Tag archieven: NS

OV-staking legt ochtendspits plat: geen treinen en bussen in vroege uren

De vroege ochtendspits van woensdag 24 juni dreigt op meerdere plekken in het land volledig vast te lopen door een grootschalige staking in het openbaar vervoer.

Reizigers die afhankelijk zijn van trein, bus, tram of metro moeten rekening houden met aanzienlijke vertragingen en zelfs het volledig uitvallen van verbindingen in de eerste uren van de dag. De actie, georganiseerd door vakbonden, richt zich tegen de kabinetsplannen rondom sociale zekerheid en heeft een landelijke impact.

Volgens regionale berichtgeving ligt het treinverkeer van de NS tussen 04.00 en 08.00 uur grotendeels stil. In die periode rijden er geen treinen, waarna de dienstregeling slechts langzaam weer wordt opgestart. Dit betekent dat ook na 08.00 uur nog hinder kan worden ondervonden, doordat materieel en personeel niet direct op de juiste plekken beschikbaar zijn. Voor veel forenzen, die juist in deze uren onderweg zijn naar werk of studie, zorgt dat voor flinke onzekerheid.

reis uitstellen

Niet alleen het spoor wordt getroffen door de staking. Ook het regionale vervoer krijgt harde klappen. In Zeeuws-Vlaanderen heeft vervoerder Connexxion aangekondigd dat de bussen tussen 06.00 en 08.00 uur helemaal niet rijden. Daarmee wordt een belangrijk deel van Zeeland geraakt, waar reizigers vaak afhankelijk zijn van busverbindingen om grotere afstanden te overbruggen. De maatregel betekent dat veel mensen alternatieve manieren moeten zoeken om hun bestemming te bereiken, of hun reis moeten uitstellen.

Ook in het oosten van Nederland is de impact duidelijk merkbaar. Vervoerder RRReis laat weten dat de staking in hun regio tot 08.00 uur duurt. Steden als Arnhem en Nijmegen worden daarbij expliciet genoemd. In diezelfde regio heeft Breng aangegeven dat de dienstregeling eveneens pas om 08.00 uur weer wordt opgestart. Voor reizigers betekent dit dat zij in de vroege ochtend rekening moeten houden met minder of zelfs helemaal geen bussen en treinen. De verwachting is dat haltes en stations daardoor extra druk kunnen worden zodra het vervoer weer op gang komt.

In Brabant waarschuwt vervoerder Bravo eveneens voor hinder. Reizigers worden daar nadrukkelijk gewezen op de gevolgen van de landelijke actie. Wel blijven de belangrijke airportlijnen 400 en 401 van en naar Eindhoven Airport volgens de gebruikelijke dienstregeling rijden. Daarover zijn afspraken gemaakt met de vakbonden. Voor andere buslijnen geldt dat reizigers rekening moeten houden met uitval of een latere opstart van de dienstregeling.

Als vervoerder kiezen Arriva en Hermes geen politieke kleur en nemen geen positie in binnen dit maatschappelijke debat. Wij hebben begrip voor het feit dat vakbonden aandacht willen vragen voor onderwerpen die zij belangrijk vinden. Tegelijkertijd vinden wij het absoluut niet passend dat het openbaar vervoer en onze reizigers daarvoor worden ingezet. Uiteindelijk zijn het reizigers die hiervan de dupe worden.

Foto: © Pitane Blue – NS

De combinatie van deze factoren zorgt voor een onrustige periode voor reizigers. Waar de staking op korte termijn voor directe problemen zorgt, brengt de overgang naar OVpay op langere termijn veranderingen met zich mee in de manier waarop mensen gebruikmaken van het openbaar vervoer. Voor veel reizigers betekent dit dat zij niet alleen moeten omgaan met vertragingen en uitval, maar ook met aanpassingen in betaalmethoden en reisgedrag.

weinig alternatieven

De verwachting is dat de ochtendspits woensdag bijzonder chaotisch kan verlopen, vooral in gebieden waar weinig alternatieven beschikbaar zijn. Automobilisten moeten mogelijk rekening houden met extra drukte op de weg, doordat meer mensen kiezen voor de auto. Tegelijkertijd blijft het onzeker hoe snel het openbaar vervoer zich na 08.00 uur volledig herstelt.

Reizigers wordt geadviseerd om voor vertrek de actuele reisinformatie te controleren en waar mogelijk alternatieve routes of vervoersmiddelen te overwegen. De staking onderstreept opnieuw hoe kwetsbaar het vervoersnetwerk kan zijn wanneer meerdere schakels tegelijk wegvallen.

Kabinet lanceert opvallend 49 euro abonnement: vanaf 15 juni onbeperkt reizen

De betaalbaarheid van het OV staat hoog op de agenda van dit kabinet. Die betaalbaarheid staat onder druk door veranderd reisgedrag en stijgende kosten.

De Nederlandse reiziger kan zich opmaken voor een opvallende zomer op het spoor. Vanaf maandag 15 juni introduceert het kabinet het nieuwe abonnement ‘Nederland Dal Vrij Trein’, waarmee reizigers gedurende de zomermaanden voordelig gebruik kunnen maken van de trein. Het tijdelijke aanbod moet niet alleen de portemonnee ontzien, maar ook een duwtje in de rug geven aan het openbaar vervoer in een periode waarin de auto voor velen steeds duurder wordt.

goedkoper met de trein

Staatssecretaris Annet Bertram van Openbaar Vervoer en Spoor spreekt van een belangrijke stap. “Het is top dat we nu echt van start kunnen. Vanaf 15 juni kan iedereen deze zomer goedkoper met de trein reizen in de daluren. Een prachtige kans om kennis te maken met de trein en dan de auto een keer te laten staan. Zeker in deze tijd van hoge brandstofprijzen. Zo werken we aan betaalbaar openbaar vervoer,” aldus de bewindsvrouw.

De komst van het nieuwe treinabonnement volgt op politieke besluitvorming in Den Haag. Het kabinet werkte de plannen uit na de motie-Klaver c.s., die werd ingediend naar aanleiding van de sterk gestegen energie- en brandstofprijzen. Inmiddels hebben zowel de Tweede als de Eerste Kamer ingestemd met het voorstel, waarna in overleg met de spoorsector de laatste details zijn uitgewerkt. NS neemt samen met andere vervoerders de uitvoering voor zijn rekening.

dag van het OV

Opvallend is de gekozen startdatum. Waar eerder nog werd gesproken over een lancering uiterlijk op 21 juni, is nu besloten om het abonnement al op 15 juni beschikbaar te maken, precies op de Dag van het OV. Volgens betrokkenen bleek dit operationeel haalbaar en levert het reizigers bovendien extra voordeel op, omdat zij langer gebruik kunnen maken van de regeling.

Het concept van ‘Nederland Dal Vrij Trein’ is eenvoudig maar aantrekkelijk. Voor een bedrag van 49 euro per maand kunnen reizigers in de periode van 15 juni tot en met uiterlijk 31 augustus onbeperkt reizen in de tweede klas, mits dit gebeurt in de daluren en in het weekend. Daarmee wordt aangesloten bij het bestaande NS Flex Dal Vrij-abonnement, dat normaal gesproken aanzienlijk duurder is en momenteel 127,95 euro per maand kost. Door gebruik te maken van deze bestaande structuur kon het nieuwe product sneller worden ingevoerd.

Het abonnement is toegankelijk voor een brede groep reizigers. Nieuwe gebruikers kunnen het product aanschaffen via NS-kaartautomaten op stations, waarbij wordt gereisd op saldo met een persoonlijke OV-chipkaart, of via de NS-webshop in de vorm van reizen op rekening. Voor reizigers die al beschikken over een NS Flex Dal Vrij-abonnement geldt tijdelijk een aangepast, lager tarief. Belangrijk detail is dat het abonnement maandelijks opzegbaar is en uiterlijk tot 31 juli kan worden afgesloten.

Foto: © Pitane Blue – NS

Voor nu lijkt de boodschap duidelijk: wie deze zomer voordelig en flexibel wil reizen, krijgt met het nieuwe abonnement een unieke kans. Of het ook daadwerkelijk leidt tot een blijvende verschuiving van de auto naar de trein, zal de komende maanden moeten blijken.

Het kabinet trekt in totaal 118 miljoen euro uit om dit initiatief mogelijk te maken. Daarmee onderstreept het de ambitie om het openbaar vervoer toegankelijk en betaalbaar te houden in een tijd waarin de sector onder druk staat. Stijgende kosten en veranderend reisgedrag zorgen al langer voor uitdagingen binnen het OV, waardoor ingrijpen volgens het kabinet noodzakelijk is.

experiment

De exacte impact van het nieuwe abonnement is nog moeilijk te voorspellen. Omdat het om een tijdelijke en unieke maatregel gaat, is niet duidelijk hoeveel mensen daadwerkelijk gebruik zullen maken van het aanbod. Wel wordt het gebruik nauwlettend gevolgd. Er wordt gekeken naar wie het abonnement afsluit, met welk doel zij reizen en of het aanbod daadwerkelijk leidt tot een verandering in reisgedrag, bijvoorbeeld door vaker de trein te nemen in plaats van de auto.

Het experiment met ‘Nederland Dal Vrij Trein’ past in een bredere discussie over de toekomst van het openbaar vervoer in Nederland. Binnenkort wordt een onderzoek van ABDTOPConsult verwacht waarin de financiering van het OV onder de loep wordt genomen. Daarbij zal ook nadrukkelijk aandacht zijn voor de betaalbaarheid voor de reiziger, een thema dat hoog op de politieke agenda staat.

Werkzaamheden: Rotterdam Centraal weekend lang plat door grote werkzaamheden

Geen trein te bekennen rond Rotterdam reiziger moet uitwijken naar bus en metro.

Reizigers die in het weekend van zaterdag 13 en zondag 14 juni via Rotterdam Centraal willen reizen, moeten rekening houden met ingrijpende hinder. Door grootschalige werkzaamheden van spoorbeheerder ProRail ligt het treinverkeer van en naar het station volledig stil. De nationale spoorvervoerder NS zet bussen en alternatieve reisroutes in, maar waarschuwt dat de reistijd aanzienlijk kan oplopen.

De werkzaamheden draaien om de vernieuwing van het treinbeveiligingssysteem, een cruciaal onderdeel van de spoorinfrastructuur. Dit systeem regelt onder meer de aansturing van seinen en wissels en is volgens ProRail dringend aan vervanging toe. Met de ingreep wil de spoorbeheerder de betrouwbaarheid en veiligheid van het treinverkeer op de lange termijn verbeteren. De impact op korte termijn is echter fors, zeker voor een knooppunt als Rotterdam Centraal, waar dagelijks tienduizenden reizigers passeren.

vervoersplan

Gedurende het weekend rijden er geen treinen op meerdere belangrijke trajecten. Zo ligt het treinverkeer stil tussen Rotterdam Centraal en Delft Campus, Gouda en Zwijndrecht. Ook de hogesnelheidslijn tussen Rotterdam Centraal en Breda en Schiphol Airport is buiten gebruik. Daarmee wordt een groot deel van het spoornetwerk in de Randstad geraakt.

Om reizigers toch op hun bestemming te krijgen, heeft NS een uitgebreid vervangend vervoersplan opgesteld. Reizigers kunnen gebruikmaken van bussen en de metro, al vraagt dit vaak om meerdere overstappen. NS adviseert dan ook nadrukkelijk om de reis vooraf goed te plannen via de NS-app of de website. “Tijdens de werkzaamheden adviseren we reizigers tijdig hun reis van deur tot deur te plannen in de NS-App of op ns.nl,” laat de vervoerder weten. “Meer informatie is ook te vinden op NS.nl/beterereis.”

Voor reizigers richting Den Haag is een omweg noodzakelijk. Zij kunnen vanaf Rotterdam Centraal de metro E nemen naar Beurs. Met een geldig NS-vervoersbewijs kan vervolgens de metro worden gepakt naar Schiedam Centrum. Vanaf dat station rijden bussen naar Delft Campus, waar weer treinen vertrekken richting Den Haag Centraal. Deze omleiding zorgt voor extra reistijd en vereist meerdere overstappen.

