Vele honderden families werden vandaag herenigd na ruim twee maanden van elkaar gescheiden te zijn geweest. Zoals totaal onverwacht de grens op slot ging, was het even verrassend om na ruim twee maanden vandaag geen betonblokken meer aan te treffen op de grensovergang. Totaal uit het niets meldt Minister Pieter de Crem van Binnenlandse Zaken, Veiligheid en Buitenlandse Handel vrijdagavond dat vandaag de grenzen weer openen voor familiebezoek naar aangrenzende landen.
Er is niks wat een perfect pinksterweekend in de weg staat. Velen onder ons hebben de planning voor het pinsterweekend meteen aangepast. Vrijdagavond kondigde Minister Pieter de Crem al aan dat vanaf 30 mei Nederlanders en Belgen elkaars grenzen weer mogen passeren voor familiebezoek, andersom mogen Belgen vandaag ook weer de grens oversteken om in Nederland boodschappen te doen.
betonblokken
Vanwege de coronacrisis ging de Nederlands-Belgische grens in maart op slot voor niet-essentiële verplaatsingen. Familiebezoek was niet toegestaan, alleen onder zeer strenge medische voorwaarden. Het leidde tot familieontmoetingen met betonblokken ertussen. Toen we vandaag de grens bij Philipinne in Zeeuws-Vlaanderen overstaken om het Oost-Vlaamse dorpje Boekhoute binnen te rijden waren de nadarafsluitingen (dranghekken) nog wel zichtbaar maar de versperring was verwijderd.
Je kunt nog steeds tegengehouden worden door de politie en naar de reden worden gevraagd, maar de afwezigheid van grensbewaking toont aan dat de grenzen eindelijk weer geopend zijn voor familiebezoek.
grenzen volledig open
De Crem bevestigt ook dat de vaste grenscontroles vervallen. Er zijn wel nog altijd mobiele controles op het afstand houden, op het samenscholingsverbod en op de aanwezigheid op het grondgebied. Niet alleen familiebezoeken over de grens zijn vanaf zaterdag weer toegelaten, ook winkelen in België mag weer. Belgen kunnen ook zelf weer naar buurlanden reizen om daar te gaan shoppen. De facto betekent dit dat de grenzen weer opengaan, want er zijn geen criteria meer om te handhaven.
In Nederland werd verrast gereageerd op de beslissing van de Belgische regering om winkelen over de grens weer toe te laten. ‘Belgen zijn goed in verrassingstactieken’, zegt de burgemeester van Sluis op Twitter.
Niet alleen in Nederland, maar ook in België hebben taxiondernemers het moeilijk. Misschien nog wel moeilijker, omdat de taxisector in België anders is gestructureerd en de taxibedrijven – anders dan in Nederland – minder doelgroepenvervoer uitvoeren. Met 80% van de totale jaaromzet is dat de kurk waar de Nederlandse taxisector op drijft. In België drukt de coronacrisis nog zwaarder op de activiteiten van taxibedrijven en huurautobedrijven met chauffeur, ontdekte (ondermeer) de Franstalige TV RTBF.
Sinds de start van de coronacrisis en de lockdown, half maart, is 90% van de ondernemers gestopt. Zonder aanvullende overheidssteun verwacht de sector veel faillissementen en ontslagen in de komende maanden. De taxisector staat op het randje, zegt Pierre Steenberghen, secretaris-generaal van GLT-Taxi, de nationale groepering van taxibedrijven en autoverhuurbedrijven met chauffeur.
“De sector werd niet gedwongen zijn deuren te sluiten. De Belgische regering heeft de taxisector altijd als essentieel gezien. Met name om ziekenhuispersoneel of machinisten te vervoeren of mensen die geen ander alternatief hebben om zich te verplaatsen. Maar in feite zijn de activiteiten van 90% van de bedrijven volledig gestopt.”, aldus Pierre Steenberghen.
De situatie in de sector is zo dramatisch omdat vooral de stopzetting van toeristische activiteiten, evenementen en de horeca zwaar op de taxisector wegen. Die sectoren – en het bedrijfsleven – zorgen traditioneel voor het merendeel van de taxipassagiers. En hoewel de taxisector als ‘essentieel’ wordt gezien, houdt de staatsteun geen gelijke tred met dat ‘essentiële karakter.’
