Maandelijks archief: april 2025

Buitenland, De Lijn, duurzaamheid, Elektrisch vervoer

Groene stroom op wielen: Leuven bijt spits af met eerste elektrische gelede bussen

Op de stelplaats van De Lijn in Leuven-Noord is deze week een belangrijke mijlpaal bereikt in de verduurzaming van het Vlaamse openbaar vervoer.

Voor het eerst zijn er volledig elektrische gelede bussen in gebruik genomen, geleverd door het Italiaanse merk Iveco. Deze nieuwe voertuigen van achttien meter lang kunnen tot 110 passagiers vervoeren en bieden daarmee een aanzienlijke capaciteitsverhoging ten opzichte van de standaard e-bussen die slechts plaats bieden aan tachtig reizigers.

De officiële voorstelling van de voertuigen vond plaats in aanwezigheid van minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA), Leuvens schepen van Mobiliteit Dirk Vansina (CD&V) en Ann Schoubs, directeur-generaal van De Lijn. Minister De Ridder benadrukte tijdens de presentatie de forse investering van de Vlaamse regering in de vergroening van het openbaar vervoer. “We zorgen er met de Vlaamse regering voor dat De Lijn dit jaar nog heel wat e-bussen kan bijbestellen, dankzij de turbo van 400 miljoen euro die we in 2025 voorzien voor de bestelling van e-bussen en trams. Het grootste deel daarvan zal naar e-bussen gaan. Met deze forse inhaalbeweging willen we de kwaliteit en de stabiliteit van de dienstverlening verder verbeteren. Samen met de reguliere levering van nieuwe bussen zal tegen het einde van deze legislatuur zowat de helft van de bussen van De Lijn nieuw zijn,” aldus De Ridder.

bredere strategie

De inzet van de nieuwe gelede bussen past binnen de bredere strategie van De Lijn om de volledige busvloot te moderniseren en te elektrificeren. De voertuigen worden geleverd door Iveco, dat zich ontpopt als een belangrijke partner in dit transitieproces. Paul Mechele, Business Director Benelux bij Iveco, verklaarde: “Iveco Bus, als marktleider in het stadsbussensegment, is een van de belangrijkste partners van De Lijn in het realiseren van de vergroening van de vloot. We garanderen dat we alle voertuigen leveren, in overeenstemming met de nieuwe laadinfrastructuur op de stelplaatsen. We hebben de samenwerking met De Lijn als bijzonder prettig ervaren en kijken uit naar verdere invulling van de geplande investeringen.”

Foto: De Lijn – presentatie gelede bussen in Leuven

De nieuwe e-bussen zijn niet alleen groter, maar ook technologisch geavanceerder. Volgens De Lijn-directeur Ann Schoubs werd bij het ontwerp bijzonder veel aandacht besteed aan comfort en veiligheid. “Zo beschikken ze over USB-laadpunten voor gsm’s en smartphones, een elektrisch bediende automatische oprijplaat voor minder mobiele reizigers, zitplaatsen met gerecycleerd leer en ingelegde iconen voor speciale reizigers, een verbeterde vering en klimaatregeling, en twee brede schermen met actuele ritinformatie. Maar ook aan het comfort en de veiligheid van de chauffeurs hebben we gedacht. Hun stoel is verwarmd en geventileerd, de bussen beschikken over alle moderne veiligheidssystemen, hun stuurpost is beveiligd en hun zicht naar achter is veel duidelijker dankzij camera’s in plaats van spiegels.”

pioniersrol

Leuven speelt met deze introductie opnieuw een pioniersrol. Schepen Dirk Vansina wees erop dat de stad al in 2019 als eerste in Vlaanderen elektrische stadsbussen inzette. “Het is fantastisch dat Leuven opnieuw een voortrekkersrol mag spelen. Vijf jaar geleden waren we de eerste stad in Vlaanderen met volledig elektrische bussen en vandaag zetten we opnieuw een belangrijke stap met de allereerste elektrische gelede bus. Dat is niet alleen goed nieuws voor het klimaat, maar ook voor de leefbaarheid in onze stad. Tegen 2035 moeten alle voertuigen in Leuven emissievrij rijden. Elektrische bussen zorgen voor propere lucht en bovendien zijn ze, door de afwezigheid van een dieselmotor, erg stil. Omdat De Lijn alleen groene stroom koopt, is er ook bij de productie van de energie geen uitstoot. Dit is een introductie met héél veel positieve aspecten.”

De 109 reeds bestelde bussen worden de komende maanden geleidelijk ingezet vanuit verschillende stelplaatsen, waaronder Leuven, Brugge, Zomergem, Sint-Niklaas, Hasselt, Genk en Tielt-Winge. Intussen is er al een bijkomende bestelling geplaatst voor 32 extra voertuigen, waarmee het totaal op 141 komt. Om deze e-bussen operationeel te maken, investeert De Lijn ook in de nodige infrastructuur. Zo werd een order geplaatst van 24,2 miljoen euro voor 403 laadstations met vermogens tussen 50 en 180 kW.

De opleiding van chauffeurs en technici is momenteel volop aan de gang, zodat de nieuwe bussen binnenkort probleemloos ingezet kunnen worden in het reguliere lijnennet. Vlaanderen zet hiermee een forse stap vooruit in de ambitie om tegen 2035 volledig emissievrij openbaar vervoer aan te bieden.

Binnenland, duurzaamheid, Luchtvaart, Opinie, Rechtspraak

Symboolpolitiek: reclameverbod voor vliegreizen drijft Den Haag in morele spagaat

Het verbod op reclame voor vliegreizen in Den Haag heeft geleid tot een scherp debat over de grenzen van gemeentelijke bevoegdheden, vrijheid van meningsuiting en de effectiviteit van symbolisch klimaatbeleid.

De uitspraak van de rechtbank, die het gemeentelijk verbod op fossiele reclames – waaronder vliegreclames – ondersteunt, wordt door de reis- en luchtvaartsector met argwaan bekeken. Niet alleen roept het juridische vragen op, het werpt ook een schaduw over het publieke debat over duurzaamheid, waarin nuance steeds vaker het onderspit delft.

De rechtbank erkent dat het gemeentelijk verbod op fossiele reclames een bijdrage kan leveren aan de bescherming van de volksgezondheid en het terugdringen van klimaatverandering. Tegelijkertijd onderstreept de uitspraak de mate waarin lokale overheden zich moreel bevoegd achten tot het vormgeven van het gedrag van burgers via communicatiekanalen. Het gegeven dat dit beleid zich nu toespitst op commerciële uitingen, en dus indirect op de keuzes van consumenten, zet de deur open voor bredere restricties op informatievoorziening.

kort geding

Reisorganisaties en brancheverenigingen, die zich verenigd hadden in een kort geding tegen het verbod, betwijfelen de juridische houdbaarheid van het vonnis. Zij wijzen erop dat het verbieden van reclame een inbreuk betekent op het recht van bedrijven om hun diensten aan te bieden aan het publiek, en op het recht van consumenten om geïnformeerde keuzes te maken. Daarnaast wordt het argument dat vliegreclames negatieve gevolgen zouden hebben voor de gezondheid als juridisch wankel beschouwd, zeker wanneer tegenovergestelde inzichten – zoals het stressverlagende effect van vakanties – volledig buiten beschouwing worden gelaten.

Wat ooit begon als klimaatbewustzijn, dreigt te verworden tot ideologische censuur.

De gemeente Den Haag stelt dat het verbod uitsluitend gericht is op fossiele producten en niet op andere sectoren. Toch leidt dit tot een merkwaardig spanningsveld, want de stad organiseert gelijktijdig internationale topontmoetingen waarbij het vliegverkeer juist toeneemt. De morele logica lijkt selectief toegepast: waar de individuele vakantieganger aan banden wordt gelegd, blijft institutioneel vliegverkeer buiten schot. Dat ondermijnt het draagvlak voor het beleid en wekt de indruk van hypocrisie.

Foto: © Pitane Blue
– luchthaven Schiphol

Critici wijzen bovendien op de vage formuleringen in het vonnis. Het argument dat ‘alle kleine beetjes helpen’ als rechtvaardiging volstaat voor het beperken van reclame, kan gemakkelijk worden ingezet voor toekomstige beperkingen. Als elk miniem effect voldoende is voor een ingreep, komt de grens van wat toelaatbaar is gevaarlijk dicht bij willekeur te liggen. Dat het hier gaat om handelsreclame, en dus volgens de rechter niet onder de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting valt, is een juridisch-technisch punt dat voorbijgaat aan de maatschappelijke waarde van vrije informatieverspreiding in het algemeen.

precedent

De uitspraak wordt door gemeenten die soortgelijke maatregelen overwegen gezien als een precedent. Dit versterkt het vermoeden dat de rechterlijke macht in toenemende mate de poort opent naar normerend beleid op basis van politieke motieven, verpakt als volksgezondheidsmaatregel. 

De discussie over fossiele reclame raakt dan ook een veel fundamentelere kwestie: de verhouding tussen overheidsmacht en individuele vrijheid. Wanneer de overheid zich gaat bemoeien met wat burgers wel of niet mogen zien, horen of kopen, is waakzaamheid geboden. Niet omdat duurzaamheid onbelangrijk is, maar omdat het middel proportioneel moet blijven tot het doel. En in dit geval rijst de vraag of het werkelijk gaat om het milieu, of om het moraliseren van consumptiegedrag door de overheid.

Binnenland, Luchtvaart

Grootste logistieke operatie: veiligheidsmaatregelen leggen luchtruim plat

Het luchtruim rond Den Haag wordt eind juni grotendeels afgesloten vanwege de NAVO-top die op 24 en 25 juni in de stad plaatsvindt.

De maatregel is onderdeel van een ongekend grote veiligheidsoperatie, waarbij tientallen regeringsleiders en ministers uit de NAVO-lidstaten naar Nederland afreizen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) hebben uitgebreide beperkingen opgelegd aan zowel lucht- als zeevaartverkeer, die de gehele regio rond de Hofstad zullen raken.

Van maandag 23 juni om 15.00 uur tot woensdag 25 juni om 23.59 uur geldt een streng gereguleerd luchtruim binnen een straal van 93 kilometer rond Den Haag. Binnen dit gebied mag alleen commerciële grote luchtvaart vliegen als daarvoor expliciet toestemming is verleend. Klein luchtverkeer, recreatieve vluchten en privéjets zullen gedurende deze periode grotendeels aan de grond blijven. Een nog strengere regeling geldt voor een zone van 16 kilometer rond Den Haag, waar alleen vliegtuigen met een veiligheids- of medische noodfunctie worden toegestaan.