Ook richting Gouda moeten reizigers rekening houden met een alternatieve route. Via metro E naar Beurs en vervolgens naar Schiedam Centrum kunnen reizigers gebruikmaken van NS-bussen naar Delft Campus. Vanaf daar rijden intercity’s naar Gouda via Den Haag HS. Een alternatief loopt via Capelsebrug: reizigers nemen metro D of E naar Beurs, stappen daar over op metro A, B of C richting Capelsebrug en kunnen daar de NS-snelbus naar Gouda nemen.

Foto: © Pitane Blue – Rotterdam Centraal

Voor reizigers die naar Dordrecht willen, geldt eveneens een aangepaste route. Zij kunnen met de metro via Beurs naar Capelsebrug reizen, waar NS-snelbussen klaarstaan die hen naar Dordrecht brengen. Hoewel de verbindingen in stand blijven, vraagt het van reizigers extra planning en flexibiliteit.

De werkzaamheden maken deel uit van een bredere moderniseringsslag van het Nederlandse spoor. ProRail vervangt op meerdere locaties verouderde systemen om storingen te verminderen en de capaciteit van het spoor te vergroten. Rotterdam Centraal is daarbij een belangrijk knooppunt, waardoor de impact van dit soort werkzaamheden direct merkbaar is voor een groot publiek.

dienstregeling

Reizigers wordt aangeraden om drukte zoveel mogelijk te vermijden en, waar mogelijk, buiten de spits te reizen. Ook wordt geadviseerd om extra reistijd in te plannen en alert te zijn op wijzigingen in de dienstregeling. Ondanks de inzet van vervangend vervoer kan het drukker zijn dan gebruikelijk, zeker op populaire trajecten.

Het weekend zonder treinverkeer onderstreept hoe afhankelijk de regio is van goed functionerend spoorvervoer. Tegelijkertijd benadrukken NS en ProRail dat de tijdelijke hinder noodzakelijk is om het spoor toekomstbestendig te maken. Na afronding van de werkzaamheden moet het vernieuwde beveiligingssysteem zorgen voor een stabieler en veiliger treinverkeer in en rond Rotterdam.

Herbenoeming: vertrouwen in Koolmees groeit na moeilijke periode bij NS

Wouter Koolmees blijft de komende jaren aan het roer staan van de Nederlandse Spoorwegen.

De minister van Financiën heeft hem, op voordracht van de Raad van Commissarissen, herbenoemd als president-directeur van NS. Daarmee wordt zijn leiderschap verlengd met een nieuwe termijn van vier jaar, die ingaat op 1 november 2026. De beslissing markeert een belangrijk moment voor het spoorbedrijf, dat de afgelopen jaren door een roerige periode ging.

De Raad van Commissarissen spreekt openlijk zijn tevredenheid uit over de voortzetting van Koolmees’ aanstelling. Volgens voorzitter Herman Dijkhuizen heeft de topman in een uitdagende tijd laten zien het bedrijf stabiel te kunnen houden én vooruit te helpen. “Koolmees heeft NS afgelopen jaren door een intensieve periode geleid, met onder meer personeelstekorten, financiële druk en onzekerheid over het Hoofdrailnetcontract,” aldus Dijkhuizen. Daarmee doelt hij op een fase waarin het spoorbedrijf te maken kreeg met grote operationele en strategische vraagstukken.

duidelijke verbeteringen

Ondanks die omstandigheden zijn volgens de Raad duidelijke verbeteringen zichtbaar. Dijkhuizen benadrukt dat het bedrijf, mede dankzij de inzet van medewerkers, stappen heeft gezet die ook meetbaar zijn. “Samen met de inzet van vele NS’ers is het bedrijf de afgelopen periode aantoonbaar vooruitgegaan: alle prestatieafspraken met de overheid zijn behaald en reizigers waarderen het reizen met NS met een 7,8.” Die waardering onder reizigers geldt binnen NS als een belangrijke graadmeter voor succes, zeker in een tijd waarin betrouwbaarheid en comfort onder druk stonden.

Niet alleen de tevredenheid van reizigers laat een positieve trend zien. Ook op operationeel vlak zijn verbeteringen doorgevoerd. De Raad van Commissarissen wijst erop dat de prestaties op het spoor zijn toegenomen en dat steeds meer mensen de trein weer weten te vinden. Het herstel van reizigersaantallen is van groot belang voor de financiële gezondheid van het bedrijf, dat in de nasleep van eerdere verliezen nu weer een beter evenwicht ziet tussen inkomsten en uitgaven.

Foto: © Pitane Blue – Wouter Koolmees

Met de nieuwe termijn krijgt Koolmees de kans om de ingezette koers voort te zetten en verder uit te bouwen. De komende jaren zullen bepalend zijn voor hoe het Nederlandse spoor zich ontwikkelt in een tijd van groeiende mobiliteitsvraag en toenemende druk op duurzaamheid. De verwachting is dat stabiliteit in de top daarbij een belangrijke rol zal spelen.

De financiële stabiliteit vormt echter slechts één aspect van de bredere opdracht waar NS voor staat. Volgens de Raad wordt er tegenwoordig meer verwacht van een spoorbedrijf dan alleen het aanbieden van betrouwbaar vervoer. Dijkhuizen onderstreept dat nadrukkelijk en kijkt daarbij vooruit naar de rol die NS in de samenleving moet blijven spelen. “Minstens zo belangrijk vinden we de koers voor de toekomst: van NS als maatschappelijk bedrijf wordt immers meer verwacht dan betrouwbaar vervoer en gezonde financiën alleen.”

vertrouwen

De herbenoeming van Koolmees moet dan ook worden gezien als een signaal van vertrouwen in zijn visie op die toekomst. De Raad van Commissarissen spreekt de verwachting uit dat hij, samen met de duizenden medewerkers van NS, het bedrijf verder zal ontwikkelen in lijn met veranderende wensen van reizigers en samenwerkingspartners. Daarbij spelen thema’s als duurzaamheid, bereikbaarheid en innovatie een steeds grotere rol.

“Koolmees, samen met alle NS’ers, blijft het bedrijf ontwikkelen in lijn met de veranderende wensen van reizigers en partners. Zo blijven we werken aan de ambitie voor duurzame bereikbaarheid voor alle Nederlanders,” aldus Dijkhuizen. Met die woorden wordt de nadruk gelegd op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van NS, die verder reikt dan alleen het spoor.

Vooruitpas Amersfoort: gratis treinreizen voor lage inkomens grote proef van start

De Nederlandse Spoorwegen zetten een opvallende stap om reizen toegankelijker te maken voor mensen met een kleine portemonnee.

In samenwerking met gemeenten en andere overheden werkt NS aan de ontwikkeling van een speciale treinpas voor inwoners met een laag inkomen. De eerste proef vindt plaats in Amersfoort, waar een selecte groep inwoners tijdelijk gratis gebruik kan maken van de trein.

De proef draait om de zogenoemde Vooruitpas Amersfoort, een initiatief dat gericht is op het vergroten van de mobiliteit en maatschappelijke participatie. Inwoners met een laag inkomen krijgen hiermee de kans om gedurende een halfjaar kosteloos met de trein te reizen. Daarmee wil NS niet alleen praktische ondersteuning bieden, maar ook onderzoeken wat de impact is van vrij reizen op het dagelijks leven van deelnemers.

essentieel

Binnen het plan staat één gedachte centraal: mobiliteit is essentieel om mee te kunnen doen in de samenleving. Daan Schut, lid van de Raad van Bestuur van NS, benadrukt het belang hiervan en zegt: “Reizen is vrijheid. Als je te weinig geld hebt om met de trein te reizen, word je daarin beperkt. Je moet steeds afwegen: ga ik wel of niet op pad, en wat moet ik daarvoor laten? Om die reden willen veel gemeenten en provincies goedkoper ov aanbieden. Als NS willen we dat de trein beschikbaar is voor iedereen. Daarom willen we nu samen met die overheden onderzoeken of we voor mensen met een laag inkomen een speciale pas kunnen samenstellen.”

De gemeente Amersfoort speelt een sleutelrol in deze eerste fase. Gezinnen die in aanmerking komen voor de regeling worden actief benaderd door de gemeente. In totaal zijn er duizend passen beschikbaar. Mocht de belangstelling groter zijn dan het aanbod, dan wordt er geloot onder de aanmeldingen. Daarmee wil de gemeente het proces eerlijk laten verlopen en zoveel mogelijk inzicht krijgen in de behoefte onder inwoners.

afgebakend

De proefperiode is duidelijk afgebakend. De Vooruitpas gaat van start op 1 juli en loopt automatisch af op 31 december 2026. In die zes maanden worden de reisbewegingen, behoeften en ervaringen van deelnemers nauwkeurig gevolgd. De verzamelde gegevens moeten inzicht geven in hoe vaak en waarvoor de trein wordt gebruikt, en of gratis reizen daadwerkelijk bijdraagt aan meer deelname aan werk, onderwijs en sociale activiteiten.

Foto: © Pitane Blue – Sprinter Lighttrain

De resultaten van het experiment worden begin volgend jaar verwacht. NS wil deze inzichten gebruiken om te bepalen of een landelijke of bredere regeling haalbaar is. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar samenwerking met andere overheden, zowel op lokaal als regionaal en nationaal niveau. Het uiteindelijke doel is om een structurele oplossing te ontwikkelen die reizen voor mensen met een laag inkomen betaalbaarder maakt.

aanvullende maatregelen

Naast deze proef is NS ook in gesprek met het Rijk en andere vervoerders over aanvullende maatregelen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar betaalbaarheid, maar ook naar duurzaamheid en energieverbruik binnen het openbaar vervoer. De proef in Amersfoort kan daarmee dienen als een belangrijke eerste stap in een bredere herziening van hoe het openbaar vervoer toegankelijk wordt gehouden voor kwetsbare groepen.

De komende maanden moeten uitwijzen of de Vooruitpas daadwerkelijk het verschil maakt. Voor de deelnemers betekent het in ieder geval een unieke kans om zonder financiële drempels gebruik te maken van het spoor. Voor NS en de betrokken overheden vormt het een belangrijke test om te bepalen hoe mobiliteit eerlijker verdeeld kan worden in Nederland.

Koninklijke familie in Dokkum: NS schaalt flink op voor de oranjedrukte op het spoor

Feestvierders massaal met de trein naar Koningsdag, NS waarschuwt voor afval.

De Nederlandse Spoorwegen hebben vandaag een speciale Oranjedienstregeling opgetuigd om de grote stroom reizigers richting de Koningsdagfestiviteiten in goede banen te leiden. Op trajecten waar traditioneel veel feestgangers worden verwacht, rijden meer en langere treinen. Ook achter de schermen is opgeschaald: extra personeel staat paraat om reizigers te helpen en aanvullende schoonmaakteams moeten ervoor zorgen dat zowel de treinen als de stations netjes blijven gedurende de drukke feestdag.

dienstregeling

Met de aangepaste dienstregeling probeert NS de reis voor honderdduizenden mensen zo soepel mogelijk te laten verlopen. De spoorvervoerder doet daarbij ook een nadrukkelijke oproep aan reizigers om rekening met elkaar te houden. “NS roept reizigers op het gezellig te houden en eigen afval mee te nemen uit de trein zodat het voor iedereen een leuke dag is,” klinkt het vanuit de organisatie. Die boodschap past bij de ervaring van voorgaande jaren, waarin drukte en feestgedruis soms ook voor overlast zorgden.

De aftrap van het feestweekend vond al plaats tijdens Koningsnacht. In verschillende grote steden zat de stemming er meteen goed in. Rond Utrecht, Den Haag en Rotterdam werd het treinverkeer uitgebreid om de toestroom van feestvierders op te vangen. Extra en langere treinen reden af en aan om iedereen veilig naar zijn bestemming te brengen. Volgens NS is de avond en nacht zonder noemenswaardige problemen verlopen. De combinatie van extra capaciteit en aanwezigheid van personeel lijkt daarmee zijn vruchten te hebben afgeworpen.

feestvierders

Terwijl de nachtelijke feestvierders huiswaarts keerden, kwam de volgende golf reizigers alweer op gang. In de vroege ochtenduren meldden zich de eerste bezoekers die per trein naar de Koningsdagactiviteiten reizen. Vooralsnog lijkt de drukte zich geleidelijk op te bouwen, zonder plotselinge pieken. Dat geeft NS de ruimte om de reizigersstromen beheerst te laten verlopen en waar nodig bij te sturen.

