Madlener stelt dat de huidige medische keuringen door veel mensen met autisme, ADD en ADHD als niet proportioneel worden ervaren. “Ik vind dat deze keuringen geen onnodig obstakel moeten zijn voor het rijbewijs, want autorijden is een vorm van vrijheid die je mensen niet zomaar wilt ontnemen,” aldus Madlener. Tegelijkertijd benadrukt hij het belang van verkeersveiligheid. “Met de voorgestelde maatregelen houden we het verkeer veilig én worden er minder verplichtingen opgelegd aan mensen.”

Het afschaffen van de keuring voor mensen met autisme is gebaseerd op de conclusie dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is dat deze groep meer verkeersovertredingen maakt of bij meer ongevallen betrokken raakt dan andere weggebruikers. Het streven is om deze maatregel per 1 januari 2026 in te voeren. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) onderzoekt op dit moment hoe dit het beste kan worden uitgevoerd.

alternatieven

Voor mensen met ADD en ADHD ligt de situatie genuanceerder. Statistieken laten zien dat deze groepen wel vaker betrokken zijn bij verkeersongevallen of overtredingen. Tegelijkertijd blijkt dat vrijwel iedereen slaagt voor de medische keuring, waardoor deze procedure tijdrovend is en het nut ervan ter discussie staat. Minister Madlener heeft daarom aan het CBR gevraagd om te onderzoeken of er alternatieven mogelijk zijn die minder belastend zijn maar wel de verkeersveiligheid waarborgen. Resultaten van dit onderzoek worden in het najaar van 2025 verwacht.

Streven is om dit op 1 januari 2026 in te laten gaan, het CBR onderzoekt nu in opdracht van het ministerie hoe dit het best kan worden afgeschaft.

Ook mensen die een psychose hebben doorgemaakt, krijgen mogelijk sneller duidelijkheid over hun rijgeschiktheid. Tot nu toe gold de regel dat zij zes maanden moesten wachten voordat zij medisch gekeurd mochten worden. De Gezondheidsraad heeft geadviseerd om deze wachttijd te herzien. Het ministerie wil dit advies overnemen en onderzoekt samen met het CBR hoe deze wijziging in de praktijk kan worden gebracht. Een update hierover volgt eind 2025.

positief

De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) is positief over het besluit van het kabinet. Directeur Caroline Verkerk noemt de keuring “stigmatiserend, belastend, duur en zinloos” en is blij dat deze wordt afgeschaft. Volgens haar schept dit meer gelijkheid voor mensen met autisme die zich willen verplaatsen per auto.

De aanpassingen volgen op een motie van Tweede Kamerleden Agnes Joseph (NSC) en Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA). Zij vroegen vorig jaar al om een herziening van het keuringstraject voor mensen met een neurodiverse achtergrond. Het kabinet heeft naar aanleiding van die oproep een beleidsonderzoek uitgevoerd, waarvan de uitkomsten nu worden omgezet in concreet beleid.

De minister benadrukt dat Nederland een balans moet vinden tussen inclusiviteit en veiligheid. Hij noemt het belangrijk dat mensen niet onnodig worden buitengesloten van deelname aan het verkeer, zolang zij veilig kunnen rijden. Deze versoepeling van de regelgeving is volgens hem een belangrijke stap in de goede richting.

Basisbereikbaarheid, Buitenland, Busvervoer, De Lijn

Mama kwaad op De Lijn: zoon met beperking krijgt boete die leidt tot ophef

De Lijn ligt onder vuur na een incident waarbij een jongeman met autisme en ADHD een boete kreeg omdat hij zijn abonnement niet had gescand.

Zijn moeder, Ellen, uitte haar frustratie nadat ze in totaal twee boetes van 30 en 50 euro moest betalen. Ondanks haar uitleg over de beperking van haar zoon, kreeg ze geen gehoor bij De Lijn. De Vlaamse vervoersmaatschappij hanteert een strikt beleid waarbij alle reizigers hun vervoersbewijs moeten scannen, ongeacht hun situatie. Dit leidt tot kritiek van het Vlaams Mensenrechteninstituut, dat spreekt van mogelijke discriminatie.

