De huidige aanbestedingspraktijken in het leerlingenvervoer vertonen duidelijke gebreken en roepen kritische vragen op over de effectiviteit en efficiëntie van het systeem.
De afgelopen jaren is er groeiende onvrede en onrust rondom aanbestedingen in het leerlingenvervoer. Ouders, scholen en vervoerders klagen over de complexiteit van het systeem, gebrek aan transparantie en de focus op kostenbesparing ten koste van kwaliteit.
De aanbesteding van het leerlingenvervoer door gemeenten is bedoeld om de meest efficiënte en economische manier te vinden om kinderen met een beperking of speciale behoeften naar school te brengen. Echter, de huidige aanbestedingsprocedures zijn ingewikkeld, tijdrovend en leiden vaak tot ontevredenheid bij ouders, scholen en vervoerders. De nadruk op kostenbesparing leidt tot concessies in kwaliteit, terwijl de kwetsbare doelgroep juist baat heeft bij stabiliteit en zekerheid.
Extra stress en ongemak voor de kinderen, wat hun welzijn en schoolprestaties negatief kan beïnvloeden.
Bij de vervoerders zelf is een terugkerend punt van kritiek het gebrek aan transparantie bij aanbestedingen. De ingewikkelde en uitgebreide documentatie maakt het voor geïnteresseerden moeilijk om een volledig overzicht te krijgen van de eisen en verwachtingen. Hierdoor ontstaat het risico dat vervoerders onvoldoende geïnformeerd zijn en niet de optimale dienstverlening kunnen bieden die de kinderen nodig hebben.
kritiek
Veel gemeenten ontkennen deze manier van besluiten, maar de focus op kostenbesparing heeft geleid tot een verslechtering van de kwaliteit van het leerlingenvervoer. Zo wordt er vaak gekozen voor het combineren van routes, wat kan resulteren in langere reistijden en meer overstappen voor de leerlingen. Dit kan leiden tot extra stress en ongemak voor de kinderen, wat hun welzijn en schoolprestaties negatief kan beïnvloeden.
Ouders en scholen uiten regelmatig hun zorgen over de kwaliteit van het leerlingenvervoer en het gebrek aan stabiliteit. Wisselingen van vervoerder of chauffeur kunnen verwarrend en stressvol zijn voor de kinderen. Daarnaast zijn vervoerders ontevreden over de huidige aanbestedingsprocedures en de focus op de laagste prijs, wat ten koste gaat van de kwaliteit van de dienstverlening die ze eigenlijk zouden willen leveren.
Het probleem ligt eerder bij de slechte communicatie tussen Munckhof en vervoerders die ze in Zwolle inhuren.
Ondanks Munckhof aangeeft dat de ergste problemen van de baan zijn stelt de gemeente Zwolle dat het vervoersbedrijf ‘een wanprestatie’ levert en geeft het bedrijf een laatste kans. Sinds de zomer van 2018 is Munckhof verantwoordelijk voor het WMO- en leerlingenvervoer, maar dat verliep op z’n zachts uitgedrukt niet soepel volgens het college.
Zoals de rest van Nederland voert Munckhof als voornaamste reden hoog ziekteverzuim aan onder chauffeurs en lange wachttijden bij het CBR voor de benodigde keurmerken voor nieuwe chauffeurs, maar daar heeft de gemeente Zwolle geen begrip meer voor. Als Munckhof niet aan de verplichtingen voldoet, zegt de gemeente zelf maatregelen te nemen. Ondertussen heeft het Zwolse college besloten Munckhof formeel in gebreke te stellen.
communicatie
Het probleem ligt niet zo zeer bij het vervoersbedrijf maar de slechte communicatie tussen Munckhof en vervoerders die ze in Zwolle inhuren. Klachten moeten via Munckhof, als aannemer van de opdracht, worden afgehandeld. Op zijn beurt zet de opdrachtnemer bij klachten de vragen uit bij de vervoerder, en daar gaat naar de mening van een van de ouders teveel tijd overheen.
Munckhof werd op het laatste moment overvallen door RM-taxi met het bericht dat RM-taxi de routes niet rond kreeg.
Op een inloopbijeenkomst in het gemeentehuis over het leerlingenvervoer bleek vorig jaar al dat een aantal leerlingen niet goed werd vervoerd. Munckhof werd op het laatste moment overvallen door RM-taxi met het bericht dat RM-taxi de routes niet rond kreeg. Munckhof, de gemeente en de scholen werkten er hard aan om de problemen op te lossen die maximaal tot aan de herfstvakantie zouden duren.
De gemeente Zwolle constateert een half jaar later dat het doelgroepenvervoer – waaronder het leerlingenvervoer en het Wmo-vervoer valt – ‘nog steeds niet’ volgens de gemaakte afspraken wordt uitgevoerd. Volgens De Stentor is Zwolle is helemaal klaar met leerlingenvervoer en geeft bedrijf laatste kans.