Foto: © Pitane Blue – Koningsdag

De eerste signalen van deze editie zijn positief. De sfeer is goed, de treinen rijden en de reizigers weten hun weg te vinden. Of de rest van de dag net zo soepel verloopt, zal afhangen van de verdere drukte en het gedrag van de feestvierders. Met de oproep om het gezellig te houden en afval mee te nemen, doet NS in elk geval een duidelijke poging om de feestvreugde voor iedereen aangenaam te houden.

De aandacht van het land is dit jaar in het bijzonder gericht op Dokkum, waar de Koninklijke familie Koningsdag viert. Voor veel bezoekers betekent dat een extra reisstap. Reizigers die per trein naar Friesland komen, kunnen uitstappen op station Leeuwarden. Vanaf daar worden zij verder vervoerd met bussen richting Dokkum. Deze combinatie van trein en bus moet ervoor zorgen dat ook de relatief kleinere stad de toestroom van bezoekers aankan.

overuren

Op de perrons en in de treinen is de aanwezigheid van extra personeel duidelijk zichtbaar. Medewerkers geven aanwijzingen, beantwoorden vragen en helpen reizigers bij het vinden van de juiste verbindingen. Tegelijkertijd draaien schoonmaakteams overuren om afval te verwijderen en de omgeving schoon te houden, iets wat tijdens een feestdag met veel reizigers geen overbodige luxe is.

De Oranjedienstregeling is inmiddels een vertrouwd fenomeen geworden rond Koningsdag. Elk jaar probeert NS op basis van eerdere ervaringen en verwachte drukte het aanbod verder te optimaliseren. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het aantal treinen, maar ook naar de inzet van personeel en aanvullende voorzieningen. Het doel blijft onveranderd: een veilige, comfortabele en feestelijke reis voor iedereen die het oranje feest wil meevieren.

Drukte op het spoor neemt toe: NS profiteert van woningbouw en betere dienstregeling

Het aantal treinreizigers op de zogenoemde Oude Lijn tussen Dordrecht en Den Haag zit stevig in de lift.

NS ziet het aantal in- en uitstappers op de stations langs dit traject op werkdagen met gemiddeld zo’n acht procent toenemen. Daarmee steekt deze groei duidelijk boven het landelijke gemiddelde uit, waar het aantal reizigers op werkdagen met 1,8 procent steeg en in het weekend met 3,2 procent. In 2025 werden er op een gemiddelde werkdag zelfs ruim 1,1 miljoen treinreizen gemaakt.

dienstregeling

De groei op het traject wordt volgens NS mede aangejaagd door de verbeterde dienstregeling en de forse woningbouw rond stations. Sinds december 2024 rijdt er iedere tien minuten een Sprinter tussen Dordrecht, Rotterdam en Den Haag. Die hogere frequentie maakt het reizen aantrekkelijker en zorgt ervoor dat de trein voor steeds meer mensen een logisch alternatief wordt voor de auto.

NS zet daarbij nadrukkelijk in op verdere uitbreiding van het treinverkeer op de Oude Lijn. De vervoerder heeft de ambitie om in de toekomst de zogeheten CitySprinter in te zetten, waarmee elke vijf minuten een trein zou moeten rijden. Daarvoor zijn echter nog wel extra investeringen in de spoorinfrastructuur nodig. Tegelijkertijd denkt NS actief mee met gemeenten over woningbouwlocaties in de buurt van stations, om zo het gebruik van de trein verder te stimuleren.

nieuwbouwwijken

Die aanpak lijkt zijn vruchten af te werpen. In verschillende regio’s worden nieuwe bewoners direct verleid om voor de trein te kiezen. In Alphen en Gouda kregen bewoners van twee nieuwbouwwijken bijvoorbeeld een gratis NS-abonnement voor een aantal maanden. Een vergelijkbaar initiatief werd ook uitgerold in Roosendaal.

Niet alleen langs de Oude Lijn stijgen de reizigersaantallen flink. Station Utrecht Leidsche Rijn spant de kroon met een groei van maar liefst 19 procent op werkdagen. In de omgeving van het station wordt volop gebouwd, onder meer aan het zogenoemde ‘terrasgebouw’ Bellevue. Bovendien stoppen er sinds vorig jaar meer treinen, wat het station aantrekkelijker maakt voor forenzen en reizigers.

Foto: © Pitane Blue – Centraal Station Utrecht

Utrecht Centraal blijft met afstand het drukste station van Nederland, met bijna 180.000 in- en uitstappers op een gemiddelde werkdag. Dat aantal groeide met twee procent. Amsterdam Centraal volgt met bijna 153.000 reizigers per dag.

Langs de Oude Lijn zelf is station Den Haag Moerwijk de grote uitschieter. Daar nam het aantal reizigers op werkdagen met gemiddeld 16 procent toe. De komende jaren staan er omvangrijke investeringen gepland in de omgeving van het station. Zo komen er veel nieuwe woningen, worden fietsenstallingen verbeterd en wordt gewerkt aan een veiligere openbare ruimte. Om de groei en het gebruik van de trein extra te stimuleren, deelde NS tijdens de ochtendspits zelfs fruit uit aan reizigers als gezonde start van de dag.

woningbouw

Ook elders in het land speelt woningbouw een belangrijke rol in de groei van het aantal treinreizigers. Rond station Zwolle worden 850 woningen gerealiseerd, terwijl bij station Leeuwarden zelfs 2500 nieuwe woningen verrijzen. Vooral op plekken waar weinig ruimte is voor de auto, kiezen bewoners vaker voor de trein als duurzaam vervoermiddel.

De nieuwe dienstregeling van 2025 heeft daarnaast een belangrijke impuls gegeven aan het reizigersaantal. NS spreekt van de grootste structuurwijziging in jaren. Er rijden inmiddels weer meer treinen dan vóór de coronapandemie en de hogesnelheidslijn is beter geïntegreerd in het bestaande netwerk.

Dat is onder meer zichtbaar bij station Hoofddorp, waar de komst van de Airport Sprinter tussen Hoofddorp, Schiphol Airport en Amsterdam Centraal voor een groei van 16 procent zorgde. Elke 7,5 minuut vertrekt er een trein, wat het station aanzienlijk aantrekkelijker maakt voor reizigers.

evenementen

Ook station Amsterdam Zuid profiteert van de nieuwe opzet. Daar steeg het aantal reizigers met 18 procent, mede doordat treinen vanaf de hogesnelheidslijn via dit station rijden. Tegelijkertijd zag Amsterdam Centraal het aantal instappers, vooral richting Rotterdam, juist afnemen. Station Amsterdam RAI noteerde eveneens een stevige groei van 15 procent, mede dankzij het toenemende aantal evenementen in de omgeving.

Niet overal is sprake van groei. Werkzaamheden aan het spoor hebben op sommige plekken tijdelijk invloed op de cijfers. Zo kreeg station Groningen Europapark maar liefst 75 procent meer reizigers te verwerken doordat het hoofdstation in Groningen tijdelijk gesloten was. Dat leidde daar juist tot een daling van 11 procent. Ook stations als Akkrum, Rhenen en Den Helder Zuid zagen het aantal reizigers tijdelijk teruglopen door werkzaamheden aan het spoor.

De cijfers onderstrepen dat investeringen in dienstregeling, infrastructuur en woningbouw direct effect hebben op het reisgedrag van Nederlanders. Vooral op drukke corridors zoals de Oude Lijn lijkt de trein steeds vaker de eerste keuze.

Even stemmen voor vertrek: NS en gemeenten openen stembureaus op stations

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 18 maart krijgen reizigers op tientallen plekken in Nederland een extra kans om hun stem uit te brengen.

Op maar liefst 52 treinstations worden tijdelijke stembureaus ingericht, waardoor forenzen, studenten en andere reizigers hun stem kunnen uitbrengen terwijl zij onderweg zijn naar werk, studie of huis. De Nederlandse Spoorwegen werken hiervoor samen met verschillende gemeenten. Het doel van deze samenwerking is om het stemmen zo toegankelijk mogelijk te maken en mensen te stimuleren om gebruik te maken van hun democratische recht.

Voor veel mensen valt een verkiezingsdag midden in een drukke werkweek. Tussen werk, studie en andere verplichtingen door kan het soms lastig zijn om nog speciaal naar een stembureau te gaan. Door stemlocaties op stations te openen wordt het voor reizigers een stuk eenvoudiger om even langs een stembureau te lopen. Terwijl duizenden mensen dagelijks via stations reizen, ontstaat er op deze plekken een praktische mogelijkheid om snel een stem uit te brengen zonder een extra omweg te hoeven maken.

vroege reizigers

Op de meeste stations zijn de stembureaus geopend van 07.30 uur tot 21.00 uur. Toch zijn er ook enkele locaties waar de deuren al aanzienlijk eerder opengaan. In Winterswijk kunnen kiezers al vanaf 05.00 uur terecht om hun stem uit te brengen. Daarmee is dit een van de vroegste stemlocaties van het land. Ook op de stations van Aalten en Breda wordt rekening gehouden met vroege reizigers. Daar openen de stembureaus al om 05.15 uur, zodat ook mensen die vroeg op pad gaan hun stem kunnen uitbrengen voordat zij verder reizen.

Station Zaltbommel krijgt tijdens deze verkiezingsdag een bijzonder en opvallend stemlokaal. Tussen 07.00 uur en 08.30 uur kunnen kiezers daar hun stem uitbrengen in een Engelse dubbeldekkerbus die speciaal is ingericht als stembureau. De rode bus vormt een opvallend beeld op het stationsterrein en trekt ongetwijfeld de aandacht van voorbijgangers. Het mobiele stemlokaal maakt het stemmen niet alleen praktisch, maar ook een bijzondere ervaring voor reizigers en bewoners uit de omgeving.

Wie wil stemmen op een station moet wel rekening houden met een belangrijke regel. In tegenstelling tot sommige andere verkiezingen is het deze keer niet mogelijk om buiten de eigen gemeente te stemmen. Dat betekent dat kiezers alleen hun stem kunnen uitbrengen binnen de gemeente waar zij wonen. Reizigers doen er daarom goed aan om vooraf te controleren of er op een station in hun eigen gemeente een stembureau aanwezig is.

Foto: © Pitane Blue – station Eindhoven

Om een stem uit te brengen zijn een stempas en een geldig identiteitsbewijs verplicht. Zonder deze documenten kan er geen stem worden uitgebracht. Het is daarom verstandig om deze alvast bij zich te hebben wanneer men onderweg is naar het station. Veel reizigers kunnen zo eenvoudig hun stem uitbrengen tijdens hun dagelijkse reis.

stemlocaties

Met dit initiatief hopen de Nederlandse Spoorwegen en de betrokken gemeenten dat meer mensen de gang naar de stembus maken. Stations zijn plekken waar dagelijks grote aantallen mensen samenkomen. Door juist daar stemlocaties te openen, wordt het stemmen toegankelijker en makkelijker in te passen in het dagelijkse ritme van veel Nederlanders.

Wie wil weten op welke stations precies gestemd kan worden, kan terecht op de website van de NS. Daar staat een overzicht van alle stations waar een stembureau is ingericht, inclusief de openingstijden. Ook via de website waarismijnstemlokaal.nl of via de website van de eigen gemeente is te zien waar alle stemlocaties zich bevinden.

Op verkiezingsdag zal het daardoor op verschillende stations in het land een bijzondere combinatie zijn van dagelijkse drukte en democratische betrokkenheid. Tussen de reizigers die hun trein proberen te halen, staan mensen stil bij de stembus om hun keuze te maken voor de gemeenteraad van hun woonplaats.

Annet Bertram: NS blijft tot 2033 rijden tussen Groningen Leeuwarden en Zwolle

Het spoor tussen Groningen, Leeuwarden en Zwolle blijft voorlopig in handen van de Nederlandse Spoorwegen.

De sprinters op deze trajecten zullen in elk geval tot 2033 door NS worden gereden. Daarmee komt een einde aan de ambitie van vervoerder Arriva om de stoptreindiensten over te nemen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft besloten dat de plannen van het bedrijf uit Heerenveen onvoldoende zekerheid bieden.