Voor luchthavens als Schiphol, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad betekent dit aanzienlijke beperkingen. De Polderbaan op Schiphol wordt gebruikt als parkeer- en beveiligingslocatie voor de toestellen van de internationale regeringsleiders. Daarnaast is de Buitenveldertbaan vanwege gepland onderhoud eveneens buiten gebruik, wat leidt tot een krimp van zo’n 10 procent in het aantal geplande vluchten. Luchtvaartmaatschappijen zijn reeds op de hoogte gebracht van de capaciteitsbeperkingen.

dronegebruikers

De impact op dronegebruikers is eveneens aanzienlijk. Vanaf 18 juni gelden aanvullende restricties op het gebruik van onbemande luchtvaartuigen rond Den Haag, Valkenburg en Noordwijk. De politie kondigt strikte handhaving aan en raadt dronepiloten aan om actuele luchtvaartkaarten van platforms als GoDrone of Aeret te raadplegen. De details over de exacte beperkingen worden op een later moment nog bekendgemaakt.

Ook de zee wordt niet gespaard. In een zone van ruim 22 kilometer uit de kust tussen Hoek van Holland en Noordwijk wordt het scheepvaartverkeer eveneens gereguleerd. Van 19 juni om 23.59 uur tot 23 juni om 15.00 uur mogen enkel vissers, rondvaartboten en andere scheepvaart met een vergunning van de havenmeester van Scheveningen het gebied betreden. Daarna gaat het gebied volledig op slot tot het einde van de top. De haven van Scheveningen blijft wel bereikbaar via een gecontroleerde corridor. Belangrijk is dat de internationale vaarroutes naar de Rotterdamse haven geen hinder ondervinden van deze maatregelen.

Foto: Pitane Blue – Schiphol Airport

De luchtruimmaatregelen zijn juridisch vastgelegd in een ministeriële regeling, opgesteld op verzoek van de NCTV. Deze regeling moet voorkomen dat er tijdens de top onvoorziene risico’s ontstaan in het Nederlandse luchtruim of op zee.

Volgens betrokken instanties is het organiseren van de NAVO-top “de grootste logistieke operatie ooit in Nederland”. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat benadrukt dat veiligheid voorop staat, maar dat men tegelijkertijd probeert het dagelijks functioneren van de maatschappij zo min mogelijk te verstoren. Burgers en bedrijven worden wel dringend geadviseerd om hun luchtvaartactiviteiten in de regio uit te stellen, zodat een overzichtelijk luchtbeeld ontstaat voor de luchtverkeersleiding en veiligheidsdiensten.

maatregelen

Met het oog op het internationale belang van de bijeenkomst, waarbij onder meer de oorlog in Oekraïne en de uitbreiding van het NAVO-bondgenootschap op de agenda staan, is het veiligheidsniveau tot een absoluut maximum opgevoerd. De aanwezigheid van regeringsleiders uit onder meer de Verenigde Staten, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk maakt de top tot een evenement van mondiaal belang, waarbij Nederland zich van zijn meest alerte kant moet laten zien.

Binnenland, Busvervoer, Opinie, Politiek, Uitgelicht

Reispas voor lage inkomens: gratis OV voor minima dreigt dure sigaar uit eigen doos

Het kabinet overweegt om mensen met een laag inkomen gratis te laten reizen met bus, tram, metro en trein, maar stuit daarbij op felle kritiek uit meerdere hoeken.

Het voorstel, dat beoogt de mobiliteit onder kwetsbare groepen te vergroten, lijkt op papier een sympathiek idee. Toch roept het vooral vragen op over de betaalbaarheid, uitvoerbaarheid en effectiviteit van het plan.

De ov-sector zelf, vertegenwoordigd door brancheorganisatie OV-NL, uit stevige zorgen. Voorzitter Hatte van der Woude stelt dat het plan losstaat van de harde realiteit waarin de sector verkeert. “Er wordt tegelijkertijd fors bezuinigd op het ov,” benadrukt Van der Woude. Minder reizigers sinds de coronapandemie en stijgende kosten hebben al geleid tot hogere tarieven en het schrappen van buslijnen. Volgens haar betekent de invoering van een gratis ov-pas óf nog hogere prijzen voor andere reizigers óf verdere verschraling van het aanbod. “Dat is niet houdbaar,” aldus Van der Woude.

steun

Ook binnen de politiek ontbreekt de steun. Staatssecretaris Chris Jansen (Openbaar Vervoer, PVV) maakt duidelijk dat hij geen voorstander is van gratis openbaar vervoer. Tijdens een debat in de Tweede Kamer liet hij weten dat het voorstel de staatskas te veel zou belasten. “Betaalbaarheid is belangrijk, maar gratis ov is niet de juiste weg,” aldus Jansen.

Foto: © Pitane Blue –
Bravo – busvervoer

Het plan om mensen met een laag inkomen gratis met het openbaar vervoer te laten reizen lijkt op het eerste gezicht sociaal en nobel. Maar bij nadere beschouwing stapelen de bezwaren zich op. De ov-sector zelf slaat alarm over verdere verschraling van het aanbod en duurdere kaartjes voor reguliere reizigers. Politici waarschuwen voor de enorme kosten en wijzen op de schrale resultaten van vergelijkbare initiatieven in het buitenland. Gratis ov klinkt sympathiek, maar in de praktijk betekent het vooral hogere lasten voor iedereen. De overheid zou beter inzetten op gerichte kortingen en versterking van het ov-netwerk, zodat mobiliteit voor iedereen verbetert, niet alleen voor een selecte groep.

Internationale voorbeelden bieden weinig hoop dat het voorgestelde Nederlandse systeem een succes zou worden. In Luxemburg is het openbaar vervoer sinds 2020 gratis, maar het autogebruik is nauwelijks gedaald. In Tallinn, de hoofdstad van Estland, waar sinds 2013 gratis openbaar vervoer wordt aangeboden, steeg het gebruik van bus en tram weliswaar met 14 procent, maar ook daar bleef de auto populair. Hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft legt uit dat vooral voormalige wandelaars en fietsers de overstap naar het ov maken. “Het leidt nauwelijks tot minder files,” stelt Van Wee. Sterker nog, het extra energieverbruik van de toegenomen ov-gebruikers kan zelfs hoger uitvallen dan de besparing op autogebruik.

beleid

Dat roept de vraag op wie werkelijk geholpen is met dit beleid. Als het kabinet beoogt sociale mobiliteit te bevorderen, waarom wordt dan niet gekozen voor gerichte korting buiten de spits, zoals Van Wee bepleit? Op die manier zouden mensen met lage inkomens echt profiteren, zonder het toch al krimpende ov-net verder onder druk te zetten.

De financiering van het voorstel lijkt bovendien allesbehalve solide. Het kabinet wil 157,5 miljoen euro uit het Klimaatfonds gebruiken en 152,5 miljoen euro uit een Europees sociaal klimaatfonds aanvragen. In tijden waarin overal bezuinigd wordt, lijkt het wrang om geld dat bedoeld is voor verduurzaming in te zetten voor gratis vervoer dat mogelijk weinig klimaateffect heeft.

De zorgen zijn breed gedragen en alles wijst erop dat het plan eerder symboliek dan daadwerkelijk effectieve sociale verbetering oplevert. Gratis is zelden echt gratis, en in dit geval betalen alle ov-gebruikers en de belastingbetaler de rekening. De kans dat het voorstel in deze vorm wordt doorgezet lijkt daarmee klein, zeker nu ook binnen de coalitie de twijfels toenemen.

De gedachte om mobiliteit voor kwetsbare groepen te verbeteren verdient steun. Maar daarvoor is gericht beleid nodig, geen dure cadeautjes die de sector verzwakken en het probleem slechts verplaatsen.

Binnenland

Samenwerking: Hertz en Bolt versnellen overstap naar elektrisch rijden voor chauffeurs

Hertz en Bolt slaan de handen ineen om chauffeurs op het Bolt-platform makkelijker en sneller te laten overstappen op elektrisch rijden.

Het nieuwe partnerschap, dat vandaag in Amsterdam werd aangekondigd, stelt chauffeurs in staat om volledig elektrische voertuigen te huren via Hertz, met een flexibel en voordelig model dat alle essentiële diensten zoals verzekering en pechhulp omvat.

De samenwerking start in Amsterdam, maar Bolt en Hertz hebben ambitieuze plannen om de service snel uit te breiden naar andere grote Nederlandse steden. Volgens Bolt sluit dit initiatief perfect aan bij hun strategie om duurzame stedelijke mobiliteit te bevorderen. Eerder dit jaar lanceerde Bolt samen met softwareontwikkelaar Volteum een Total Cost of Ownership-calculator, waarmee chauffeurs nauwkeuriger inzicht krijgen in de kostenstructuur van elektrisch rijden, toegespitst op hun eigen gebruikspatronen.

huurmodellen

Met de introductie van flexibele huurmodellen via Hertz kunnen zelfstandige chauffeurs en wagenparkbeheerders nu zonder grote investeringen of langdurige verplichtingen de stap zetten naar schoner vervoer. De wagens die via Hertz worden aangeboden, zijn volledig goedgekeurd voor personenvervoer en worden geleverd met een royaal kilometerpakket. Noud Ottens, General Manager voor Bolt Nederland, benadrukt de noodzaak van deze stap: “Bolt zet zich in om meer elektrische voertuigen aan ons platform in Nederland toe te voegen als onderdeel van een langetermijninvestering in de transitie naar uitstootvrije mobiliteit. Onze onderzoeken tonen echter aan dat de overstap nog steeds lastig is voor zowel zelfstandige chauffeurs als wagenparkbeheerders. Door chauffeurs meer keuze te bieden via samenwerkingen zoals deze met Hertz, hopen we de adoptie van EV’s in Nederland te versnellen.”

Ook Hertz toont zich enthousiast over de samenwerking. Eric Siewers, General Manager Benelux bij Hertz, verklaart: “Chauffeurs kiezen steeds vaker voor elektrische voertuigen, en deze samenwerking met Bolt markeert een belangrijke stap in onze ambitie om de toonaangevende mobiliteitsleverancier te worden in de groeiende mobiliteitsmarkt. We kijken ernaar uit om samen te werken met Bolt om een breed scala aan voertuigen aan te bieden die voldoen aan de wensen van klanten en een uitstekende klantervaring bieden.”