Taxibedrijven en LVC-maatschappijen hebben op verschillende wijzen hulp gekregen van de overheid. “De drie regio’s hebben forfaitaire steun verleend om de kosten terug te dringen. In Wallonië kregen bedrijven die volledig waren gestopt € 5.000 en in Brussel was het € 3.000, maar zonder volledige sluiting,” aldus Steenberghen. “Ook hebben we uitstel van betaling van sociale lasten, btw en regionale belastingen verkregen.”
In Brussel bijvoorbeeld besloot Rudi Vervoort, minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, relatief snel om de jaarlijkse regionale belasting die de sector moet betalen (€ 575 per taxi en € 682 voor huurauto’s) voor dit jaar af te schaffen. En hoewel deze hulp dankbaar wordt aanvaard en tijdelijk voor enige lucht zorgt, zal het niet voldoende zijn. Gewoon, omdat de vaste lasten te hoog zijn en zonder uitzicht op financieel rendement op langere termijn bedrijven het niet kunnen volhouden. De sector vraag nu om garanties dat de tijdelijke werkloosheid en de verlaging van de sociale lasten voor nu gehandhaafd blijven.
Ook Sam Bouchal, taxiondernemer met zes wagens en vaak woordvoerder van de Brusselse taxisector, klaagt. Hij heeft zijn activiteiten moeten staken. Zijn bedrijf genereerde uiteindelijk meer verliezen dan inkomsten. Bouchal’s zes werknemers zijn werkloos. Net als in Nederland is het gevecht het verlagen van de vaste kosten om het hoofd boven water te houden: uitstel van lease-contracten en opschorting van de verzekering. Om talrijke faillissementen en massale ontslagen te voorkomen, zal de verlenging van de tijdelijke werkloosheid de bepalende factor zijn “Ik heb collega’s die al begonnen zijn met het ontslaan van arbeiders. Die beslissing hebben we nog niet genomen. Maar
“De dag dat de regering deze hulp niet langer verleent, zullen we grote problemen krijgen,” vertelde Rudy Claude, secretaris-generaal van luchthavenvervoerder Taxi Autolux, de RTBF. Autolux heeft ongeveer 350 werknemers, van wie 95% tijdelijk werkloos is. Het bedrijf is sterk afhankelijk van de luchthaven Brussel Nationaal in Zaventem, waar het Brusselse bedrijf het overgrote deel van de vergunningen heeft. De laatste weken vinden er daar nog nauwelijks nog starts en landingen plaats.
De Belgische regering heeft de verlenging van de tijdelijke werkloosheid tot eind juni aangekondigd. Maar de gevolgen van de crisis strekken verder dan eind juni. Autolux – en eigenlijk de hele Belgische taxisector – zou graag een verlenging van de werkloosheids-maatregel tot 31 augustus zien. Met daarnaast een voortzetting van de verlaging van de sociale lasten. “Het simpelweg uitstellen van de loonbelasting is niet voldoende,” zegt Bouchal. “Hoe kunnen we dit betalen, zelfs over zes maanden, wanneer er geen cashflow meer is en dus ook geen cash meer? De overheid moet zich realiseren dat het zwaard van Damocles boven ons hoofd hangt,” voegt een zorgelijke Bouchal nog toe.
Tot de activiteit in sectoren als het toerisme, evenementen en de horeca weer aantrekt, verwacht een bezorgde Belgische taxisector een catastrofaal jaar – én hoopt op sterke signalen van de Belgische overheid.
Elke niet-essentiële reis naar België en vanuit België naar het buitenland blijft verboden tot en met 8 juni 2020. Dat heeft het Belgische conoracrisiscentrum bekend gemaakt in een document met coronamaatregelen die maandag ingaan. Winkelen over de grensovergang blijft niet mogelijk, maar toch zijn er wel enkele gewijzigde maatregelen ten aanzien van de uitzonderingen als scholen in België vanaf 18 mei weer de deuren openen.
Enkele honderden kinderen en jongeren uit Zeeuws-Vlaanderen volgen onderwijs over de grensovergang. Zij mogen ongehinderd naar en van school reizen, als lessen worden hervat. En uiteraard is woon-werkverkeer altijd toegestaan geweest sinds België 20 maart grensovergangen sloot en elders controles invoerde. Andere redenen om de grens te mogen passeren zijn onder meer medische zorg, dierenverzorging en verplaatsingen naar een partner die niet onder hetzelfde dak woont.
exitstrategie en mondmaskers
Als maandag de eerste fase van de exitstrategie bij de zuiderburen ingaat, zullen Belgische supermarkten chirurgische mondmaskers mogen verkopen. Supermarkten mogen vanaf maandag gewone chirurgische mondmaskers verkopen. Dat heeft de federale regering beslist, op advies van de expertengroep rond de exitstrategie uit de coronamaatregelen.