De beslissing is genomen door de nieuwe staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, Annet Bertram van het CDA. Zij trad begin vorige week aan als bewindspersoon en heeft zich meteen moeten buigen over de al langer lopende discussie over de zogenoemde Noordelijke Lijnen. Na bestudering van het voorstel van Arriva kwam Bertram tot de conclusie dat de vervoerder niet kan garanderen dat de treindiensten tot 2033 zelfstandig en betrouwbaar uitgevoerd kunnen worden.

risico te groot

In een toelichting stelt de staatssecretaris dat Arriva geen zekerheid biedt dat het bedrijf tussen nu en het jaar 2033 “deze treindiensten in open toegang kan rijden op de Noordelijke Lijnen”. Het ministerie acht het risico te groot dat de dienstverlening op termijn in de knel komt door een gebrek aan geschikt materieel.

Het probleem zit volgens Den Haag vooral in de treinen die Arriva wil inzetten. De vervoerder had het plan om in de eerste jaren nieuwe treinstellen te gebruiken die oorspronkelijk bedoeld zijn voor de spoorlijn tussen Nijmegen en Roermond. Deze lijn, ook wel bekend als de Maaslijn, beschikt momenteel nog niet over bovenleiding. Daardoor staan de nieuwe elektrische treinen voorlopig aan de kant.

Arriva wilde deze treinen tijdelijk inzetten op de trajecten tussen Groningen en Zwolle en tussen Leeuwarden en Zwolle. Daarmee zou het bedrijf de sprinterdiensten kunnen verzorgen totdat de Maaslijn volledig geëlektrificeerd is. Volgens de huidige planning is dat project eind volgend jaar afgerond. Zodra dat gebeurt, zijn de treinen weer nodig op het traject in het zuiden van het land. Dat scenario zou betekenen dat Arriva opnieuw op zoek moet naar materieel voor de noordelijke lijnen.

continuïteit

Volgens het ministerie vormt dat een te groot risico voor de continuïteit van het treinverkeer. Arriva opperde daarom een andere oplossing. Het bedrijf stelde voor om treinstellen van de NS over te nemen of tijdelijk te gebruiken.

De staatssecretaris ziet daar echter niets in. “Als mogelijke oplossing heeft Arriva voorgesteld dat het ministerie bij NS zou kunnen afdwingen dat NS materieel overdraagt of ervoor zorgt dat Arriva tijdelijk gebruik kan maken van materieel van NS”, zegt Bertram. Volgens haar past zo’n constructie niet bij het principe dat een vervoerder in open toegang volledig voor eigen rekening en risico opereert. “Arriva kan geen beroep doen op de overheid voor het beschikbaar stellen van financiering, materieel en personeel.”

Daar komt volgens Bertram nog bij dat het ministerie NS niet kan verplichten om materieel beschikbaar te stellen aan een concurrent. Het voorstel van Arriva wordt daarom door haar als “onvoldoende” bestempeld.

Bij de NS wordt het besluit met instemming ontvangen. Woordvoerder Erik Kroeze noemt het besluit duidelijk en stabiel voor reizigers en spoorsector. Volgens hem verandert er weinig voor de reiziger als een andere vervoerder dezelfde dienstregeling met dezelfde treinen uitvoert. “Wat ons betreft is het goed nieuws. Het geeft duidelijkheid en stabiliteit op het spoor. Bovendien: als een andere vervoerder die met dezelfde treinen dezelfde dienstregeling rijdt, leidt dat volgens ons niet tot een verschil voor de reiziger. Waarom zou je al die moeite doen als de trein een ander kleurtje krijgt maar dezelfde trein op dezelfde lijn rijdt?”

Foto: © Pitane Blue – spoorovergang

Arriva kijkt totaal anders naar de situatie en reageert teleurgesteld. Het bedrijf benadrukt dat het eigen plannen had om de dienstverlening te verbeteren. Volgens de vervoerder zouden er niet alleen meer, maar ook snellere treinen komen. Arriva had bovendien aangegeven dat er in de toekomst ruimte zou kunnen komen voor een extra stop in Staphorst, een station waar volgens het bedrijf vraag naar is maar waar NS tot nu toe geen mogelijkheden voor ziet.

stevige kritiek

Woordvoerder Nikkie Smit uit stevige kritiek op het ministerie. Zij stelt dat er vanuit Den Haag weinig bereidheid bestaat om veranderingen op het spoor toe te laten. Volgens haar ontbreekt “een constructieve houding en de wil vanuit het ministerie”. Smit zegt bovendien dat “ons aanbod voor de noordelijke treinreiziger nog steeds buiten bereik blijft”. De vervoerder laat weten teleurgesteld te zijn over het verloop van het proces.

Volgens Arriva had het bedrijf al veel eerder met sprinters naar Zwolle kunnen rijden. “Al vier jaar” zouden de treinen van de Maaslijn beschikbaar zijn geweest, aldus Smit. “We zijn erg teleurgesteld over de gang van zaken. We begrijpen niet waarom het ministerie niet in beweging komt.”

Daarnaast benadrukt Arriva dat het volgens het bedrijf wel degelijk mogelijk zou zijn om NS-materieel over te nemen. “In het contract met de NS staat dat NS gecompenseerd kan worden voor treinen die een andere partij van hen overneemt”, stelt de vervoerder.

bestuursrechter

De kwestie is daarmee nog niet volledig afgesloten. Het conflict rond de sprinterdiensten maakt deel uit van een juridische procedure die momenteel bij de bestuursrechter ligt. Arriva heeft aangegeven de uitspraak van de rechter af te wachten en te onderzoeken hoe de rechter naar de beslissing van het ministerie kijkt. De zaak kreeg eerder al een vervolg nadat de bestuursrechter het ministerie had opgedragen opnieuw naar de kwestie te kijken.

Voorlopig blijft volgens RTV Noord de situatie echter ongewijzigd. De sprinters tussen Groningen, Leeuwarden en Zwolle blijven in handen van NS, en reizigers in het noorden zullen dus ook de komende jaren met de vertrouwde blauw-gele treinen blijven reizen.

NS klimt uit dal: ondanks winst blijft schuld van ruim miljard euro grote zorg

De Nederlandse Spoorwegen hebben in 2025 duidelijk betere resultaten geboekt dan in de jaren daarvoor.

Uit de gepresenteerde jaarcijfers blijkt dat reizigers vaker op tijd hun bestemming bereikten en dat de financiële situatie van het spoorbedrijf is verbeterd. Tegelijkertijd blijft de organisatie geconfronteerd worden met uitdagingen, zoals storingen op het spoor, drukte in treinen en een oplopende schuldpositie.

President-directeur Wouter Koolmees benadrukt dat de prestaties van het bedrijf zichtbaar zijn verbeterd, maar dat er nog altijd werk aan de winkel is. „Het gaat beter met NS. Reizigers hebben afgelopen jaar een betere treinreis gehad. Dat zien we terug in de populariteit, reizigers gingen vaker met de trein. Als we naar de cijfers kijken, dan kwamen reizigers vaker op tijd en konden ze meestal zitten. Dankzij hard werk door mijn collega’s zijn alle prestatieafspraken met de overheid gehaald. Daarvoor wil ik ze bedanken.” Tegelijkertijd erkent hij dat reizigers nog regelmatig te maken hebben met problemen. „Tegelijk hebben onze reizigers nog regelmatig te maken met drukte, een vieze trein, beperkte reisinformatie of vertraging. Ook blijven de omstandigheden waarin NS moet opereren uitdagend. Het aantal storingen op en rond het spoor is hoog. We hebben dus nog genoeg te doen.”

punctualiteit

De punctualiteit van de treinreiziger is het afgelopen jaar merkbaar verbeterd. In 2025 kwam 90,7 procent van de reizigers met maximaal vijf minuten vertraging op hun eindbestemming aan. Een jaar eerder lag dat percentage nog op 89,4 procent. In deze cijfers zijn ook uitgevallen treinen meegenomen. Voor veel reizigers blijft de kans op een zitplaats een belangrijke graadmeter voor comfort. Tijdens de spits had gemiddeld 92,4 procent van de reizigers een zitplaats, vrijwel gelijk aan het jaar ervoor. Buiten de spitsuren is er doorgaans ruim voldoende plek in de treinen en zijn gemiddeld slechts dertig procent van de stoelen bezet.

Om de prestaties te verbeteren werken NS en ProRail nauw samen. Zo wordt er geïnvesteerd in nieuw personeel en voldoende treinmaterieel. Door onderhoud slimmer te plannen en treinen sneller te repareren blijft er genoeg materieel beschikbaar voor de dienstregeling. Tegelijkertijd vormt de staat van het spoor een groeiende uitdaging. Op veel plekken is dringend onderhoud nodig en dat leidt tot steeds meer werkzaamheden. ProRail voert dit jaar ruim vierhonderd projecten uit aan het spoor, vaak overdag en op werkdagen. Dat zorgt regelmatig voor hinder voor reizigers.

Ook op internationaal gebied zijn er stappen gezet. Zo werd in februari 2025 de vernieuwde UK Terminal op Amsterdam Centraal in gebruik genomen. Hierdoor kunnen reizigers weer rechtstreeks met de Eurostar naar Londen reizen zonder overstap in Brussel. Sinds mei rijden nieuwe Nightjet-treinen naar Oostenrijk met moderne slaapcoupés, meer privacy en betere toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers. Vanaf juni wordt de Eurocity Direct naar Brussel volledig uitgevoerd met de moderne ICNG-trein. In november kwamen daar nieuwe ICE-treinen bij op de route tussen Amsterdam en Berlijn, ter vervanging van de oudere intercitytreinen.

Foto: © Pitane Blue – stationshal

Voor de komende jaren verwacht NS verdere groei van het aantal reizigers. Met kortingstickets en dalabonnementen wil het bedrijf meer mensen verleiden om buiten de spits te reizen. Tegelijk blijft de spoorvervoerder inzetten op kostenbesparingen om de financiële positie structureel te verbeteren.

Stations blijven ondertussen een belangrijke rol spelen in de beleving van reizigers. De waardering voor stations bleef in 2025 stabiel op een rapportcijfer van 7,2. Verschillende stations kregen een opknapbeurt of werden uitgebreid. Op Amsterdam Centraal werd na een verbouwing de westelijke entree opnieuw geopend met extra liften, roltrappen en meer incheckpoortjes. In Groningen werd een nieuwe reizigerspassage geopend en ook stations zoals Heiloo en Utrecht Overvecht werden vernieuwd of verduurzaamd. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan toekomstige renovaties van stations als Alkmaar, Nijkerk, Middelburg, Beverwijk, Amsterdam Muiderpoort en Venlo.

CO2-uitstoot

De trein blijkt daarnaast een belangrijke rol te spelen in het terugdringen van de CO2-uitstoot. Voor het eerst rapporteert NS over de hoeveelheid uitstoot die wordt vermeden doordat reizigers voor de trein kiezen in plaats van de auto. In 2025 werd volgens het spoorbedrijf 597 kiloton CO2-uitstoot voorkomen. Dat ligt boven de grens van 562 kiloton die met de overheid was afgesproken.

Financieel laat het spoorbedrijf eveneens herstel zien. Voor het eerst sinds 2019 zijn de opbrengsten en kosten van het treinvervoer weer meer in balans. Het onderliggende resultaat uit bedrijfsactiviteiten kwam uit op 11 miljoen euro, terwijl er een jaar eerder nog een verlies van 141 miljoen euro werd genoteerd. De opbrengsten uit reizigersvervoer stegen met zes procent tot 3,364 miljard euro. Ook de inkomsten uit stations namen toe tot 556 miljoen euro.

Die groei komt onder meer door een stijgend aantal abonnementhouders en meer losse kaartverkoop. Het aantal reizigers met een consumentenabonnement nam met bijna tien procent toe. De verkoop van losse tickets groeide met zeven procent, mede door kortingsacties zoals de NS PrijsTijd Deals en door de mogelijkheid om met een bankpas te reizen. Het aantal reizigers dat met de bankpas betaalt steeg zelfs met 46 procent.

nettowinst

Onderaan de streep noteerde NS een nettowinst van 380 miljoen euro, al wordt dat resultaat sterk beïnvloed door bijzondere boekhoudkundige posten. Zo werd de waarde van bepaalde activa opnieuw beoordeeld, wat een positief effect had op het resultaat. Tegelijkertijd werd er een grote voorziening van 188 miljoen euro getroffen voor een nieuwe regeling voor zwaar werk, waarmee medewerkers onder bepaalde omstandigheden eerder kunnen stoppen met werken.