Foto: Bolt Press Services

Bolt heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in de vergroening van zijn wagenpark in Nederland. In september 2024 breidde het platform de elektrische categorie al uit naar Rotterdam, Den Haag en Eindhoven, na een succesvolle pilot met 50 volledig gebrandmerkte premium elektrische voertuigen in Amsterdam. Daarnaast committeerde Bolt zich aan een investering van €50 miljoen in de Nederlandse markt, bedoeld om de overstap naar elektrisch rijden verder te versnellen. De financiële stimulansen die Bolt biedt aan chauffeurs — waaronder verlaagde leaseprijzen, kortingen op laadkosten en co-financieringsprogramma’s met autofabrikanten en laadpartners — maken het extra aantrekkelijk om de overstap te maken.

De inspanningen lijken vruchten af te werpen: in 2024 groeide het aandeel elektrische voertuigen op het Bolt-platform in Nederland met maar liefst 60%, van 15% naar 24%. Toch rijdt nog steeds het merendeel van de chauffeurs in voertuigen met verbrandingsmotoren, wat volgens Bolt aangeeft dat kosten en praktische haalbaarheid nog steeds grote obstakels zijn.

Bolt heeft de ambitieuze doelstelling om tegen 2040 volledig netto-nul uitstoot te realiseren. Door samenwerking met Hertz wordt niet alleen de drempel verlaagd voor chauffeurs om de overstap naar elektrisch rijden te maken, maar wordt ook een belangrijke bijdrage geleverd aan de bredere verduurzaming van stedelijke mobiliteit in Nederland. De toekomst van personenvervoer in steden als Amsterdam, Rotterdam en Den Haag lijkt dankzij initiatieven als deze een stuk groener te worden.

Buitenland, staking, Vakbond

Chaotische dag: bus en tram plat door staking grote hinder verwacht in heel België

Dinsdag 29 april belooft een chaotische dag te worden voor wie afhankelijk is van het openbaar vervoer of het vliegtuig.

Door een nationale actiedag, georganiseerd door het gemeenschappelijk vakbondsfront, wordt het verkeer over het hele land zwaar verstoord. De vakbonden ACV en ABVV voeren actie tegen het beleid van de federale regering en roepen op tot versterking en opwaardering van de openbare diensten. De gevolgen laten zich dan ook in vrijwel alle sectoren voelen.

In Vlaanderen zullen aanzienlijk minder bussen en trams uitrijden. De Lijn, die instaat voor het openbaar vervoer in Vlaanderen, waarschuwt reizigers voor ernstige hinder. In steden als Antwerpen, Gent, Brussel, Hasselt en Roeselare trekken manifestanten de straat op. Ook in Wallonië wordt er massaal actiegevoerd, met betogingen in onder andere Charleroi, Doornik, Luik, Namen, La Louvière, Eupen en Verviers. Naast de betogingen leggen stakingsacties het openbaar vervoer grotendeels lam, wat bij pendelaars en scholieren tot veel frustratie leidt.

Niet alleen op het spoor en de weg ondervindt men de gevolgen van de actie. Ook in de luchtvaartsector worden de gevolgen duidelijk voelbaar. Brussels Airport heeft aangekondigd dat minstens dertig procent van de geplande vertrekkende vluchten zal worden geannuleerd. Voor de luchthaven van Charleroi is de situatie nog drastischer: daar vertrekken dinsdag geen enkele vlucht. De actie treft ook inkomende vluchten, al is de precieze impact daarop nog niet volledig duidelijk. Een deel van het beveiligings- en grondafhandelingspersoneel heeft zich bij de staking aangesloten, wat leidt tot lange wachtrijen en vertraagde bagageafhandeling.

meivakantie

De timing van de staking is bijzonder ongelukkig voor de duizenden Nederlanders die tijdens de meivakantie gebruikmaken van Belgische luchthavens om naar hun vakantiebestemming te reizen. Traditioneel wijken veel Nederlandse reizigers uit naar luchthavens als Brussel en Charleroi, vanwege lagere ticketprijzen en minder drukte. Dit jaar lijkt die keuze echter averechts uit te pakken. Vele reizigers worden geconfronteerd met geannuleerde vluchten, lange wachttijden en een algemene onzekerheid over hun reisplannen.

Op Charleroi Airport, waar vooral lowcostmaatschappijen zoals Ryanair actief zijn, zal dinsdag geen enkele vlucht vertrekken. De luchthaven heeft passagiers intussen via alle beschikbare kanalen opgeroepen om hun reisplannen te herzien. “Gezien de aangekondigde nationale staking zal onze luchthaven volledig gesloten zijn voor vertrekvluchten,” luidt de officiële mededeling van Brussels South Charleroi Airport.

Brussel Centraal

Vanaf maandag 28 april 22:00 uur tot en met dinsdag 29 april is er een staking van spoorwegpersoneel in België.

De nationale actiedag van 29 april komt niet uit de lucht vallen. België wordt al maanden geteisterd door stakingen en protesten tegen de geplande hervormingen van de federale regering. Vooral de aangekondigde aanpassingen in het pensioenstelsel en de arbeidsmarkt liggen zwaar op de maag bij de vakbonden en hun achterban. Eerder dit jaar leidde een reeks stakingsacties al tot ernstige verstoringen in het openbaar vervoer en het vliegverkeer.

netwerk

Niet alleen De Lijn, verantwoordelijk voor het bus- en tramverkeer in Vlaanderen, waarschuwt voor aanzienlijke hinder. Ook de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB verwacht grote problemen op haar netwerk. “We houden je vanaf 6 uur ’s ochtends in real-time op de hoogte van de situatie op ons net via Facebook, WhatsApp, onze app, website en telefoon”, liet de MIVB weten in een officiële mededeling. Reizigers in en rond Brussel worden aangeraden om vooraf hun traject te controleren en indien mogelijk alternatieven te zoeken.

Binnenland, Sociaal

Kroonprinses Amalia steelt de show: feeststemming ondanks gevoelige dag in Den Bosch

De viering van Koningsdag 2025 is zonder noemenswaardige incidenten verlopen en Koning Willem-Alexander kan terugkijken op een feestelijke verjaardag.

De officiële viering vond dit jaar plaats in Doetinchem, de onofficiële hoofdstad van de Achterhoek, waar de koninklijke familie enthousiast werd ontvangen door duizenden bezoekers. Volgens het Rode Kruis, dat bij 110 evenementen in heel Nederland paraat stond, verliep de inzet van hun hulpverleners over het algemeen zeer goed.

kroonprinses

Opvallend tijdens de festiviteiten was de rol van kroonprinses Amalia. Gekleed in een lichtblauwe outfit stal zij de show en werd zij geprezen om haar uitstraling en zelfverzekerdheid. Volgens deskundigen straalt Amalia tegenwoordig meer en lijkt zij haar rol als toekomstige koningin steeds natuurlijker op zich te nemen. “Amalia doet precies wat ze moet doen. Ze treedt vol vertrouwen in de voetsporen van haar moeder, koningin Máxima,” aldus de royaltykenner. 

Opmerkelijk genoeg gingen de eerste reacties na afloop van het koninklijk bezoek in Doetinchem vrijwel uitsluitend over Amalia. Daarmee kregen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Ariane, die anders ook veel aandacht trekken, dit keer minder de spotlights.

uitbundig

Naast de landelijke viering in Doetinchem vonden in tal van steden en dorpen door heel Nederland kleinere evenementen plaats. Zo ook in Den Bosch, waar Koningsdag traditiegetrouw uitbundig wordt gevierd. Dit jaar gebeurde dat echter op zaterdag 26 april, een dag eerder dan gebruikelijk, vanwege de zondag die precies op de verjaardag van de koning viel. Het vieren op zondag ligt gevoelig in delen van Nederland, waar zondagsrust nog serieus wordt genomen. Ook speelden onvoorziene omstandigheden een rol, want uitgerekend zaterdag vond de begrafenis van paus Franciscus plaats, wat de planning extra beladen maakte. Een situatie die vooraf niet was te voorzien.

Foto: © Pitane Blue – Koningsdag Den Bosch

In Den Bosch werd vooral in en rond de Karrenstraat massaal feestgevierd. Deze straat staat al jaren bekend als dé Oranjestraat van de stad, waar alleen volwassenen welkom zijn om uitbundig te feesten. De omliggende straten, zoals de Korenbrugstraat, de Kruisstraat en het Eerste Korenstraatje, deden volop mee en boden een breed scala aan muziekstijlen en feestactiviteiten. Eet- & Borrelcafé De Druif, een vaste waarde op de Bossche Markt, bouwde opnieuw een podium waar de grootste Hollandse hits luidkeels werden meegezongen.

multicultureel

Naast de traditionele Nederlandse muziek klonken er in Den Bosch ook andere ritmes. Op diverse locaties kon men genieten van Caribbean music, Salsa by Salsipuedes, Reggaeton en Afro Dance Music, waarmee de stad een multicultureel tintje gaf aan de nationale feestdag. Volgens een café-eigenaar was het feest “een groot succes”. “Iedereen was blij dat we toch konden vieren, ondanks dat het officieel niet op Koningsdag zelf was”.

Koningsdag 2025 laat zich zo herinneren als een warme, feestelijke dag, waarin de zon scheen over Doetinchem, Den Bosch en vele andere plaatsen, maar vooral ook over kroonprinses Amalia, die steeds meer lijkt uit te groeien tot het stralende middelpunt van de toekomst van het Nederlandse koningshuis.

Binnenland, Sector inside, Transport, Uitgelicht

Klimaatnota kabinet: RAI vereniging ziet lichtpuntjes maar vraagt om meer concrete plannen

Het kabinet heeft haar nieuwe Klimaatnota gepresenteerd en die brengt volgens de RAI Vereniging enkele hoopgevende signalen voor de toekomst van duurzame mobiliteit.

Hoewel de vereniging benadrukt dat de plannen nog verre van compleet zijn, erkent zij dat er eindelijk beweging zit in het verduurzamen van het Nederlandse wagenpark. Marktpartijen en consumenten wachten echter nog steeds op duidelijke langetermijnvisies, die essentieel zijn om gerichte investeringen en keuzes te kunnen maken.