De kwestie werd aangekaart in het consumentenprogramma ‘WinWin’ op Radio 2, waar Ellen haar verhaal deed. Haar zoon, die buitengewoon onderwijs volgt en van de overheid een gratis abonnement van De Lijn krijgt, heeft moeite om elke keer bij het instappen zijn kaart te scannen. Vooral op het einde van de schooldag, wanneer zijn medicatie is uitgewerkt en hij overprikkeld raakt, vergeet hij het soms volledig. Dat leidde tot een boete, die door De Lijn als ‘terecht’ werd bestempeld, aangezien er geen uitzonderingen bestaan voor mensen met een beperking.

onaanvaardbaar

Volgens het Vlaams Mensenrechteninstituut is dat onaanvaardbaar. Directeur David Stevens benadrukt dat mensen met een beperking op een volwaardige manier moeten kunnen participeren in de samenleving, zonder fysieke of sociale drempels. “Dergelijke verhalen zouden gezien kunnen worden als discriminatie op basis van gezondheidstoestand. Er bestaan regels over hoe je met mensen met een beperking moet omgaan, en die moeten worden gerespecteerd.”

Toch blijft De Lijn voorlopig bij haar standpunt dat scannen essentieel is. Volgens woordvoerder Frederik Wittock is het niet alleen bedoeld om zwartrijders op te sporen, maar ook om beter te begrijpen hoeveel mensen van welke rit gebruik maken. Dit zou helpen bij de optimalisatie van de dienstverlening.

Foto: © De Lijn – Controleur en reiziger

Toch bestaan er uitzonderingen binnen het beleid van De Lijn. Blinden en slechtzienden hoeven hun vervoersbewijs niet te scannen. Dat roept de vraag op waarom dit niet uitgebreid kan worden naar andere mensen met een beperking. “Veel mensen haken hierdoor af van het openbaar vervoer, terwijl het net een laagdrempelige manier zou moeten zijn om je te verplaatsen,” stelt Stevens.

Na de kritiek belooft De Lijn beterschap. In een gesprek met ‘WinWin’ zegt de vervoersmaatschappij dat het voorval wordt betreurd en dat er gewerkt wordt aan een oplossing. “Onze controleurs en het boetebeheer moeten een procedure volgen, en daarin is er helaas weinig ruimte om naar het bredere plaatje te kijken. De Vlaamse overheid verwacht van ons dat we asociaal gedrag aanpakken, maar we zien in dat hier een nuance nodig is.”

BlueAssist

Daarom wil De Lijn het oude BlueAssist-systeem nieuw leven inblazen. Dit systeem, dat eerder bestond maar verdween, stelt mensen met een beperking in staat om zich kenbaar te maken zonder telkens hun vervoersbewijs te hoeven scannen. Ze zouden hun smartphone of een herkenbaar symbool kunnen tonen aan controleurs, waardoor boetes zoals in het geval van Ellen’s zoon vermeden kunnen worden. De Lijn is hierover in gesprek met organisaties zoals GiPSo en hoopt op korte termijn een nieuwe regeling te kunnen invoeren.

Binnenland, BLUE, Wetgeving

Advies: Geen rijtest voor alle kandidaten met ADHD

Een reactie plaatsen

Het is niet nodig om alle rijexamenkandidaten met ADHD te verplichten een rijtest te doen. Dat schreef de Gezondheidsraad onlangs in een advies aan de minister van IenW. De raad adviseert de minister om de rijtest alleen te laten afnemen als de verplichte medische keuring daar aanleiding toe geeft. Op dit moment moeten mensen met de diagnose ADHD die voor het eerst een rijbewijs willen aanvragen, eerst medisch gekeurd worden – wat verplicht is volgens Europese regelgeving – en daarna een rijtest doen bij het CBR. Met de keuring en de daaropvolgende rijtest wordt beoordeeld of de medische situatie van de kandidaat veilige deelname aan het verkeer in de weg staat. Als dat niet zo is, wordt de kandidaat rijgeschikt verklaard en mag hij of zij rijexamen doen.

De Gezondheidsraad heeft op verzoek van de minister van IenW gekeken naar nut en noodzaak van de verplichte rijtest. Uit cijfers van het CBR blijkt dat 84% van de rijexamenkandidaten met ADHD bij die test rijgeschikt wordt verklaard. Als die groep vooraf onderscheiden kan worden, hoeft niet iedereen met ADHD de rijtest te doen. Volgens de Gezondheidsraad is de medische keuring door een psychiater een effectieve manier om mensen met ADHD die een verhoogde kans hebben op onveilig rijgedrag te onderscheiden van mensen met ADHD die dat niet hebben. De raad adviseert daarom om de verplichte rijtest voor alle rijexamenkandidaten met ADHD te laten vervallen en het CBR de mogelijkheid te bieden om op basis van het rapport van de keurend psychiater te beoordelen of een aanvullende rijtest nodig is. Dit meldt de Gezondheidsraad op hun website.

Lees ook: ILT gaat soepel om met handhaving geldigheid code 95