Ondanks het herstel blijft de financiële situatie kwetsbaar. De netto schuld van NS is sinds 2020 opgelopen tot 1,216 miljard euro. De spoorvervoerder moest de afgelopen jaren geld lenen om te blijven investeren in personeel, treinen en stations, terwijl de inkomsten na de coronapandemie lange tijd lager bleven.

Volgens Koolmees is een financieel gezonde spoorsector essentieel voor Nederland. „De afgelopen jaren zijn we stap voor stap uit donkerrode financiële cijfers geklommen. Dankzij meer reizigers en kostenbesparingen zijn opbrengsten en kosten voor het eerst sinds 2019 weer beter in balans. Toch is het resultaat nog steeds onvoldoende. NS gaf de afgelopen jaren meer geld uit dan het verdiende en heeft veel moeten lenen voor investeringen in de toekomst. Het is nu zaak om onze netto schuld die sinds 2020 is opgelopen tot € 1,2 miljard af te bouwen.”

Hij wijst er ook op dat goed openbaar vervoer een belangrijke rol speelt in de toekomst van Nederland. „Een financieel gezond NS is noodzakelijk om Nederland duurzaam bereikbaar te houden. Als ik kijk naar de opgave van het nieuwe kabinet, dan is de trein hard nodig. Woningbouw, een aantrekkelijk vestigingsklimaat en de energietransitie vragen om oplossingen. En hoe een nieuwe regering dat ook wil aanpakken, goed openbaar vervoer is altijd deel van de oplossing.”

NS onder vuur: FNV trekt aan de noodrem om chaos bij klantenservice

De FNV is een petitie gestart om de kwaliteit van de klantenservice van de NS fors te verbeteren.

Volgens de vakbond staat de dienstverlening onder zware druk en blijft de spoorvervoerder achter bij de eigen beloftes. FNV Spoor spreekt duidelijke taal en stelt: ‘Geen loze woorden, maar daden’. De bond vindt dat de kloof tussen ambitie en werkelijkheid te groot is geworden. ‘De NS zegt dat zij de beste service wil bieden, maar de werkelijkheid laat iets anders zien’, zegt Henri Janssen, bestuurder FNV Spoor. ‘Reizigers worden niet altijd goed geholpen en medewerkers staan onder grote druk.’

De klantenservice van de NS vormt het aanspreekpunt voor zowel binnenlandse als internationale reizigers. Via telefoon, chat, sociale media en e-mail proberen medewerkers dagelijks duizenden vragen te beantwoorden over vertragingen, abonnementen, internationale tickets en klachten. Toch klinkt er volgens de vakbond steeds meer onvrede, zowel bij reizigers als bij het personeel zelf. Een deel van de dienstverlening is ondergebracht bij callcenterbedrijf Concentrix. Deze medewerkers werken niet alleen in Nederland, maar ook in zogenoemde lagelonenlanden.

arbeidsvoorwaarden

Juist daar wringt volgens FNV de schoen. Werknemers in die landen beginnen soms al om 3 uur ’s nachts aan hun dienst en zouden moeten werken onder slechte arbeidsvoorwaarden. De bond wijst op een uurloon van €3,00. Tegelijkertijd is er ook een groep medewerkers die rechtstreeks voor de NS werkt, in vaste dienst of als uitzendkracht. Volgens Janssen zorgt deze constructie voor ongelijkheid en onrust op de werkvloer.

De kritiek van FNV richt zich nadrukkelijk op de manier waarop het systeem is ingericht. Externe callcenters ontvangen een vergoeding per gewerkt uur. Dat betekent volgens de vakbond dat langere gesprekken en herhaald contact financieel gunstig zijn voor het callcenter. Janssen stelt dat deze prikkel verkeerd uitpakt voor reizigers. Zij zouden regelmatig meerdere keren moeten bellen, worden doorverbonden of onjuiste informatie ontvangen, waardoor opnieuw contact nodig is. Dat leidt niet alleen tot frustratie bij klanten, maar ook tot extra druk bij medewerkers die de problemen moeten oplossen.

Tegelijkertijd benadrukt Janssen dat de medewerkers van de externe callcenters zelf niet de schuldigen zijn. ‘De werknemers van de callcenters zelf zetten zich elke dag keihard in om onmogelijke en onmenselijke deadlines te halen, zonder goed opgeleid of ingewerkt te zijn. Maar dat resulteert in onvoldoende servicekwaliteit naar de reizigers. Dat moet echt anders.’ Volgens de vakbond zijn het juist deze werknemers die klem zitten tussen hoge verwachtingen en beperkte middelen.

Of de NS gehoor zal geven aan de oproep, moet de komende maanden blijken. Duidelijk is dat de discussie over kwaliteit, werkdruk en verantwoordelijkheid daarmee voorlopig nog niet van de rails is verdwenen.

Binnen de eigen organisatie van NS speelt ondertussen een ander probleem. Het ziekteverzuim onder vaste klantenservicemedewerkers ligt hoog. Daarnaast heerst er onzekerheid over de toekomst. Janssen legt uit dat de vakbond vermoedt dat de NS met het uitbesteden van werk probeert onder cao-verplichtingen uit te komen. ‘De NS probeert met het uitbesteden van de klantenservice gewoon onder de cao-afspraken uit te komen om uitzendkrachten na 18 maanden in vaste dienst te nemen’, legt Janssen uit. ‘In verleden was het externe callcenter een extra aanvulling op het aantal uitzendkrachten. Nu worden er simpelweg steeds minder uitzendkrachten ingehuurd. Het gevolg is minder vaste banen met alle gevolgen, zoals geen bestaanszekerheid, lage inkomens en door hoog verloop ook minder kwaliteit.’

personeelsverloop

Volgens de bond raakt deze ontwikkeling niet alleen de werknemers, maar ook de reiziger. Minder vaste krachten en een hoog personeelsverloop zouden ten koste gaan van kennis, ervaring en betrokkenheid. Daarmee komt de ambitie van de NS om de beste service te bieden volgens FNV verder onder druk te staan.

Met het aflopen van het contract met het externe callcenter, over ongeveer een jaar, ziet de vakbond een kans om het roer om te gooien. ‘Het contract met het externe callcenter loopt over ongeveer een jaar af’, legt Janssen uit. ‘Dit is hét moment om de klantenservice weer volledig in eigen huis te halen. Alleen dan kan NS echt bouwen aan kwaliteit, vaste banen en trots op het werk en maatschappelijk verantwoord ondernemerschap.’

De eisen van de FNV zijn helder. Er moet geen nieuwe aanbesteding komen voor de NS-klantenservice. Medewerkers van Concentrix zouden in vaste dienst moeten komen bij de NS. Daarnaast pleit de bond voor meer autonomie, ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden voor klantadviseurs en meer betrokkenheid van medewerkers bij beleid en technologische vernieuwing. Volgens de vakbond kan alleen op die manier de service weer centraal komen te staan en kan het vertrouwen van reizigers worden hersteld.

IT-besluit NS onder vergrootglas: strategische autonomie botst met aanbestedingsregels

NS kiest voor Amerikaanse IT-partner ondanks zorgen over autonomie.

Het Nederlandse spoorbedrijf NS heeft besloten een belangrijk deel van zijn IT-beheer onder te brengen bij Enterprise Services Nederland, een onderneming die onderdeel is van het Amerikaanse technologieconcern DXC. Die keuze komt op een moment dat in politiek en samenleving volop wordt gediscussieerd over digitale strategische autonomie en de wens om minder afhankelijk te zijn van buitenlandse, met name Amerikaanse, technologiebedrijven. De opdrachtgunning roept daarom vragen op. IT-directeur Hessel Dikkers van NS geeft uitgebreid toelichting op de overwegingen, de risico’s en de beperkingen waar het spoorbedrijf mee te maken heeft.

digitale hulpmiddelen

Enterprise Services Nederland gaat voor NS het beheer en de hosting verzorgen van een specifiek technisch platform. Dat platform is bedoeld voor interne applicaties die ondersteunend zijn aan de organisatie. Dikkers licht toe dat de IT-omgeving van NS is opgeknipt in verschillende zogeheten kavels, die afzonderlijk worden aanbesteed. Het kavel dat nu aan Enterprise Services Nederland is gegund, draait onder meer om systemen die worden gebruikt voor de financiële planning van NS en voor digitale hulpmiddelen in de werkplaatsen waar treinen worden onderhouden. Het contract heeft een looptijd van zes jaar en kan daarna nog eens met zes jaar worden verlengd. Daarmee gaat het om een langdurige samenwerking, die voor NS stabiliteit moet bieden in de ondersteuning van deze interne processen.

mogelijke storingen

De keuze voor een externe partij leidt onvermijdelijk tot vragen over de gevolgen van mogelijke storingen. Volgens Dikkers is het belangrijk om duidelijk te maken dat deze systemen niet direct raken aan de kern van het treinverkeer. Hij benadrukt: “Dat hangt van de storing af, maar het is goed om te benoemen dat onze treinen niet direct tot stilstand komen.” Missie-kritische systemen, die noodzakelijk zijn voor het rijden en bijsturen van treinen en voor actuele reisinformatie, zijn bewust ondergebracht bij een Nederlandse IT-partij. Ook wijst hij erop dat in de systemen die Enterprise Services Nederland gaat beheren geen persoons- of reizigersgegevens worden verwerkt, waarmee een belangrijk privacyrisico wordt weggenomen.

Enterprise Services Nederland gaat een deel van de IT van NS beheren. Dit IT-bedrijf is onderdeel van DXC, een Amerikaans bedrijf

De gunning aan Enterprise Services Nederland is tot stand gekomen via een Europese aanbestedingsprocedure. NS heeft daarbij, zo stelt Dikkers, zeer uitgebreide eisen opgesteld op het gebied van prijs, kwaliteit, beschikbaarheid en cyberveiligheid. Het doel was om een leverancier te selecteren die niet alleen kostenefficiënt is, maar ook aantoonbaar betrouwbaar en veilig opereert. Na beoordeling van alle inschrijvingen kwam Enterprise Services Nederland als beste partij uit de bus. “Na beoordeling van de inschrijvingen kwam Enterprise Service Nederland als beste uit de bus,” aldus Dikkers, die daarmee aangeeft dat de keuze het resultaat is van een formeel en strikt proces.

Toch blijft de vraag hangen of het verstandig is om een leverancier te kiezen met een Amerikaans moederbedrijf, zeker gezien de toenemende geopolitieke spanningen en zorgen over buitenlandse invloed op vitale infrastructuur. Dikkers erkent dat dit dilemma ook intern bij NS speelt. “Daar worstelen wij zelf ook mee, net zoals zoveel overheidsinstanties en bedrijven. We snappen dat dit vragen oproept,” zegt hij. Tegelijkertijd wijst hij op de juridische realiteit. NS is gebonden aan het aanbestedingsrecht en mag partijen niet uitsluiten of benadelen puur vanwege hun herkomst. “We mogen bijvoorbeeld niet voor de partij die in het aanbestedingstraject op de tweede plaats is geëindigd kiezen omdat die geen banden hebben met een land buiten Europa.”

vitale infrastructuur

De gedachte dat voor vitale infrastructuur zoals het spoor een uitzondering zou moeten gelden, leeft breed. Volgens Dikkers ligt die verantwoordelijkheid echter bij de overheid. Sinds 1 januari 2026 is de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten van kracht, die overheidsorganisaties verplicht om extra maatregelen te nemen ter bescherming van nationale veiligheid en kritieke processen. NS valt echter niet onder deze regeling en kan er in een Europees aanbestedingstraject geen beroep op doen. Bovendien biedt de ABRO volgens Dikkers geen directe grond om Amerikaanse partijen uit te sluiten.

Tot slot schetst hij een breder beeld. De geopolitieke ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar duidelijke richtlijnen vanuit de overheid om Nederlandse organisaties te helpen bij het vergroten van strategische autonomie ontbreken. Zelfs als die richtlijnen er komen, blijft de realiteit dat het huidige IT-aanbod leidt tot grote afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven. Een snelle omslag acht Dikkers onrealistisch. Voor een organisatie van de omvang van NS zou zo’n transitie complex en kostbaar zijn, met grote gevolgen voor de continuïteit van de bedrijfsvoering.

Intercity keert terug: rechtstreekse treinen vanuit Groningen en Enschede

Treinreizigers uit het noorden en oosten van Nederland krijgen weer perspectief op snellere en directere reizen naar de Randstad.