Volgens de RAI Vereniging is er sprake van kleine, maar betekenisvolle stappen. Zo heeft het kabinet aangekondigd dat de gewichtscorrectie op de wegenbelasting voor elektrische auto’s iets verhoogd wordt. Deze maatregel wordt gezien als een stap in de juiste richting, maar zal volgens de vereniging niet voldoende zijn om het grote publiek massaal over te laten stappen naar elektrische voertuigen. “Nederlanders moeten op een aantrekkelijke manier gestimuleerd worden om voor elektrisch te kiezen,” aldus een woordvoerder van de RAI Vereniging.

zakelijke rijders

Een belangrijkere maatregel vindt de vereniging het extra belastingvoordeel dat nu wordt geboden aan zakelijke rijders die kiezen voor een elektrische auto. Deze stimulans zou volgens RAI Vereniging daadwerkelijk impact kunnen hebben op de markt, al willen zij eerst nauwkeurig analyseren wat de financiële en praktische gevolgen zullen zijn voor ondernemers. “We gaan de effecten hiervan de komende tijd goed in kaart brengen,” zo stelt de organisatie.

Een ander positief punt is het schrappen van de eerder aangekondigde invoering van de BPM (Belasting van Personenauto’s en Motorrijwielen) op elektrische motoren en rolstoelbussen. Volgens de RAI Vereniging is deze aanpassing volkomen logisch binnen de energietransitie. “Het is essentieel dat ook voor motoren en rolstoelbussen de overstap naar duurzame alternatieven aantrekkelijk blijft,” aldus de vereniging

Foto: © Pitane Blue – snellader De Vleute

Een belangrijk aspect van de financiering van deze nieuwe maatregelen is dat deze grotendeels uit het Klimaatfonds komt. De RAI Vereniging spreekt haar waardering uit voor deze keuze, omdat hierdoor de financiële lasten niet direct op burgers en bedrijven worden afgewenteld. Hiermee blijft verduurzaming toegankelijker voor een grotere groep mensen en wordt volgens de vereniging een bredere maatschappelijke draagkracht gecreëerd.

kritisch

Ondanks deze lichtpuntjes blijft de RAI Vereniging kritisch op de koers van het kabinet. Er is volgens hen dringend behoefte aan een integraal en langjarig mobiliteitsplan, waarin zowel consumenten als ondernemers duidelijkheid krijgen over de verwachte ontwikkelingen en stimuleringsmaatregelen voor de komende decennia. “Alleen met een helder toekomstperspectief kan Nederland koploper blijven in duurzame mobiliteit,” benadrukt de vereniging.

De RAI Vereniging heeft aangegeven de komende maanden graag samen te willen werken met het kabinet om de verdere invulling van deze langetermijnplannen vorm te geven. Daarbij willen zij inzetten op concrete afspraken die zowel economische als ecologische doelen ondersteunen.

Bedrijven, Brussel, Buitenland, deelvervoer

Mikken op jonge gezinnen: kinderstoelen in deelwagens nieuw wapen voor Cambio

Cambio, het autodeelbedrijf dat al meer dan twintig jaar actief is in België, breidt zijn diensten verder uit en speelt in op de specifieke noden van gezinnen in Brussel.

Gezinnen kunnen gebruikmaken van deelwagens die uitgerust zijn met kinderstoelen. Met deze testfase wil Cambio inspelen op een vaak gehoorde klacht onder jonge ouders: de afwezigheid van kinderzitjes in deelauto’s maakt het gebruik ervan onaantrekkelijk en omslachtig.

Uit onderzoek van De Gezinsbond blijkt dat het gebrek aan kinderstoelen in deelwagens een belangrijke drempel vormt voor gezinnen om de overstap naar autodelen te maken. Ouders worden momenteel nog verplicht zelf een kinderzitje mee te brengen, wat niet alleen onpraktisch is, maar ook logistieke problemen oplevert bij spontane verplaatsingen. Door kinderstoelen standaard beschikbaar te maken, verlaagt Cambio de drempel aanzienlijk en hoopt het bedrijf meer gezinnen over de streep te trekken.

Green Deal

De Brusselse test maakt deel uit van de bredere Green Deal Inclusive Carsharing, een initiatief dat werd opgezet door de aftredende Leefmilieuminister Alain Maron (Ecolo) en Mobiliteitsminister Elke Van den Brandt (Groen). Met de Green Deal streven de initiatiefnemers ernaar om autodelen toegankelijker te maken voor een grotere groep gebruikers, waaronder gezinnen, ouderen en mensen met een beperking. In totaal hebben 52 organisaties deze Green Deal ondertekend, waarmee het draagvlak voor inclusieve mobiliteitsoplossingen aanzienlijk is.

“Brusselaars worden zo aangemoedigd om zich vlotter te verplaatsen en tegelijkertijd dragen ze bij aan minder vervuiling,” verklaarde Alain Maron. Ook Elke Van den Brandt benadrukte het belang van inclusieve mobiliteit: “Iedere Brusselaar moet toegang hebben tot duurzame vervoersoplossingen, ongeacht zijn of haar gezinssituatie.”

Foto: © Pitane Blue – Cambio

Tijdens de proefperiode zal in elke Brusselse gemeente minstens één Cambio-wagen worden uitgerust met een kinderzitje. Deze voertuigen zullen centraal worden geplaatst op locaties die gemakkelijk bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Dat past in de bredere visie van Cambio om autodelen naadloos te integreren met andere vervoersmiddelen en zo een flexibel alternatief te bieden voor het bezit van een eigen auto.

vaste kost

Cambio werkt met een eenvoudig en transparant prijsmodel: gebruikers betalen een vaste kost per kilometer en per uur, afhankelijk van het gekozen wagentype. Daarmee speelt het bedrijf in op de behoefte aan flexibel en kostenefficiënt vervoer. Volgens Cambio kunnen gezinnen die minder dan 11.000 kilometer per jaar rijden, honderden tot zelfs duizenden euro’s besparen door over te stappen op autodelen.

Door deze nieuwe stap bevestigt Cambio zijn positie als een pionier in de Belgische autodeelmarkt. Het bedrijf, dat werkt met vaste ophaalpunten en 24/7 beschikbare voertuigen, groeit gestaag mee met de veranderende mobiliteitsbehoeften van de stedelijke bevolking. Met de toevoeging van kinderstoelen in hun aanbod maakt Cambio autodelen niet alleen aantrekkelijker voor gezinnen, maar zet het ook een belangrijke stap richting een inclusiever en duurzamer mobiliteitsaanbod in Brussel.

Binnenland, duurzaamheid, Elektrisch vervoer, Wetgeving

Wegenbelasting gaat op de schop: kabinet rekent voortaan op vierkante meters

De wegenbelasting in Nederland staat op het punt drastisch te veranderen. De regering is van plan het systeem voor de motorrijtuigenbelasting (mrb) volledig op de schop te nemen.

Waar nu nog het gewicht van een auto bepaalt hoeveel belasting er betaald moet worden, wil het kabinet dit in de toekomst baseren op de oppervlakte van het voertuig. De wijziging is een directe poging om het bezit van elektrische auto’s aantrekkelijker te maken, nu juist die zwaardere modellen in het huidige systeem vaak zwaarder belast worden.

Het nieuwe voorstel maakt deel uit van het klimaatpakket dat staatssecretaris Van Oostenbruggen (Belastingdienst, NSC) en minister Hermans (Klimaat, VVD) vrijdag willen presenteren. Volgens bronnen rondom het kabinet zou het plan een structurele oplossing moeten bieden voor een scheefgroei die zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld: elektrische auto’s, vaak zwaarder door hun accu’s, worden in het huidige stelsel zwaarder belast dan lichtere brandstofauto’s, terwijl de overheid elektrisch rijden juist stimuleert.

nieuw stelsel

Nu betalen eigenaren van een elektrische auto nog fors minder motorrijtuigenbelasting. In 2025 is er een korting van 75 procent van kracht, die volgens eerdere plannen zou dalen naar 25 procent in 2026. Maar het kabinet wil die korting vanaf 2026 verhogen naar 30 procent, en deze regeling in stand houden tot in ieder geval 2028. Het nieuwe stelsel moet daarna zorgen voor een eerlijke, blijvende stimulans, zonder het gebruik van subsidies of tijdelijke belastingkortingen.

Minister Hermans bevestigde tegenover BNR dat het kabinet het belangrijk vindt dat elektrisch rijden ook in de toekomst aantrekkelijk blijft. “We willen het bezit van elektrische auto’s blijven stimuleren, maar wel op een manier die structureel houdbaar is,” aldus Hermans. “Daarom zetten we in op een belasting die meer recht doet aan het gebruik en de grootte van het voertuig, in plaats van het gewicht alleen.”

Staatssecretaris Van Oostenbruggen ziet in de nieuwe berekening een manier om belasting eerlijker te maken. “Het systeem moet meebewegen met technologische ontwikkelingen en duurzaamheid. Elektrische auto’s zijn belangrijk in onze klimaatambities, maar ze worden nu ten onrechte zwaarder belast. Daar willen we iets aan doen.”

Sophie Hermans – VVD

Door te kijken naar de lengte en breedte van voertuigen, en deze oppervlakte als basis te nemen voor de mrb, hoopt het kabinet een evenwichtiger verdeling te vinden. Grotere auto’s gaan dan weliswaar meer betalen, maar het verschil tussen elektrische en fossiele voertuigen wordt kleiner. Daarmee worden niet langer alleen accuzware elektrische SUV’s gestraft, terwijl compacte brandstofauto’s een belastingvoordeel genieten.

groter pakket

De hervorming van de motorrijtuigenbelasting is onderdeel van een groter pakket maatregelen dat de komende jaren in werking moet treden om de CO2-uitstoot te verminderen. Naast deze belastingaanpassing wordt er gekeken naar een breder beleid rond elektrisch rijden, zoals de stimulering van tweedehands stekkerauto’s en vergroening van leaseparken.

Tegelijkertijd liggen er zorgen over de financiële houdbaarheid van het stelsel. Nu steeds meer mensen elektrisch rijden en dus geen accijns meer betalen op brandstof, dreigen de belastinginkomsten terug te lopen. Het idee van rekeningrijden, eerder al door het kabinet onderzocht, blijft voorlopig in de ijskast staan. Met deze belastinghervorming wil het kabinet alvast een eerste stap zetten richting een toekomstbestendig systeem.