Vanaf maandag wordt het dragen van een mond- en neusbescherming sterk aanbevolen voor personen vanaf 12 jaar in de openbare ruimte waar de fysieke afstand niet kan, en verplicht in het openbaar vervoer.
Blijf in uw kot en ga klussen besliste de veiligheidsraad in België. De maatregelen die het coronavirus moeten afremmen, worden verlengd tot 3 mei, maar de tuincentra en doe-het-zelf-zaken mogen wel open. Alle massa evenementen tot eind augustus worden verboden.
Premier Sophie Wilmès gaf aan dat dat betekent dat er geen evenementen of festivals zullen plaatsvinden deze zomer. België is een klein landje met binnen haar grenzen ’s werelds grootste festivals. Geen Rock Werchter of Pukkelpop, de tegenhanger van het Nederlandse Lowlands.
Geen planning voor de Gentse Feesten, het is sinds de Eerste Wereldoorlog geleden dat de Gentse Feesten niet zijn doorgegaan, dus het nieuws raakt Gent in het hart. De Stad ondersteunt de organisatoren nu om hen te helpen om 2020 te overbruggen.
Het paradijs voor de rock- en metalliefhebbers Graspop en de sprookjesachtige beleving op Tomorrowland gaan niet door, en geen gezelligheid op marktplein van Tienen tijdens Suikerrock.
Over de scholen, eventuele reizen en jeugdbeweging wordt later beslist, zo zegt de premier. Volgende week is er een nieuwe Nationale Veiligheidsraad. Alleszins is het “ons doel” om een geleidelijke versoepeling van de maatregelen te organiseren vanaf begin mei, zo klinkt het.
“Het dragen van mondmaskers zal alleszins een belangrijke rol hebben in die versoepeling. Stoffen maskers zullen aanbevolen worden in situaties waar geen veilige afstand kan worden gehouden.”, aldus Sophie Wilmès.
De tuincentra en de doe-het-zelf-zaken mogen wel openen, onder dezelfde voorwaarden als de winkels die nu al open zijn. Daarnaast mogen de bewoners van woonzorgcentra en instellingen voor personen met een handicap voortaan het bezoek krijgen van één en steeds dezelfde persoon, vooraf aangeduid, die al twee weken geen ziektesymptomen heeft.
Dit weekend staan de Paasdagen weer voor de deur, andere jaren betekent dit gezellig met familie en vrienden samen zijn en lekker eten en paaseieren zoeken. Dit jaar is alles door de coronacrisis. Premier Rutte heeft zelfs gevraagd aan iedereen thuis Pasen te vieren. In België is het anders als in Nederland, de ‘Paashaas’ in België heeft een essentieel beroep en gaat zijn taken toch gewoon uitvoeren.
“We hebben ons er de hele middag over gebogen”, zegt viroloog Marc Van Ranst bij de VRT nieuwsdienst, “maar de beslissing was unaniem: dit is een essentieel beroep. ”De politie is op de hoogte”, zegt Van Ranst, “ze zullen de paashaas niet hinderen tijdens zijn werk”.
toeteren door de straten
In Oostmalle komt de Paashaas gewoon een bezoekje brengen, voordat de Paashaas daar een straat binnen loopt, zal er van tevoren een auto met veel getoeter door de straat heen rijden om de mensen te laten weten dat de Paashaas eraan komt, en zodat de bewoners voor het raam of de deur kunnen gaan kijken. En dan maar hopen dat de Vlaamse paasklokken luiden.
vitaal beroep
In Nieuw-Zeeland heeft de Paashaas ook een ‘vitaal beroep’, net als de tanden fee. De premier van dit land Jacinda Adern maakte dit maandag in een persconferentie bekend. Ouders mogen wel gewoon paaseieren verstoppen zolang ze zich aan de regels houden met betrekking tot social distancing. De paashaas mag niet in parken en speeltuinen komen.
In Middenbeemster (NH) heeft melkveehouder Harry Heeman een gezellige boodschap geschreven op balen hooi die in zijn weiland liggen, de boodschap luid: Vrolijk Pasen. Hij zegt: “de agrarische sector zit al een half jaar in de stikstofcrisis en heel Nederland zit nu al een maand in de coronacrisis”. Hij wil iedereen een hart onder de riem steken.