NS heeft de nieuwe dienstregeling voor 2027 gepresenteerd en daarin keert een aantal eerder geschrapte intercityverbindingen terug. Vooral de herintroductie van de rechtstreekse intercity tussen Groningen en Rotterdam en de terugkeer van de spitstrein tussen Enschede en Amsterdam zorgen voor opluchting onder forenzen, studenten en bestuurders in de regio’s die zich de afgelopen jaren gepasseerd voelden.

Met het herstel van deze verbindingen wil NS een einde maken aan de extra overstappen en langere reistijden die sinds eind 2024 realiteit waren. Voor reizigers tussen Enschede en Amsterdam kan de winst oplopen tot tien à twintig minuten tijdens de spits. Volgens NS is er sprake van een historisch moment, omdat „Enschede is hiermee voor het eerst in twintig jaar weer rechtstreeks verbonden met Amsterdam Centraal”. De afgelopen periode reden de treinen slechts tot Amsterdam Zuid, wat vooral voor reizigers met een eindbestemming in het centrum van de hoofdstad tot frustratie leidde.

hogesnelheidslijn

De directe verbinding verdween eind 2024 niet zonder reden. Problemen op de hogesnelheidslijn, waar tien viaducten kampen met constructiefouten, zorgden al jaren voor snelheidsbeperkingen en onzekerheid in de dienstregeling. Die beperkingen maakten het voor NS moeilijk om vaste en betrouwbare verbindingen te garanderen. Het schrappen van de intercity’s leidde tot felle kritiek van regionale bestuurders, onder meer in Twente en de provincies Overijssel en Gelderland, die vreesden dat hun regio verder op achterstand zou raken.

Ook in het noorden van het land leefde onvrede. In Groningen en Drenthe was ergernis ontstaan toen plannen voor rechtstreekse treinen naar het westen via de hogesnelheidslijn voorlopig werden opgeborgen. NS beloofde destijds dat de verbindingen zouden terugkeren zodra de omstandigheden dat toelieten. Volgens de spoorvervoerder is dat moment nu aangebroken. Vanaf december 2026 gaat er weer een rechtstreekse verbinding rijden tussen Groningen, Assen en Rotterdam, met gebruik van de Hanzelijn door Flevoland en aansluitend de hogesnelheidslijn richting de Randstad.

Die nieuwe verbinding wordt mogelijk gemaakt door de inzet van de ICNG, de nieuwe intercity die zowel op het reguliere spoor als op de hogesnelheidslijn kan rijden. Deze zogenoemde flitsintercity kampte eerder met leveringsproblemen, waardoor NS niet voldoende materieel had om de dienstregeling uit te breiden. Inmiddels beschikt de vervoerder over genoeg treinstellen om de plannen daadwerkelijk uit te voeren en structureel in te passen.

Foto: © Pitane Blue – Rotterdam Centraal

Naast het herstel van oude lijnen kijkt NS ook vooruit. De spoorvervoerder hoopt de reistijd tussen het noorden en de Randstad verder te verkorten door de snelheid op de Hanzelijn tussen Zwolle en Lelystad te verhogen naar 180 kilometer per uur. Op dit traject geldt nu een maximum van 160 kilometer per uur, terwijl treinen in de praktijk vaak niet sneller rijden dan 140. Een hogere snelheid zou niet alleen tijdwinst opleveren, maar ook zorgen voor een betere aansluiting op de hogesnelheidslijn, wat de totale reis comfortabeler en betrouwbaarder moet maken.

werkdagen

De terugkerende rechtstreekse verbindingen rijden voorlopig alleen op werkdagen. Wel blijft er in het weekend een extra voorziening bestaan, doordat de laatste trein uit Groningen dan doorrijdt naar Den Haag en Rotterdam. Daarmee probeert NS ook buiten de spits en doordeweeks reizen aantrekkelijker te houden voor passagiers uit het noorden.

Met deze aanpassingen lijkt NS gehoor te geven aan de roep uit de regio’s om betere bereikbaarheid. De komende jaren zal moeten blijken of de beloofde reistijdwinst en betrouwbaarheid daadwerkelijk worden waargemaakt en of de Randstad weer echt dichterbij komt voor reizigers uit het oosten en noorden van het land.

Nieuwe machtsverhoudingen: ACM buigt zich over samenwerking NS en Transdev

NS en Transdev zetten volgende stap in strijd om mobiliteitsdata, waarbij de overname Rivier groen licht moet krijgen.

NS en Transdev hebben via Reisinformatiegroep B.V., beter bekend als 9292, een formele stap gezet richting gezamenlijke zeggenschap over Rivier B.V. De betrokken partijen hebben op 16 januari 2026 een concentratiemelding ingediend bij de Autoriteit Consument en Markt. Met deze melding vragen zij toestemming voor het verkrijgen van indirecte gezamenlijke controle over het bedrijf Rivier, dat actief is op het snijvlak van openbaar vervoer en digitale mobiliteitsdiensten.

concentratie

De melding maakt duidelijk dat het gaat om NS Groep N.V. en Transdev Nederland N.V., die samen via RIG hun invloed op Rivier willen uitbreiden. Reisinformatiegroep fungeert daarbij als het vehikel waarmee de zeggenschap wordt verkregen. De Autoriteit Consument en Markt zal beoordelen of deze concentratie gevolgen kan hebben voor de mededinging op de Nederlandse markt voor mobiliteits- en reisinformatiediensten.

NS speelt al jarenlang een centrale rol in het Nederlandse openbaar vervoer. Het bedrijf is de nationale spoorwegmaatschappij en beschikt over de Hoofdrailnetconcessie voor de periode 2025 tot en met 2033. Daarnaast verzorgt NS de regionale spoorverbinding tussen Gouda en Alphen aan den Rijn. Naast treinvervoer biedt NS diverse diensten aan consumenten en zakelijke klanten. Daaronder vallen onder meer de OV-fiets, de NS Reisplanner, de Hely-app en verschillende oplossingen op het gebied van deelmobiliteit. Deze activiteiten maken NS tot een breed opererende speler binnen het mobiliteitslandschap.

vervoersvormen

Transdev Nederland maakt deel uit van de internationale Transdev Groep, een mobiliteitsbedrijf dat actief is in het openbaar vervoer en aanverwante diensten. In Nederland is Transdev onder meer betrokken bij bus- en andere vervoersactiviteiten. De deelname van Transdev aan de beoogde concentratie past binnen de strategie van het bedrijf om een rol te spelen in geïntegreerde mobiliteitsoplossingen waarin verschillende vervoersvormen samenkomen.

9292 app

Reisinformatiegroep B.V. is bij het grote publiek vooral bekend onder de naam 9292. Dit platform biedt reisinformatie en reisadvies voor het openbaar vervoer in Nederland en vormt voor veel reizigers een belangrijk hulpmiddel bij het plannen van hun reis. RIG fungeert in deze concentratie als de schakel waarlangs NS en Transdev hun gezamenlijke zeggenschap over Rivier willen vormgeven.

B2B-platform

Rivier B.V. werd in 2021 opgericht als een volwaardige gemeenschappelijke onderneming door de openbaarvervoersbedrijven NS, HTM en RET. Het bedrijf heeft sindsdien gewerkt aan de ontwikkeling van een technisch B2B-platform. Dit platform is ontworpen om mobiliteitsaanbieders enerzijds en MaaS-dienstverleners anderzijds met elkaar te verbinden. MaaS, oftewel Mobility as a Service, richt zich op het aanbieden van verschillende vervoersvormen via één digitaal kanaal. Rivier positioneert zich daarmee als een technische spil in een markt die steeds verder digitaliseert en waarin samenwerking tussen vervoerders en dienstverleners essentieel wordt geacht.

Belanghebbenden krijgen de mogelijkheid om te reageren op de ingediende concentratiemelding. De Autoriteit Consument en Markt heeft aangegeven dat reacties kunnen worden ingediend door partijen die een belang hebben bij de aangevraagde overname. Daarbij geldt een termijn van zeven dagen. Deze termijn gaat in op de dag waarop de melding is gepubliceerd in de Staatscourant. Reacties dienen schriftelijk te worden ingediend en moeten worden voorzien van het zaaknummer van de melding. Brieven kunnen worden gericht aan de Autoriteit Consument en Markt, Directie Mededinging.

De beoordeling door de ACM zal zich richten op de vraag of de gezamenlijke zeggenschap van NS en Transdev over Rivier gevolgen kan hebben voor concurrentieverhoudingen binnen de sector. Daarbij wordt gekeken naar marktmacht, mogelijke belemmeringen voor andere aanbieders en de effecten op innovatie en keuzevrijheid voor afnemers van mobiliteitsdiensten. De uitkomst van deze beoordeling is bepalend voor het verdere verloop van de overname.

Bron: Autoriteit Consument en Markt

Miljoenen reizigers zonder info: NS app bezwijkt onder winterdruk

Een digitale chaos op het perron door sneeuw en storingen.

Het winterweer dat vorige week maandag het spoorvervoer ontregelde, heeft bij de Nederlandse Spoorwegen geleid tot een ongekende digitale chaos. Terwijl reizigers op perrons door het hele land probeerden duidelijkheid te krijgen over vertraagde en uitgevallen treinen, bleek de NS-app urenlang onbruikbaar. Juist op het moment dat de behoefte aan informatie het grootst was, liet het belangrijkste communicatiekanaal van de spoorvervoerder het afweten.

Volgens NS-directeur Wouter Koolmees was de oorzaak niet een technische storing in de klassieke zin, maar de enorme drukte op de app. Die bewuste maandag werd de applicatie maar liefst 28 miljoen keer geopend. Dat aantal steekt schril af tegen een normale dag, waarop de NS-app gemiddeld twee miljoen keer wordt geraadpleegd. De uitzonderlijke weersomstandigheden zorgden ervoor dat vrijwel iedere reiziger zijn telefoon pakte om te kijken of reizen nog mogelijk was, met een digitale overbelasting tot gevolg.

ddos-aanval

Koolmees gaf in het televisieprogramma Pauw & De Wit een inkijkje in wat er zich achter de schermen afspeelde. De computersystemen van de NS interpreteerden de extreme toename van gebruikers als een aanval van buitenaf. “Dat kan zo’n app niet aan, die sluit zichzelf af en denkt dat-ie wordt aangevallen,” aldus de NS-directeur. De beveiliging sloeg automatisch op slot, omdat het systeem vermoedde dat er sprake was van een zogenoemde ddos-aanval, waarbij een website of app doelbewust wordt overspoeld om deze onbereikbaar te maken.

De gevolgen waren voor veel reizigers direct voelbaar. Zonder actuele reisinformatie stonden zij letterlijk in de kou te wachten, onzeker over hun mogelijkheden om thuis te komen. Koolmees sprak in het programma openlijk over de impact van de storing en gebruikte stevige woorden om de ernst te onderstrepen. Hij noemde de uitval van de app “onze grootste nachtmerrie”. Daarbij schetste hij het beeld van gestrande reizigers die afhankelijk zijn van hun smartphone. “Onze reizigers staan daar op het perron en weten niet of ze thuis kunnen komen.”

Wouter Koolmees – NS

De winterse maandag van vorige week liet zien hoe snel meerdere kwetsbaarheden tegelijk zichtbaar kunnen worden, zowel fysiek op het spoor als digitaal in de informatievoorziening.

De gebeurtenissen legden volgens Koolmees niet alleen een kwetsbaarheid bloot in de digitale infrastructuur, maar riepen ook bredere vragen op over investeringen in het spoor bij extreme weersomstandigheden. In dezelfde context liet de NS-directeur weten dat dit soort winters, die volgens hem gemiddeld eens in de vijf jaar voorkomen, geen reden zijn om extra belastinggeld te investeren in maatregelen zoals verwarmde wissels of ingrijpende aanpassingen aan de infrastructuur om deze beter bestand te maken tegen barre winterse omstandigheden.

keuzes

Volgens Koolmees moeten keuzes worden gemaakt in hoe publieke middelen worden ingezet. Hij gaf aan dat het geld beter kan worden gebruikt voor structurele verbeteringen elders in de infrastructuur, in plaats van dure aanpassingen die slechts bij uitzonderlijk weer van pas komen. Daarmee benadrukte hij dat de NS en de overheid voortdurend moeten afwegen waar investeringen het meeste effect hebben voor de reiziger op de lange termijn.