Binnenland, Uitgelicht, Wetgeving

Nieuwe verkeersregel aangekondigd: kenteken verplicht voor E-step en BSO-bus

Op 1 juli 2025 wordt een belangrijke stap gezet in de regulering van het Nederlandse verkeer: vanaf die datum zijn bijzondere bromfietsen, waaronder elektrische steps, verplicht voorzien van een kenteken.

Deze maatregel moet zorgen voor meer duidelijkheid op de weg en een betere handhaving van de regels. Minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat maakte donderdag bekend dat de nieuwe kentekenplaat speciaal is ontworpen voor deze categorie voertuigen. Het betreft een compacte, blauwe kentekenplaat die begint met de hoofdletter ‘E’. Dit moet het in één oogopslag duidelijk maken dat het voertuig officieel is toegelaten en veilig genoeg bevonden is voor gebruik op de openbare weg.

Volgens Madlener is het tijd om nieuwe vormen van mobiliteit te omarmen, maar wel op een veilige manier. “We zien dat er nieuwe manieren ontstaan om jezelf te verplaatsen. Ik wil daar de ruimte voor geven,” stelt de minister. Hij verwijst specifiek naar de e-step, die tot nu toe niet toegestaan was, maar binnenkort naar verwachting wel goedgekeurd wordt. “Met een kenteken is het in één oogopslag zichtbaar dat een voertuig is goedgekeurd. Zo weet je dat je met een veilige e-step de weg opgaat.”

bijzondere bromfiets

De verplichting geldt per 1 juli volgend jaar voor alle nieuw in het verkeer gebrachte voertuigen die onder de noemer ‘bijzondere bromfiets’ vallen. Bestaande voertuigen, zoals de inmiddels bekende BSO-bus en Segways, krijgen een overgangstermijn van een jaar. Hun eigenaren moeten uiterlijk 1 juli 2026 een kenteken hebben aangevraagd bij de RDW. Voertuigen die geen kenteken hebben, mogen na die datum niet meer de openbare weg op.

Op de website van de RDW is een lijst beschikbaar van de 17 modellen die momenteel erkend zijn als bijzondere bromfiets. Die lijst is leidend voor wie een kenteken kan aanvragen. Toestellen die daar niet op staan, komen niet in aanmerking en zullen dus verboden blijven op de openbare weg.

Foto: © Pitane Blue – elektrische steps

De maatregel heeft ook een financieel aspect. De kosten voor het aanvragen van een kenteken zijn bewust laag gehouden. In plaats van de reguliere €50 betalen eigenaren van bestaande bijzondere bromfietsen slechts €18. Het ministerie neemt het verschil voor zijn rekening, om zo de invoering laagdrempelig te houden.

De belangrijkste aanleiding voor de maatregel is de behoefte aan duidelijkheid en veiligheid. Politie en handhavers krijgen met het kenteken een concreet instrument in handen om te controleren of voertuigen voldoen aan de toelatingseisen. Dat maakt handhaving efficiënter en voorkomt grijsgebruik van voertuigen die niet goedgekeurd zijn.

goedgekeurd

Hoewel er op dit moment nog geen enkele e-step officieel is goedgekeurd voor gebruik op de Nederlandse wegen, wordt dat binnen afzienbare tijd wel verwacht. Zodra dat het geval is, krijgen deze steps automatisch het nieuwe kenteken, mits ze voldoen aan de technische en veiligheidscriteria.

Met deze kentekenplicht beoogt het ministerie niet alleen betere handhaving, maar ook het stimuleren van innovatie binnen een juridisch helder kader. De verwachting is dat fabrikanten nu sneller zullen inspelen op de regelgeving om hun voertuigen goedgekeurd te krijgen voor de Nederlandse markt.

Bedrijven, Buitenland, Uitgelicht

Lyft: samenwerking met traditionele taxibedrijven markeert koerswijziging

Lyft, de Amerikaanse aanbieder van ritdiensten, zet een opmerkelijke stap door vanaf 5 mei voor het eerst samen te werken met traditionele taxi’s.

In St. Louis, Missouri, zullen gebruikers van de app een standaardrit, een “Wait & Save”-optie of een prioriteitsrit kunnen aanvragen en in sommige gevallen worden opgehaald door een gelicentieerde taxi. De nieuwe functie is bedoeld om de wachttijden voor klanten te verkorten en Lyft beter te positioneren tegenover concurrent Uber.

De samenwerking is het resultaat van recente gesprekken tussen Lyft en de St. Louis Metropolitan Taxicab Commission. Ron Klein, uitvoerend directeur van de commissie, bevestigde dat Lyft ongeveer een maand geleden contact opnam met het voorstel om taxi’s toe te voegen aan het platform. “Hoe meer mensen we in taxi’s kunnen krijgen, hoe beter het voor iedereen is,” aldus Klein. Voor gebruikers van de app verandert er weinig: betalingen, fooien en beoordelingen kunnen gewoon via de Lyft-app worden afgehandeld, ook bij ritten met een taxi.

koerswijziging

De integratie van taxi’s in het Lyft-platform markeert een belangrijke koerswijziging voor het bedrijf. Tien jaar geleden werd Lyft nog juridisch aangepakt door dezelfde taxicommissie wegens het aanbieden van ritten zonder de benodigde vergunningen. Nu lijkt het bedrijf juist de samenwerking te zoeken met de traditionele vervoerders.

De toevoeging van taxi’s aan het Lyft-aanbod komt op een strategisch moment. Lyft is bezig met een verbreding van zijn diensten om beter te kunnen concurreren met Uber, dat in verschillende steden – waaronder New York, Londen en Hongkong – al langer de mogelijkheid biedt om een taxi te bestellen via de eigen app. Vorige week maakte Lyft bekend dat het de Europese taxi-hailing app Freenow overneemt voor een bedrag van 175 miljoen euro. Deze overname betekent de eerste internationale uitbreiding van Lyft buiten de Verenigde Staten en Canada.

Foto: © Pitane Blue – Lyft

Het project in St. Louis wordt gezien als een testfase. Volgens Ron Klein is de stad zeer geschikt voor een dergelijk experiment: groot genoeg om betekenisvolle gegevens te verzamelen, maar klein genoeg om het overzicht te behouden. Het platform van Lyft geeft automatisch aan of een taxi sneller beschikbaar is dan een gewone rit via een Lyft-bestuurder. Als dat het geval is, krijgen gebruikers die hebben gekozen voor taxi-integratie automatisch een taxi toegewezen. Chauffeurs zijn vrij om het voorgestelde tarief van Lyft te accepteren of te weigeren.

taxibranche

De samenwerking kan ook voordelen opleveren voor de traditionele taxibranche, die het de afgelopen jaren zwaar had door de opkomst van platforms als Lyft en Uber en de impact van de coronapandemie. In 2019 waren er nog 184 taxi’s actief op de luchthaven van St. Louis. Dat aantal daalde in 2021 dramatisch naar slechts 22 voertuigen. Inmiddels zijn er weer 90 taxi’s actief op de luchthaven, mede dankzij dit soort initiatieven.

Door de krachten te bundelen met de traditionele taxiwereld lijkt Lyft niet alleen in te zetten op kortere wachttijden voor passagiers, maar ook op het herstellen van de relatie met een branche die lange tijd als directe concurrent werd gezien. Of dit model navolging krijgt in andere steden, zal afhangen van de resultaten van het proefproject in St. Louis.

Binnenland, NS, Sociaal

Oranjekoorts: NS verwacht op het spoor recorddrukte tijdens Koningsdag

Nederland maakt zich op voor een uitbundige viering van Koningsdag en Koningsnacht, met festiviteiten die zich op 25 en 26 april over het hele land zullen verspreiden.

De NS speelt hierop in met een uitgebreide zogenoemde Oranjedienstregeling. Deze aangepaste dienstregeling is inmiddels opgenomen in de NS Reisplanner en voorziet in extra en langere treinen. Ook zet NS meer personeel in om het reizigersverkeer in goede banen te leiden.

Vooral in steden als Amsterdam, Arnhem, Breda, Eindhoven, Rotterdam, Utrecht, Zwolle en Doetinchem wordt een enorme toestroom van feestgangers verwacht. Dit laatste is niet verrassend, aangezien Doetinchem dit jaar het koninklijk bezoek ontvangt. Voor reizigers van en naar deze stad zijn er overstapmogelijkheden via de treinen van Arriva.

Om de veiligheid en gezelligheid op stations te waarborgen, nemen NS en de politie diverse maatregelen. Zo geldt er een algeheel alcoholverbod op stations en in treinen van vrijdagavond 25 april 19.00 uur tot zondagochtend 27 april 7.00 uur. Winkels op stations mogen gedurende deze periode geen alcoholische dranken verkopen.

gesloten

Met name in de hoofdstad Amsterdam worden stevige maatregelen getroffen. Station Amsterdam Science Park blijft op Koningsdag volledig gesloten. De gemeente roept op om het centrum van de stad te vermijden, vanwege zorgen over de bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten. De afgelopen jaren leidde de enorme drukte op plekken zoals de Dam en de grachten tot zorgwekkende situaties waarbij ambulances en brandweerwagens amper hun weg konden vinden.

Ook in Utrecht zijn er aanpassingen. Station Utrecht Centraal sluit tijdens Koningsnacht de ingang aan de Jaarbeurszijde. Bovendien zijn de bagagekluizen op dit station, net als die op station Breda, niet beschikbaar van vrijdagavond 19.00 uur tot zondagochtend 7.00 uur. NS wil hiermee de veiligheid verhogen en eventuele overlast beperken.

Foto: © Pitane Blue – ICE

Internationaal treinverkeer ondervindt op Koningsdag enige hinder. De Eurocity Direct rijdt die dag niet verder dan station Rotterdam Centraal. Reizigers richting Lelystad Centrum of andere tussenliggende stations dienen over te stappen op reguliere NS-treinen. De overige internationale treinen, waaronder de Thalys en ICE, rijden wel volgens de normale dienstregeling. Toch adviseert NS reizigers die vanuit Amsterdam richting vliegveld of het buitenland vertrekken, ruim op tijd te vertrekken en de NS International app te raadplegen voor de laatste informatie.

dance-events

Bezoekers van de populaire dance-events worden geadviseerd te reizen via het dichtstbijzijnde station om de drukte te spreiden. NS benadrukt dat reizigers vlak voor vertrek hun route moeten checken, omdat vertrektijden en perrons kunnen afwijken van de reguliere dienstregeling.

De verwachting is dat honderdduizenden mensen tijdens Koningsnacht en Koningsdag gebruik zullen maken van de trein, waardoor het spoorwegennet een van de drukste dagen van het jaar tegemoet gaat.

Bedrijven, Binnenland, Economie, Rechtspraak

Bank mocht krediet weigeren: hoge raad geeft Rabobank gelijk in OAD-zaak

De Hoge Raad heeft op 11 april 2025 uitspraak gedaan in een slepende zaak tussen Stichting Administratiekantoor OAD Groep Holding en Rabobank over het controversiële faillissement van de voormalige reisgigant OAD.

In het arrest, dat op 17 april is gepubliceerd, is de conclusie van het gerechtshof bekrachtigd dat Rabobank niet onrechtmatig heeft gehandeld door op 24 september 2013 te weigeren een overbruggingskrediet met vier dagen te verlengen en het krediet met €1,1 miljoen uit te breiden.

OAD, eens een van de grootste reisorganisaties van Nederland, werd in september 2013 failliet verklaard. De organisatie stelde dat het faillissement direct voortkwam uit het besluit van Rabobank om enkele dagen eerder het noodzakelijke krediet niet te verlengen. Volgens OAD was dit onterecht en in strijd met de maatschappelijke zorgplicht van de bank. De rechtbank en het hof wezen deze claim af, en nu heeft ook de Hoge Raad zich daarbij aangesloten.

solvabiliteitsratio

Volgens de Hoge Raad was Rabobank gerechtigd de kredietrelatie op te zeggen, aangezien OAD niet voldeed aan afgesproken financiële voorwaarden zoals een minimale solvabiliteitsratio en een positief jaarlijks resultaat. Deze afspraken waren vastgelegd in een kredietovereenkomst die sinds 2003 van kracht was. In 2012, mede op basis van een rapport van consultant Booz & Company waarin werd gesteld dat OAD ernstig in haar voortbestaan werd bedreigd, besloot Rabobank de klant onder te brengen bij de afdeling bijzonder beheer.

Gedurende de daaropvolgende maanden kreeg OAD meerdere keren de kans om extra kapitaal aan te trekken. Een kapitaalversterking van €7,5 miljoen was volgens de bank essentieel om de kredietrelatie voort te zetten. Ondanks onderhandelingen en de inzet van diverse investeerders, waaronder Nobel Capital en een groep Twentse investeerders, kwam de gevraagde kapitaalinjectie niet rond.

Op 24 september 2013, drie dagen voor een cruciale betaling aan luchtvaartorganisatie IATA, vroeg OAD Rabobank om extra kredietruimte. De bank weigerde, mede omdat er nog onduidelijkheid was over de eisen van reisorganisatie TUI en het garantiefonds SGR. Ook bestond er op dat moment al een acuut liquiditeitstekort van bijna €4 miljoen, dat niet gedekt werd door de beschikbare middelen.

De Hoge Raad bevestigde dat Rabobank zorgvuldig te werk is gegaan en benadrukte dat de bank sinds januari 2013 duidelijk had gemaakt dat zij geen krediet meer zou toestaan in de winterperiode zonder dat er kapitaalversterking tegenover stond. De afwijzing van het extra krediet eind september 2013 was daarom geen schending van de zorgplicht, aldus het hoogste rechtscollege.

OAD betoogde in cassatie dat Rabobank onvoldoende rekening hield met haar belangen en dat de weigering van het extra krediet de directe aanleiding was voor de faillissementsaanvraag. De Hoge Raad wees dit af. Volgens de uitspraak was er onvoldoende onderbouwing dat het faillissement niet alsnog zou zijn uitgesproken, zelfs als de bank het gevraagde krediet had verleend.

De zaak kreeg jarenlang veel aandacht vanwege de maatschappelijke impact van het faillissement, dat leidde tot het verlies van honderden banen en de ondergang van een iconisch familiebedrijf uit Holten. Ook de rol van banken in crisissituaties bij bedrijven kwam hierdoor opnieuw onder de loep te liggen.

De uitspraak van de Hoge Raad brengt nu definitief juridische duidelijkheid in een zaak die jarenlang de gemoederen bezighield. Rabobank is niet aansprakelijk voor de schade die uit het faillissement van OAD is voortgevloeid.

Binnenland, Sector inside, Uitgelicht

BPM-verhoging: belastingmaatregel jaagt prijzen elektrische bussen tot 30.000 euro omhoog

De aankondiging van een fikse BPM-verhoging op zero-emissie rolstoelbussen zorgt voor beroering in de zorg- en taxivervoersector.

Waar het kabinet met fiscale maatregelen inzet op verduurzaming, dreigt juist een essentiële doelgroep de dupe te worden van de nieuwe regels. De belastingmaatregel maakt uitstootvrije rolstoelbussen vanaf 1 januari 2025 tot wel dertigduizend euro duurder. Brancheverenigingen luiden de noodklok en overhandigden gisteren een dringende petitie aan de Tweede Kamer.

nihiltarief

Op maandag 22 april kwamen vertegenwoordigers van RAI Vereniging, de Vereniging Doelgroepenvervoer Nederland (VDVN) en Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) samen in Den Haag. Met in de hand een petitie gericht aan de Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat vroegen zij aandacht voor de onverwachte afschaffing van het zogenaamde nihiltarief voor rolstoelbussen. Dit besluit, onderdeel van een bredere herziening van de BPM-regeling, zorgt ervoor dat de sector voortaan 37,7 procent BPM moet betalen over voertuigen die tot voor kort nog waren vrijgesteld.

Deze wijziging raakt specifiek de zogeheten bijzondere personenauto’s. Dat zijn voertuigen die na aankoop worden aangepast voor rolstoelvervoer. Omdat deze categorie niet wordt belast op basis van CO2-uitstoot – zoals bij reguliere personen- of bestelauto’s het geval is – maar op cataloguswaarde, resulteert dit in een financiële strop. Uit berekeningen van diverse ombouwbedrijven blijkt dat de meerprijs voor een uitstootvrije rolstoelbus kan oplopen tot tussen de twintig- en dertigduizend euro

Van links naar rechts: Fred Teeven (KNV Zorgvervoer en Taxi), Fries Heinis (RAI Vereniging), Tobias Los (Willemsen- de Koning) en Sjoerd van der Woude (Tribus B.V.)

Fred Teeven, voormalig staatssecretaris en tegenwoordig voorzitter van KNV Zorgvervoer en Taxi, is uitgesproken kritisch over de gevolgen: “Als dit doorgaat, betekent het feitelijk een forse extra bezuiniging op het zorgvervoer. Er blijft nog minder budget over voor het vervoeren van kwetsbare mensen. Dat kan toch nooit de bedoeling zijn.”

Opvallend is dat voor andere zero-emissievoertuigen wél een gunstig belastingklimaat geldt. Voor volledig elektrische bestelwagens blijft het BPM-tarief nul procent, terwijl voor elektrische personenauto’s een vast bedrag van 667 euro geldt. Teeven vindt het dan ook logisch dat rolstoelbussen gelijkgetrokken worden met elektrische bestelauto’s. “Omdat een zero-emissie rolstoelbus in de basis niets meer is dan een bestelauto die later wordt omgebouwd, is het logisch dat de belasting wordt gelijkgetrokken met die van elektrische bestelauto’s: nul procent,” aldus Teeven.

herziening

Het protest van de sector richt zich nadrukkelijk op staatssecretaris Tjebbe van Oostbruggen van Financiën. De petitie werd aangeboden voorafgaand aan het Kamerdebat over duurzaam vervoer. De initiatiefnemers vragen om herziening van het besluit, of op zijn minst een aangepaste regeling waarin ook rekening wordt gehouden met de maatschappelijke functie van zorgvervoer.

De belastingwijziging maakt deel uit van een reeks fiscale aanpassingen die dit jaar zijn ingegaan. Het kabinet wil met de hervorming van de BPM het wagenpark verder vergroenen. Toch wijzen deskundigen erop dat het effect averechts kan uitpakken voor sectoren die al kampen met krappe budgetten, zoals het doelgroepenvervoer. Voor organisaties die zich inzetten voor vervoer van mensen met een lichamelijke beperking of chronische aandoening dreigt het kostenplaatje onhaalbaar te worden.

Zonder aanpassing van de regels dreigt de verduurzaming van het zorgvervoer spaak te lopen. En erger nog: kwetsbare mensen dreigen letterlijk stil te komen staan.

Buitenland, deelvervoer, Elektrisch vervoer, Fiets

Politiek debat: Gent overweegt eigen deelfietsen ondanks succes van privé-aanbieders

De stad Gent staat op een kruispunt in haar mobiliteitsbeleid. Terwijl Antwerpen met zijn Velokes en Brussel met de Villo-fietsen al jaren een eigen stedelijk systeem van deelfietsen uitrollen, blijft Gent voorlopig afhankelijk van private aanbieders.

De kleurrijke fietsen van onder andere Donkey Republic, Dott en Bolt sieren het straatbeeld, goed voor meer dan een miljoen ritten in 2024. Toch laait de discussie op over de vraag of Gent niet beter af zou zijn met een eigen systeem.

Mobiliteitsschepen Joris Vandenbroucke (Voor Gent) hield tijdens een recente gemeenteraadszitting de deur op een kier. “Het idee om een eigen systeem aan te bieden is niet begraven, maar er is op korte tijd een enorme toename geweest in het gebruik van deelfietsen, waardoor de context is veranderd,” stelde hij. Vandenbroucke benadrukte dat de huidige markt, met drie actieve spelers, goed werkt en zelfbedruipend is. Tegelijk gaf hij aan dat de keuze voor een stedelijk systeem in belangrijke mate zal afhangen van de budgettaire ruimte van de stad.

sceptisch

De politieke oppositie blijft echter sceptisch. “Ik denk dat we die knoop nu al kunnen doorhakken,” klonk het bij CD&V-raadslid Stijn De Roo. “De rol van de stad moet zijn: faciliteren, ondersteunen, zones aanduiden waar er nog een tekort is en zorgen voor een betaalbaar aanbod. In een periode waarin de stad financieel zwaar onder druk staat, moeten we verstandig omspringen met de beschikbare middelen.” Ook Vlaams Belang sprak zich uit tegen extra overheidsuitgaven voor een stedelijk systeem.