Tegelijkertijd erkende Koolmees dat de uitval van de app onacceptabel was en dat hier lessen uit moeten worden getrokken. Voor de toekomst wil hij onderzoeken of de beveiliging van de NS-app op extreem drukke dagen kan worden aangepast. Door de beveiliging tijdelijk terug te schroeven, moet worden voorkomen dat de app zichzelf afsluit op momenten dat reizigers juist massaal informatie nodig hebben. Het doel is om de bereikbaarheid van de app te garanderen, zelfs wanneer het gebruik ver boven de normale piek uitkomt.

De storing en de uitspraken van Koolmees hebben het debat aangewakkerd over de afhankelijkheid van digitale systemen en de robuustheid van het Nederlandse spoor bij extreme omstandigheden. Reizigers verwachten realtime informatie en betrouwbaarheid, terwijl de infrastructuur daar ook onder uitzonderlijke druk tegen bestand moet zijn.

Ontregelt treinverkeer: Nederland hapert en Zwitserland rijdt door

Een paar centimeter sneeuw blijkt in Nederland vaak al genoeg om het treinverkeer flink te ontregelen.

Reizigers worden geconfronteerd met uitgevallen treinen, vastgelopen wissels en een noodregeling die het land urenlang in zijn greep kan houden. Terwijl het Nederlandse spoor zucht onder lichte winterse omstandigheden, rijden treinen in Zwitserland ogenschijnlijk onverstoorbaar door bij hevige sneeuwval in bergachtig gebied. Dat contrast roept al jaren vragen op en raakt aan fundamentele keuzes in de inrichting van het spoor.

weinig routine

Het verschil begint bij de rol die sneeuw speelt in het dagelijks spoorbedrijf. In Nederland is sneeuw een zeldzaam verschijnsel. Het spoor, het materieel en de organisatie zijn afgestemd op een gematigd zeeklimaat waarin winterweer slechts incidenteel voorkomt. Procedures voor sneeuw en ijs liggen grotendeels op de plank en worden maar sporadisch toegepast. Voor personeel betekent dat weinig routine en weinig oefening in het omgaan met winterse verstoringen. Installaties staan het grootste deel van het jaar afgesteld op normaal weer en moeten plotseling omschakelen wanneer de temperatuur daalt.

Nederland is klein, vlak en dichtbevolkt. Steden en dorpen liggen relatief dicht bij elkaar en kennen intensieve onderlinge relaties op het gebied van werk, onderwijs en voorzieningen. Al vroeg ontstond daardoor de wens om vrijwel elke regio rechtstreeks en frequent per trein bereikbaar te maken. Het spoor werd niet alleen gezien als een verbinding tussen grote steden, maar als een fijnmazig openbaar vervoerssysteem voor het hele land.

Zwitserland kent een totaal andere realiteit. Daar is sneeuw geen incident, maar een vast onderdeel van het spoorbedrijf. De Schweizerische Bundesbahnen gaat bij het ontwerp van infrastructuur en materieel uit van langdurige kou, ijs en zware sneeuwval. Winterweer vormt er geen uitzondering, maar de norm. Dat uitgangspunt werkt door in alle lagen van het systeem, van techniek tot planning.

knelpunt

Op het Nederlandse spoor vormen wissels een bekend knelpunt. Veel wissels liggen open en dicht bij de grond, waardoor sneeuw en ijs vrij spel hebben. Wisselverwarming is niet overal aanwezig of onvoldoende krachtig wanneer de kou onverwacht toeslaat. Zodra één wissel vastvriest, kan dat grote gevolgen hebben. Het Nederlandse spoorwegnet is extreem dicht en intensief benut. Treinen volgen elkaar in hoog tempo op, met weinig ruimte om vertragingen op te vangen. Een kleine storing kan daardoor snel uitgroeien tot een landelijke ontregeling, waarbij omleiden of tijdelijk parkeren van treinen nauwelijks mogelijk is.

Illustratie: © Pitane Blue – spoorbeheer meer is dan techniek alleen

De eis van een dicht spoorwegnet komt voort uit een combinatie van geografische, maatschappelijke en economische keuzes die in Nederland al meer dan een eeuw geleden zijn gemaakt en sindsdien zijn doorontwikkeld.

In Zwitserland ligt de nadruk minder op maximale benutting en meer op robuustheid. Wissels zijn daar vaak beter afgeschermd of zelfs overdekt en beschikken over zware, soms dubbele verwarming. Op cruciale trajecten staan sneeuwploegen en railfrezen permanent paraat om het spoor vrij te houden. Ook het materieel is ontworpen om betrouwbaar te functioneren bij extreme kou en dikke sneeuwlagen. Storingen worden daarmee niet altijd voorkomen, maar hun impact blijft beperkt.

punctualiteit

De dienstregeling weerspiegelt diezelfde filosofie. Waar in Nederland wordt gereden op efficiëntie en punctualiteit tot op de minuut, bevat de Zwitserse dienstregeling bewust buffers. Treinen rijden minder strak op elkaar, waardoor vertragingen eenvoudiger kunnen worden opgevangen. Dat betekent een lagere theoretische capaciteit, maar levert in de praktijk een hogere betrouwbaarheid op, juist wanneer het weer tegenzit.

Achter deze verschillen schuilt ook een duidelijke kostenafweging. Investeren in zware wintervoorzieningen is duur en in Nederland maar een paar dagen per jaar volledig nodig. Daarom wordt het spoor hier ingericht op gemiddeld weer. In Zwitserland bestaat er politiek en maatschappelijk draagvlak voor hogere kosten per kilometer spoor. Betrouwbaarheid onder alle omstandigheden wordt gezien als een essentiële publieke waarde, ook als dat extra investeringen vergt.

spoorbeheer

Het contrast tussen Nederland en Zwitserland laat zien dat spoorbeheer meer is dan techniek alleen. Het weerspiegelt een keuze tussen efficiëntie en robuustheid. Zolang sneeuw in Nederland een uitzondering blijft en het spoor vooral is geoptimaliseerd voor goede omstandigheden, zal een winterse dag het systeem kwetsbaar houden. Zelfs een dunne laag sneeuw kan dan voldoende zijn om het treinverkeer tot stilstand te brengen.

U kunt ook luisteren naar onze podcast over dit onderwerp.

Meer treinen en nieuwe namen: reizigers wennen aan nieuwe dienstregelingen

Uitbreidingen en wisselingen door heel Europa, het OV begint aan een nieuw vervoersjaar.

De wereld van het openbaar vervoer staat vandaag in het teken van verandering nu in de meeste regio’s een nieuwe dienstregeling van kracht is geworden. Op het spoor betekent deze dag traditiegetrouw het begin van een nieuw vervoersjaar, waarin grote en kleine aanpassingen worden doorgevoerd die voor miljoenen reizigers merkbaar zijn. Vrijwel in heel Europa rijden treinen vanaf vandaag volgens aangepaste tijden en frequenties, waarbij vervoerders proberen beter aan te sluiten op de vraag van reizigers en de lessen van de afgelopen jaren.

Bij de Nederlandse Spoorwegen is de start van de nieuwe dienstregeling gepaard gegaan met een uitbreiding van het aantal treinen. Vergeleken met de vorige dienstregeling worden opnieuw meer ritten aangeboden. Met name aan de randen van de dag is het aanbod versterkt, zodat reizigers in de vroege ochtend en late avond meer reismogelijkheden hebben. Gedurende het jaar blijven de aanpassingen niet beperkt tot deze ene datum. NS voert namelijk meerdere zogenoemde wijzigingsbladen door, waarin kleine verschuivingen worden vastgelegd. Dat kan bijvoorbeeld gaan om vertrektijden die één minuut opschuiven of om kleine wijzigingen in aansluitingen, bedoeld om de dienstregeling verder te verfijnen.

dienstregeling

Ook in België is de nieuwe dienstregeling bij de NMBS ingegaan en daar valt eveneens een uitbreiding van het aanbod te noteren. De spoorwegmaatschappij zet extra late treinen in op vrijdag- en zaterdagavond, waardoor uitgaanspubliek en weekendreizigers langer kunnen rekenen op het spoor. Daarnaast komen er extra intercitytreinen in het weekend en wordt het aanbod rond grote steden als Brussel, Antwerpen, Gent en Charleroi opgevoerd. Reizigersvereniging TreinTramBus reageert opgelucht op deze uitbreidingen, maar wijst tegelijkertijd op een hardnekkig knelpunt. Volgens de vereniging “rijden er te weinig treinen tussen Antwerpen en Brussel”, een verbinding die volgens hen beter bediend zou moeten worden om de grote reizigersstromen aan te kunnen.

Foto: © Pitane Blue – NMBS

Voor reizigers betekent dit opnieuw wennen aan nieuwe namen, kleuren en soms andere dienstregelingen.

Het regionale openbaar vervoer loopt traditioneel gelijk op met de nieuwe spoordienstregeling. Dat is logisch, omdat veel reizigers overstappen van bus of tram op de trein en andersom. Sinds de coronaperiode is daarin echter verandering gekomen. Verschillende regio’s hebben ervoor gekozen om pas op de laatste zondag van de kerstvakantie over te stappen op een nieuwe dienstregeling. Hierdoor hoeven reizigers niet slechts een week te wennen aan nieuwe tijden om daarna direct weer met een vakantiedienstregeling te maken te krijgen. Deze verschuiving moet zorgen voor meer rust en duidelijkheid in een periode die voor veel reizigers toch al afwijkt van het normale patroon.

consessie

In de provincie Utrecht is sprake van de grootste verandering. Daar heeft een wisseling van vervoerder plaatsgevonden voor de concessie Utrecht Binnen. Qbuzz b.v. heeft na een lange periode van juridische procedures het stokje daadwerkelijk overgedragen aan Transdev Nederland. Voor Utrecht Buiten is de verandering minder ingrijpend. Daar gaat Syntus Openbaar Vervoer B.V. verder onder de naam Keolis Nederland, wat in de praktijk neerkomt op dezelfde organisatie. Beide vervoerders presenteren zich voortaan onder de gezamenlijke naam U-OV, waarmee één herkenbaar merk voor het openbaar vervoer in de provincie wordt neergezet.

In de provincie Zuid-Holland verandert eveneens een bekende naam. Connexxion rijdt daar voortaan onder de vlag van Transdev Nederland. Hoewel de nieuwe bussen nog niet allemaal beschikbaar zijn, is de nieuwe dienstregeling wel al gestart. Reizigers krijgen dus te maken met aangepaste tijden en routes, terwijl het materieel stap voor stap wordt vernieuwd.

Ook in Gelderland gaat een nieuwe concessie van start. Arriva Nederland neemt daar het openbaar vervoer in de regio Achterhoek-Rivierenland over. Net als in Zuid-Holland zijn nog niet alle nieuwe bussen geleverd, wat betekent dat oud en nieuw materieel voorlopig naast elkaar te zien zal zijn. Een opvallende wijziging betreft het traject Arnhem–Doetinchem, dat overgaat van #Breng naar Arriva en voortaan rijdt onder de naam RRReis NL.

Actie van Kinderhulp: NS laat kinderen een onvergetelijke rit beleven

Kinderen kunnen een ticket voor de NS Pakjes Express krijgen door een mooie brief aan de Sint te sturen.

Op 30 november staat voor een groep jonge kinderen een bijzondere ochtend klaar die niet snel uit het geheugen zal verdwijnen. NS organiseert samen met Sinterklaas en in samenwerking met het Nationaal Fonds Kinderhulp de NS Pakjes Express, een feestelijke treinrit speciaal bedoeld voor kinderen tot en met zeven jaar voor wie een traditioneel Sinterklaasfeest minder vanzelfsprekend is. De initiatiefnemers willen deze kinderen een warm moment bezorgen, volledig gevuld met spanning, verrassing en het gevoel dat zij net zo welkom zijn als ieder ander kind dat dit feest viert.