Toch blijft de piste van een gemeentelijk initiatief op tafel liggen. In het bestuursakkoord werd opgenomen dat een “stedelijk fietsdeelsysteem onderzocht zou worden”. Een dergelijk systeem zou Gent meer controle geven over de locaties van de fietsen, een pijnpunt bij de huidige aanbieders die zich voornamelijk in het centrum concentreren. Een eigen deelfietsensysteem vergt echter een serieuze investering: niet alleen in fietsen, maar ook in infrastructuur zoals vaste fietsstations.

kleurrijke fietsen van onder andere Donkey Republic, Dott en Bolt sieren het straatbeeld

Om de toegankelijkheid van de bestaande systemen te verbeteren, kijkt de stad intussen naar alternatieven, aldus een artikel in het Nieuwsblad. Zo wordt er gedacht aan de invoering van een sociaal tarief voor inwoners met een lager inkomen. “We denken erover na om de bestaande subsidies te heroriënteren en zo de systemen te stimuleren in bepaalde wijken en deelgemeenten. We kunnen ons zo ook richten op bepaalde doelgroepen,” aldus Vandenbroucke. In samenwerking met onder meer Donkey Republic en mobiliteitskoepel Way To Go wordt een proefproject opgestart om dit idee in de praktijk te brengen.

evaluatie

Gent kijkt met belangstelling naar de evaluatie van het Velo-systeem in Antwerpen, waar binnenkort beslist wordt of dit model behouden blijft. “We kijken ook graag naar hoe Antwerpen dit verder zal aanpakken. Daar bestaat zo’n systeem, maar het staat ter discussie,” gaf Vandenbroucke nog mee.

De komende maanden zullen cruciaal zijn voor de toekomst van het Gentse deelfietsbeleid. De stad balanceert tussen kostenbesparing en sociale rechtvaardigheid, en tussen stedelijke controle en marktwerking. Wat vaststaat: het debat over hoe Gent zich duurzaam en toegankelijk door de stad moet verplaatsen, is nog lang niet afgerond.

Binnenland

Gemeente Doetinchem en RVD in overleg: uitvaart Paus Franciscus op koningsdag

Terwijl Nederland zich opmaakt voor de viering van Koningsdag in Doetinchem, overschaduwt wereldwijd nieuws uit Vaticaanstad de feestelijke voorbereidingen.

Paus Franciscus is op maandag 21 april 2025 op 88-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van een hersenbloeding in combinatie met onomkeerbaar hartfalen. Zijn overlijden komt op een moment dat de katholieke kerk zich juist aan het voorbereiden was op het Jubeljaar 2025, een periode die Franciscus na aan het hart lag. De uitvaart van de geliefde paus vindt plaats op zaterdag 26 april om 10.00 uur op het Sint-Pietersplein in Rome.

Kardinaal Giovanni Battista Re, deken van het College van Kardinalen, zal voorgaan in de uitvaartplechtigheid. Het lichaam van Franciscus wordt na de ceremonie niet zoals gebruikelijk bijgezet in de Sint-Pietersbasiliek, maar in de basiliek van Santa Maria Maggiore. Daarmee volgt het Vaticaan de uitdrukkelijke wens van de paus zelf, die had verzocht om een sobere begrafenis “in de grond, zonder bijzondere versieringen”, en met enkel de inscriptie “Franciscus” in het Latijn.

beroering

Het overlijdensbericht van Franciscus heeft ook in Nederland tot beroering geleid. De timing van de uitvaart, die precies samenvalt met Koningsdag, zorgt voor een opvallend dilemma binnen het Koninklijk Huis en de Nederlandse regering. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima lieten in een verklaring weten “diep getroffen” te zijn door het overlijden van de paus en spraken met warmte over hun eerdere ontmoetingen met hem. Of zij ervoor kiezen af te reizen naar Rome of aanwezig blijven bij de feestelijkheden in Doetinchem is nog onbekend. 

De Amerikaanse president Donald Trump was de eerste die zijn aanwezigheid aankondigde bij de uitvaart van paus Franciscus zaterdag. Ook de Franse president Emmanuel Macron zegt te komen. Namens de Europese Unie gaan de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Europese Raad, António Costa.

Foto: © Pitane Blue – Vaticaanstad

Het Vaticaan maakte dinsdag bekend dat de plechtigheid zaterdag 26 april om 10 uur plaatsvindt bij de Sint-Pietersbasiliek.

De gemeente Doetinchem en de Rijksvoorlichtingsdienst zijn in overleg over mogelijke aanpassingen van het Koningsdagprogramma. De voorbereidingen voor de viering zijn al in volle gang. De koninklijke familie zal volgens planning een wandeling maken van ongeveer 700 meter, startend bij Schouwburg Amphion en eindigend bij de Walmolen. Langs de route staan optredens gepland van onder meer dansgroepen, muziekbands en sportclubs. Ook het populaire ‘We Are Royals Festival’ op het Amphionpark, met optredens van onder meer Frans Bauer en Mental Theo, maakt deel uit van de feestelijkheden.

Prinses Ariane zal dit jaar ontbreken vanwege haar studie in Italië. Prinses Amalia en prinses Alexia zullen wel meelopen met hun ouders tijdens de festiviteiten in Doetinchem. De vraag wie namens Nederland aanwezig zal zijn bij de pauselijke uitvaart wordt op korte termijn beantwoord, zo meldde een woordvoerder van de Rijksvoorlichtingsdienst. In 2005 was toenmalig koningin Beatrix niet aanwezig bij de uitvaart van Johannes Paulus II, wat leidde tot onvrede onder Nederlandse katholieken. Of het huidige koningspaar deze keer wel de oversteek naar Rome maakt, bleef enige tijd dus onderwerp van speculatie.

uitvaart

Pastoor Hans Pauw van de parochie die Doetinchem bedient, heeft inmiddels aangegeven de feestelijkheden aan zich voorbij te laten gaan om zelf naar Rome af te reizen voor de uitvaart. Zijn besluit onderstreept de diepe verbondenheid die veel katholieken voelen met paus Franciscus, die wereldwijd geliefd was om zijn eenvoud en sociale bewogenheid.

De keuze om het koningspaar niet af te vaardigen naar Rome is opvallend, gezien de eerdere kritiek bij de uitvaart van Johannes Paulus II in 2005. Toen ontbrak koningin Beatrix, wat leidde tot ongenoegen bij Nederlandse katholieken. Nu is gekozen voor een regeringsdelegatie, met premier Schoof en minister Veldkamp, die namens Nederland hun laatste eer zullen bewijzen aan de overleden pontifex.

De festiviteiten in Doetinchem hun doorgang lijken te vinden, zij het dan op een wat later tijdstip op de dag. De zeldzame samenloop van nationale viering en een wereldwijde rouwplechtigheid vormt een opmerkelijke spagaat tussen feest en herdenking, waarin zowel emotie als protocol een rol spelen. In Doetinchem maken inwoners zich ondertussen op voor een aangepaste, maar niet minder feestelijke Koningsdag. 

Binnenland, Uitgelicht

Geen woorden maar vrouwen: Wheels netwerk pakt podium en plek

De kern van het werk van [W]heels draait om het toegankelijker en inclusiever maken van de mobiliteitssector voor vrouwen. Het netwerk zet vol in op de verrijking van perspectieven, door andere geluiden en inzichten een podium te geven.

Opvallend veel vrouwen op één foto. Dat is wat je ziet als je de ‘Wall of [W]heelies’ bekijkt, het online visitekaartje van het vrouwennetwerk [W]heels. Wat begon met een telefoontje van Monique Verhoef aan een congresorganisator groeide in enkele jaren uit tot een stichting die niet meer weg te denken is uit de Nederlandse mobiliteitssector. Niet met grote woorden, maar met zichtbaarheid, samenwerking en een ijzersterke missie: vrouwen in de mobiliteit zichtbaar maken én verbinden.

witte mannen

De aanleiding voor de oprichting van [W]heels in 2019 was volgens medeoprichter Verhoef glashelder. Op een groot symposium zag zij acht sprekers achter elkaar passeren. Allemaal witte mannen. “Eén telefoontje en ik had acht vrouwen voor je geregeld,” reageerde ze tegen de organisator. Op de fiets naar huis besloot ze: dit moet anders. Niet langer klagen over de mannen aan tafel, maar zorgen dat vrouwen vindbaar zijn voor panels, adviesraden en bestuursfuncties.

Met Monique Monster, Chrétienne Hoek en Ananda Groag werd [W]heels opgericht: een netwerk dat vrouwelijke professionals in mobiliteit bij elkaar brengt en hun expertise centraal stelt. De naam is een woordspeling: wheels (wielen) en heels (hakken). Het draait om vrouwelijk perspectief in een wereld die te vaak nog eenzijdig is.

diversiteit

De missie van [W]heels is onmiskenbaar: meer diversiteit in mobiliteit. Of zoals het netwerk het zelf formuleert: “Wij staan voor diversiteit in mobiliteit. Wij zetten ons in voor verrijking van de perspectieven op mobiliteit, zichtbaarheid van onze vrouwen en versteviging van de banden in ons netwerk.”

Dat doet [W]heels op verschillende manieren. Via een groeiende database van vrouwelijke experts, via evenementen als Wheels on Tour, en via samenwerkingen met bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Zo was het netwerk op uitnodiging van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aanwezig bij een bijeenkomst over light electric vehicles. Vrouwelijke experts als Jacoba van Gastel en Emma van Bree deelden daar hun visie op micromobiliteit en stadslogistiek.

Ook brancheorganisaties als BOVAG ontvingen het netwerk met open armen. In Bunnik poseerden de vrouwen van [W]heels als vrouwelijke tegenhanger van de beroemde ‘Bovagmannen’-foto. Een symbolische zet die duidelijk maakte: vrouwen horen net zo goed thuis in de mobiliteitslobby.

Sinds eind januari 2025 is [W]heels formeel een stichting. Daarmee is het netwerk klaar voor een volgende fase. Partners kunnen zich nu aansluiten als ‘Vriendin van [W]heels’. Het eerste bedrijf dat dat deed, is adviesbureau &Morgen. Partner Annemieke Stoppelenburg: “Wij willen meer zijn dan alleen een bureau met vrouwen in de mobiliteit. We willen bijdragen aan de grotere beweging.” Monique Verhoef: “Als Vriendin van [W]heels ondersteun je dit netwerk zodat we alle mooie activiteiten kunnen voortzetten. [W]heels krijgt de ruimte om verder te ontwikkelen, doorbraken te forceren, op het podium te staan en het verhaal te vertellen.”

Foto: © Pitane Blue – [W]heels

Het netwerk telt inmiddels vele vrouwelijke leden uit alle hoeken van de sector: van verkeer en logistiek tot advies en technologie. Elk van hen brengt haar eigen expertise in. Tijdens bijeenkomsten wordt kennis gedeeld, maar ook herkenning gevonden. De oprichters noemen het een “feest van (h)erkenning”.

Ayse Öcal

Onlangs zagen we ook de foto Ayse Öcal aan de ‘Wall of [W]heelies’. Sinds januari 2023 werkt Ayse Öcal bij het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata (NTM), de organisatie die als spil fungeert in het verzamelen en ontsluiten van alle multimodale mobiliteitsdata in Nederland. In haar functie houdt zij zich bezig met het standaardiseren van data-uitwisseling, waardoor overheden, vervoeraanbieders en reisinformatiediensten beter en efficiënter met elkaar kunnen samenwerken. Tijdens onze gezamenlijke deelname aan de vergaderingen van de TOMP-werkgroep leerde ik haar beter kennen. Daar viel direct haar scherpte en verbindende kracht op: Öcal weet complexe materie begrijpelijk te maken, zonder het belang van uniformiteit en samenwerking uit het oog te verliezen.

Met prominente steun uit de sector – onder anderen Marga de Jager (ANWB), Miriam Hoekstra-van der Deen (Schiphol), Christel Mourik (MRDH) en Tania Rademaker (Qbuzz) zitten in de Raad van Inspiratie – heeft [W]heels zich stevig verankerd. Deze vrouwen fungeren als ambassadeurs en klankbord voor het netwerk.

concrete daden

De kracht van [W]heels zit in de eenvoud én de uitvoering. Geen eindeloze debatten over inclusie, maar concrete daden. Vrouwen zichtbaar maken, met elkaar verbinden, en hen op de plekken brengen waar beslissingen worden genomen. Het netwerk bewijst dat je met hakken op de grond ook grote stappen kunt zetten.

Met een formele stichting, sterke partners en een almaar groeiend netwerk lijkt [W]heels klaar voor de toekomst. En wie door de lijst met profielen bladert, ziet het meteen: de mobiliteitssector hoeft niet langer man-only te zijn. De vrouwen zijn er al. Je moet ze alleen willen zien.

Aanbesteding, autonoom, Basisbereikbaarheid, Buitenland

Wachten op autonome shuttles: De Lijn stelt plannen voor zelfrijdende bussen uit

Het ambitieuze plan van vervoersmaatschappij De Lijn om tegen 2026 een proefproject met zelfrijdende bussen in Leuven operationeel te maken, is voorlopig van de baan.

De aanbestedingsprocedure voor het noodzakelijke raamcontract werd recent stopgezet, waardoor de oorspronkelijke timing onhaalbaar lijkt. Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) bevestigde de pauze in het project na een parlementaire vraag van CD&V’er An Christiaens. Hoewel Leuven voorlopig wel testlocatie blijft, is het onzeker of en wanneer de autonome shuttles er daadwerkelijk zullen rijden.

De Lijn koesterde al jarenlang plannen om zelfrijdende bussen te integreren in het Vlaamse openbaar vervoer. In Leuven moest de shuttle een verbinding maken tussen de Vaartkom, het treinstation, het centrum en het nabijgelegen wetenschapspark. Deze route werd gekozen om de technologie te testen op een traject met een mix van stedelijk verkeer en rustige zones. De maatschappij haalde het project vorig jaar opnieuw uit de koelkast met het voornemen om het in 2026 operationeel te hebben.

leveranciers

Dat doel lijkt nu steeds verder uit zicht. Parlementslid An Christiaens legt uit dat de eerste reacties van kandidaat-leveranciers juridisch en administratief ondermaats waren. Tegelijkertijd dringen er volgens haar nieuwe, invloedrijke spelers door op de Europese markt, wat voor extra concurrentiedruk zorgt. “De initiële respons van leveranciers voldeed administratief-juridisch niet volledig aan de verwachtingen, en bovendien betreden nieuwe, sterke spelers de Europese markt,” aldus Christiaens.

Schepen van Mobiliteit in Leuven, Dirk Vansina (CD&V), bevestigt dat het project in een nieuwe fase is beland. De Lijn lanceerde recent een zogenaamde ‘request for information’ om af te toetsen of bedrijven bereid zijn een nieuw voorstel in te dienen. Volgens Vansina is de technologie rond autonome voertuigen dermate in ontwikkeling dat leveranciers meer tijd nodig hebben om een degelijk en realistisch plan uit te werken. De stad blijft volgens hem echter volledig achter het proefproject staan en bereidt zich alvast voor op mogelijke tests. “Er zijn intern al besprekingen gevoerd over de veiligheidsmaatregelen die nodig zijn wanneer een zelfrijdend voertuig op de openbare weg komt,” zegt hij.

Foto: © De Lijn – Shuttle

Het is niet de eerste keer dat een proefproject van De Lijn met zelfrijdende voertuigen spaak loopt. In het verleden werkte de vervoersmaatschappij jarenlang aan een soortgelijk plan op Brussels Airport. Ook daar werd het project na intensieve voorbereidingen afgeblazen omdat de technische uitvoering te complex bleek.

Minister De Ridder benadrukt dat Leuven nog steeds als testlocatie geldt, maar kan geen concrete timing geven voor de hervatting van het project. De Vlaamse overheid blijft investeren in innovatieve mobiliteitsoplossingen, maar toont zich voorzichtig na eerdere teleurstellingen. Christiaens steunt het streven naar innovatie, maar waarschuwt dat dit niet ten koste mag gaan van veiligheid of efficiëntie. “Zelfrijdende bussen kunnen een belangrijke rol spelen in de mobiliteit van morgen, maar verkeersveiligheid en het efficiënt inzetten van belastinggeld moeten altijd prioriteit krijgen,” klinkt het.

Voorlopig is het duidelijk dat de stap naar volledig autonome bussen nog vol hobbels zit. Zowel juridische als technische obstakels maken dat de realisatie ervan nog geen zekerheid is. Leuven blijft de eerste keuze voor een Vlaamse testomgeving, maar of de zelfrijdende bus er ooit effectief de bocht om rijdt, blijft voorlopig koffiedik kijken.

Binnenland

Opvang: minister Faber draait gaskraan dicht voor centrale catering

Minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie heeft een reeks ingrijpende wijzigingen aangekondigd in het Nederlandse asielbeleid.

In een officiële Kamerbrief stelt zij een verdere versobering van de asielopvang voor, waarbij kostenbesparing en eigen verantwoordelijkheid van asielzoekers centraal staan. De maatregelen zijn in lijn met het Regeerprogramma van september 2024 en de herziene Europese Opvangrichtlijn.

Een van de opvallendste wijzigingen is de afschaffing van de centrale maaltijdvoorziening in asielzoekerscentra. Asielzoekers zullen voortaan zelf moeten koken, waarvoor zij eetgeld ontvangen. Deze maatregel moet jaarlijks een besparing van 41 procent opleveren ten opzichte van de kosten voor catering. “Het zelf koken zorgt bovendien voor een zinvolle dagbesteding wat een overlastbeperkend effect kan hebben,” aldus Faber in haar brief. Voor de eerste acht dagen na aankomst in een centrale ontvangstlocatie blijft catering nog wel beschikbaar.

Daarnaast wordt het zogenoemde Rechten- en Plichtengesprek uitgebreid. In dit gesprek zullen asielzoekers voortaan expliciet worden geïnformeerd over de gevolgen van een negatieve asielbeslissing, waaronder het verlies van het recht op opvang en verstrekkingen. Deze informatie wordt ook schriftelijk vastgelegd in een document dat asielzoekers moeten ondertekenen. Hiermee wil het ministerie duidelijk maken tot waar de verantwoordelijkheid van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) reikt.

zorgkosten

Een andere maatregel richt zich op de zorgkosten. Tot nu toe kregen asielzoekers deze kosten volledig vergoed, ook wanneer zij beschikten over een eigen inkomen of vermogen. Daar komt verandering in. Asielzoekers met voldoende financiële middelen moeten voortaan een eigen bijdrage leveren aan hun zorgkosten. Deze uitbreiding van de Regeling eigen bijdrage asielzoekers (Reba) is volgens Faber nodig vanwege de hoge kosten die de staat maakt.

Beeld: Martijn Beekman –
Marjolein Faber, minister van Asiel en Migratie

Ook de inhuisregistratie, waarbij het COA nagaat of een asielzoeker daadwerkelijk nog in het opvangcentrum verblijft, wordt aangescherpt. Deze registratie wordt nu ook ingevoerd op centrale aanmeldlocaties, waar asielzoekers gemiddeld 1,6 maanden verblijven. De maatregel moet bijdragen aan de beheersbaarheid van de opvanglocaties.

escalatiemodel

De aangekondigde aanpassingen sluiten aan bij de bestaande aanpak van overlastgevende asielzoekers. Zo kan het COA bij wangedrag reeds maatregelen opleggen, waaronder het inhouden van verstrekkingen. Het huidige maatregelenbeleid wordt ondersteund door een zogenoemd escalatiemodel, de procesbeschikbaarheidsaanpak, waarin een steeds strenger regime van toepassing is bij voortdurende overlast of weigering mee te werken aan de asielprocedure.

Faber benadrukt in haar brief dat deze versoberingsmaatregelen niet willekeurig zijn, maar gestoeld op Europese richtlijnen en passen binnen de zogeheten Uitvoeringsagenda flexibilisering asielketen. Het doel is volgens haar om een opvangsysteem te creëren dat veilig, beheersbaar en leefbaar is, maar dat ook een duidelijk beroep doet op de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van de asielzoeker.

“Ik heb het COA gevraagd deze maatregelen uit te gaan werken en te implementeren,” besluit de minister. Daarmee is de toon gezet voor een nieuwe, strengere koers in het Nederlandse asielbeleid, waarin ruimte voor persoonlijke verantwoordelijkheid en kostenbeheersing voorop staan.