De trein, die wordt omgetoverd tot rijdend sinterklaasdecor, vertrekt om 10.14 uur vanuit Barendrecht. De route voert vervolgens langs Rotterdam Centraal en Rotterdam Alexander, waar kinderen samen met hun ouders of begeleiders mogen instappen. Vanaf het moment dat de deuren sluiten, begint een rit die draait om vrolijkheid, ontmoeting en het samenbrengen van kinderen die een extra steuntje kunnen gebruiken. De sfeer wordt versterkt door de aanwezigheid van Pieten aan boord die de jonge reizigers begroeten, grapjes maken en de spanning verder opvoeren terwijl de trein richting Utrecht tuft.

mooie brief

Volgens de oproep die NS heeft verspreid via Facebook en Instagram kunnen kinderen een ticket bemachtigen door een mooie brief te sturen aan Sinterklaas. De actie is op een speelse manier opgezet zodat de voorpret al begint vóór het instappen. Het sturen van een brief geeft de kinderen het gevoel dat zij zelf actief betrokken zijn bij het avontuur. De trainervaring vormt het hoogtepunt, maar de organisatie benadrukt dat ook de weg ernaartoe waardevol is.

Het Nationaal Fonds Kinderhulp, dat zich inzet voor kinderen en jongeren tussen de nul en 21 jaar die in armoede opgroeien, speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van deze belevenis. Kinderhulp is er voor kinderen die opgroeien met minder middelen dan hun leeftijdsgenoten en helpt onder meer met een dagje uit, een winterjas, een leesboek, een fiets of een klein cadeau van de Sint. De organisatie benadrukt dat juist de ogenschijnlijk kleine dingen het verschil kunnen maken. De NS Pakjes Express sluit daar volledig op aan door een moment te creëren waarin deze kinderen zich gezien en gelijk behandeld voelen.

Foto: © Pitane Blue – station Utrecht

Voor ouders en begeleiders is de rit minstens zo bijzonder. Terwijl zij met hun kinderen door Zuid-Holland en richting Utrecht reizen, ontstaat er een gevoel van saamhorigheid. Gezinnen die elkaar anders misschien nooit zouden ontmoeten, delen deze ochtend een unieke ervaring. De trein ademt feestelijkheid dankzij kleurige versieringen, vrolijke muziek en de aanmoediging om zelf ook feestelijk gekleed te komen. Voor kinderen die in een pietenpakje instappen, wordt het geheel nog speelser, alsof zij zelf deel uitmaken van het Sinterklaasgezelschap.

strak programma

Het programma is strak georganiseerd. Om 11.26 uur komt de trein aan op Utrecht Centraal, waar het feestelijke moment wordt afgerond. Vervolgens vertrekt de terugrit om 12.51 uur, richting Barendrecht, met tussenstops in Rotterdam Alexander en Rotterdam Centraal. Onderweg kunnen kinderen nog nagenieten, verhalen uitwisselen of simpelweg kijken naar het voorbijschietende landschap terwijl ze zich misschien net iets lichter voelen dan toen ze instapten.

De organisatie benadrukt bovendien dat iedereen kan bijdragen aan een warm Sinterklaasmoment voor kinderen die het nodig hebben. Doneren aan Actie Pepernoot van Kinderhulp is een manier om ervoor te zorgen dat ook kinderen die niet met de trein meereizen toch een cadeautje kunnen krijgen. Het doel is om zo veel mogelijk kinderen het gevoel te geven dat ze erbij horen.

Prorail: spoorprestaties verbeteren maar incidenten blijven stijgen

NS en Prorail boeken resultaat maar strijd tegen storingen gaat door

Treinen op het hoofdrailnet laten de afgelopen periode een duidelijk betere punctualiteit zien. De verbetering komt voort uit het gezamenlijke programma Betrouwbaar Beter, waarin NS en ProRail onder regie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat nauw samenwerkten aan betrouwbaardere prestaties. Volgens extern onderzoek heeft deze samenwerking daadwerkelijk geleid tot merkbaar resultaat, al blijft het aantal storingen op het spoor opvallend hoog en veroorzaakt dat nog steeds forse hinder voor reizigers.

punctualiteit

Het programma Betrouwbaar Beter richtte zich op concrete maatregelen die de ruggengraat van de dagelijkse dienstregeling moeten versterken. ProRail pakte onder meer 46 tijdelijke snelheidsbeperkingen aan. Door die beperkingen op te lossen kon het treinverkeer op meerdere trajecten weer in een normaal ritme rijden, wat volgens spoorprofessionals direct merkbare winst opleverde in de punctualiteit. 

NS zorgde tegelijkertijd voor voldoende inzetbaar materieel, waardoor het risico op uitvallende treinen of onnodig drukke sprinters en intercity’s werd teruggebracht. Samen bewaakten de twee organisaties de continuïteit van de dienstregeling tijdens omvangrijke werkzaamheden aan het spoor.

Foto: Prorail

Extern onderzoek bevestigt dat deze gezamenlijke aanpak heeft gewerkt. In het najaar van 2024 reden treinen volgens de onderzoekers “voldoende op tijd”, terwijl reizigers bovendien “voldoende zitplaatskans” hadden. Ook in de eerste helft van 2025 blijven de prestaties, ondanks zwaardere prestatie-eisen sinds 1 januari 2025, boven verwachting. Het aantal treinen dat op tijd rijdt en voldoende plekken biedt, ligt volgens de rapportages “regelmatig boven de streefwaarde”. Het ministerie stemde daarom in met het afronden van het programma, dat als geslaagd wordt beschouwd.

complex samenspel

Toch staat tegenover die positieve uitkomsten een zorgelijke ontwikkeling: het aantal impactvolle storingen op het spoor stijgt. ProRail meldt dat het in 2025, tot en met oktober, niet voldoet aan de afgesproken normen voor dit type verstoringen. De oorzaken blijken divers en volgens de spoorbeheerder is de stijging “het gevolg van een complex samenspel van factoren”. De hinder voor reizigers ontstaat uit vier categorieën: storingen door derden met 42 procent, procesmatige oorzaken met 10 procent, weersomstandigheden met 4 procent en technische problemen met 44 procent. Deze percentages geven volgens ProRail een duidelijk beeld van de breedte van het probleem.

Vooral de categorie storingen door derden valt op, met ruim een derde van alle incidenten. Binnen deze groep bestaat volgens de huidige cijfers bijna 59 procent uit (bijna-)aanrijdingen met personen. Daarbij gaat het volgens de spoorsector in grote mate om suïcide. ProRail zegt dat het aantal verwarde personen in de spooromgeving zichtbaar toeneemt, een ontwikkeling die ook door politieorganisaties in landelijke rapportages wordt bevestigd. De impact van dergelijke incidenten is groot: niet alleen door de directe gevolgen, maar ook door de langdurige stremmingen die ze veroorzaken en de emotionele belasting voor machinisten en hulpdiensten.

storingscijfers

Ondanks de stijgende storingscijfers blijft ProRail werken aan maatregelen om de hinder voor reizigers terug te dringen. De spoorbeheerder benadrukt dat er wordt ingezet op zowel technische verbeteringen als aanpak van externe oorzaken, al geeft men toe dat sommige problemen – zoals de toename van incidenten met personen – niet uitsluitend binnen de eigen invloedssfeer liggen. De combinatie van betere prestaties binnen de dienstregeling en oplopende verstoringen maakt de situatie op het spoor op dit moment complex. Tegelijkertijd wijzen deskundigen erop dat resultaten zoals de verbeterde punctualiteit laten zien dat gerichte samenwerking wel degelijk effect heeft.

Gezinnen en kinderen worden ontzien: treinkaartje weer duurder in 2026

Meer dan een miljoen vroegboektickets verkocht ondanks stijgende kosten.

De prijs van een treinkaartje gaat vanaf 1 januari 2026 met gemiddeld 6,52 procent omhoog. Dat betekent dat reizigers die dagelijks de trein nemen opnieuw dieper in de buidel moeten tasten. De Nederlandse Spoorwegen benadrukken dat deze stijging noodzakelijk is om de inflatie van de afgelopen jaren te compenseren. Een eerdere verhoging van 12 procent bleek uiteindelijk niet nodig, waardoor de pijn voor reizigers enigszins wordt verzacht.

Volgens NS is de prijsstijging opgebouwd uit twee delen: de verwachte inflatie van 2026 en de achterstallige inflatie van de afgelopen jaren. Die laatste mocht het bedrijf destijds niet doorberekenen vanwege strikte regels die in de concessie met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn vastgelegd. Daardoor bleef de ontwikkeling van de kaartprijs flink achter bij de daadwerkelijke inflatie. In overleg met het ministerie is nu besloten om die inhaalslag over vier jaar te verdelen.

Bertien van Baak, directeur Commercie bij NS, legt uit dat de verhoging onvermijdelijk was. “De overheid stelt dit jaar geen middelen beschikbaar om de prijs verder te dempen,” zegt zij. “De prijsverhoging is daardoor hoger dan we hadden gewild, maar wel een stuk lager dan eerder gevreesd. We vinden het belangrijk om de gemiddelde prijsverhoging te beperken. Daarnaast zorgen we voor betaalbare opties met specifieke abonnementen en acties zoals de NS PrijsTijd Deals.”

Een opvallend detail is dat het prijsverschil tussen de 1e en 2e klas niet overal gelijk blijft. Tijdens doordeweekse dagen stijgt de prijs van een 1e klas kaartje meer dan die van de 2e klas, terwijl in het weekend het verschil juist kleiner wordt. NS wil hiermee de eerste klas aantrekkelijker maken voor weekendreizigers, omdat er dan vaak nog voldoende zitplaatsen zijn.

Voor gezinnen met jonge kinderen verandert er niets. Kinderen tot en met 11 jaar kunnen, net als dit jaar, gratis blijven meereizen met het Kids Vrij-abonnement. Ook de populaire Railrunner, waarmee kinderen voor €2,50 onbeperkt kunnen reizen, blijft even duur. NS benadrukt dat het belangrijk is dat de trein bereikbaar blijft voor gezinnen. Op dit moment hebben zo’n 250.000 kinderen een Kids Vrij-abonnement, een stijging van tien procent ten opzichte van vorig jaar. Bovendien blijft het Dal Voordeel-abonnement voor jongeren van 12 tot en met 17 jaar gratis.

Toch verdwijnen er ook twee bekende abonnementen. Vanaf 1 februari 2026 stopt NS met de verkoop van Weekend Voordeel en Altijd Voordeel. Reizigers die deze abonnementen al hebben, kunnen er nog tot 1 juli 2026 gebruik van maken. Uit onderzoek blijkt dat veel klanten het huidige aanbod te uitgebreid en verwarrend vinden. Volgens NS zal voor het merendeel van de reizigers een alternatief abonnement straks voordeliger uitpakken. Het bedrijf belooft actieve begeleiding bij het vinden van een passend alternatief.

Foto: © Pitane Blue – NS klantendienst

Zo’n 250.000 kinderen hebben momenteel een Kids Vrij-abonnement bij NS. Een toename van 10 procent ten opzichte van vorig jaar. Daarnaast reizen per maand zo’n 120.000 kinderen met een Railrunner van €2,50. De prijs van een Railrunner blijft komend jaar gelijk.

Naast de prijsstijgingen voor kaartjes worden ook andere diensten iets duurder. Zo gaat de huurprijs van een OV-fiets van €4,65 naar €4,80. Wie vergeet uit te checken, krijgt voortaan een maximale ritprijs van €33,30 in rekening, in plaats van de huidige €20,00. Dat bedrag kan echter nog altijd worden teruggevraagd via MijnNS of de klantenservice.

Ondanks de stijgende kosten benadrukt NS dat er nog steeds betaalbare opties zijn voor wie slim boekt. De zogenoemde NS PrijsTijd Deals – voordelige tickets die met vroegboekkorting worden aangeboden – blijken een groot succes. In 2025 werden meer dan een miljoen van deze treinkaartjes verkocht, een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. Jongeren profiteren sinds dit najaar bovendien van een extra korting van 20 procent op deze deals.

Het aantal reizigers met een kortingsabonnement groeit eveneens. Vooral het Dal Voordeel-abonnement, waarmee in de daluren en het weekend met 40 procent korting kan worden gereisd, blijft populair. De kosten bedragen €6,35 per maand, een bedrag dat volgens NS vaak al met één retourrit in de daluren wordt terugverdiend.

Hoewel de trein voor veel Nederlanders dus opnieuw duurder wordt, lijkt de pijn enigszins gespreid. De NS wijst erop dat het bedrijf met deze tariefsverhoging zowel de gestegen kosten wil opvangen als de trein aantrekkelijk en betaalbaar wil houden. De komende weken worden alle reizigers persoonlijk geïnformeerd over de exacte prijs van hun nieuwe treinreis.