Voor leerlingen die niet zelfstandig naar school kunnen of ver weg wonen, komen gemeenten nu met een speciaal programma.
In tegenstelling tot wat veel mensen denken zijn gemeenten helemaal niet verplicht om kinderen met taxibusjes naar het speciaal onderwijs te brengen. Vervoer is kostbaar en wettelijk heeft de gemeente de taak om het goedkoopst mogelijke vervoer te bekostigen. Sommige kinderen kunnen prima op een andere manier naar school en steeds meer gemeenten doen onderzoek naar de mogelijkheden om kinderen te stimuleren om zelfstandiger te worden zodat ze zelf naar school kunnen reizen.
Daarbij wordt niet enkel gekeken naar de mogelijkheden om openbaar vervoer in te zetten, maar ook zijn elektrische fietsen steeds meer in trek om zelfstandigheid nog aantrekkelijker te maken. Ondertussen zijn Amersfoort en Oldenzaal als voortrekkers om samen met de ouders te kijken naar andere vervoersvormen voorbeelden voor veel verantwoordelijken binnen andere gemeenten.
bekostiging
Sinds 1987 zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor het bieden van een bekostiging leerlingenvervoer en krijgen zij hiervoor middelen in het gemeentefonds. Sindsdien heeft ze de wettelijke taak om, weliswaar binnen criteria, te zorgen voor een vergoeding voor passend vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school, die aansluit op de levensovertuiging van de ouders en/of de leerling.
Dennis Wiersma – minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs – foto: Pitane Blue
Kwetsbare kinderen zitten soms uren in een busje op weg naar en van school, waardoor ze vervolgens overprikkeld en moe in de klas zitten.
Pas de laatste tijd, mede door de negatieve publiciteit in de pers, de aandacht in de Tweede Kamer en het advies van de verantwoordelijke Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs Dennis Wiersma, is het besef gekomen dat er vaak voorbij werd gegaan aan de volgorde van mogelijkheden bekijken om kinderen op maat naar school te brengen.
vertrouwen
Het leerlingenvervoer in Nederland heeft te lang onder druk gestaan door grote personeelstekorten in de taxisector. Te veel leerlingen kwamen te laat op school en ouders konden niet meer vertrouwen op de vervoerders, die op hun beurt in een aantal gevallen de schuld bij de gemeenten teruglegden.
Over de reistijd, wisselende chauffeurs, drukte in het busje en de kwaliteit van de chauffeur zijn ouders het vaakst ontevreden. Verder worden zaken genoemd als: wisselende routes, ontbrekende communicatie, busjes die te laat komen, fouten in de planning, problemen met gebruik van een opstaphalte en het ontbreken van begeleiding in het taxibusje.
Het zoeken naar alternatieven voor de gemeenten is geen gemakkelijke klus maar zal de taxisector geld kosten, met name in het doelgroepenvervoer. Voor de toekomst kunnen aanbestedingen er anders uit zien, en is aangepast vervoer niet zo vanzelfsprekend taxivervoer.
Wat passend vervoer is, is niet bij wet gedefinieerd en moet per leerling onderzocht worden. Gebruikelijke vergoedingen zijn een fietskilometervergoeding voor de leerling en al dan niet een begeleider, een vergoeding voor het gebruik van het openbaar vervoer voor de leerling en al dan niet een begeleider, een vergoeding voor het gecombineerd of aangepast taxivervoer en een vergoeding voor de inzet van de eigen auto van de ouder/verzorger.
vervoer met de fiets
De gemeente kijkt eerst of de leerling zelfstandig of eventueel onder begeleiding met de fiets naar school kan gaan. De leerling kan dan in aanmerking komen voor een fietsvergoeding. Als er begeleiding nodig is, dan is de ouder daar zelf verantwoordelijk voor. Als de gemeente vindt dat begeleiding noodzakelijk is, dan wordt zowel een fietsvergoeding uitbetaald voor de leerling als voor de begeleider.
openbaar vervoer
Kan de leerling niet met de fiets naar school, dan kijkt de gemeente of de leerling met het openbaar vervoer kan reizen. Ook hier geldt dat als begeleiding noodzakelijk is, er ook een vergoeding wordt uitbetaald voor de kosten van de reis met het openbaar vervoer van de begeleider.
aangepast vervoer
In een aantal gevallen kunnen leerlingen niet met de fiets of het openbaar vervoer naar school. Dan regelt de gemeente aangepast vervoer. De leerling wordt dan met een taxi of een busje naar school gebracht. De ouder zorgt ervoor dat het kind op tijd klaar staat als hij of zij wordt opgehaald en dat er iemand bij de opstapplaats of thuis aanwezig is als het kind wordt teruggebracht.
eigen vervoer/vervoersvergoeding
Als er aanspraak bestaat op een vervoersvoorziening, kan het college de ouder(s) op aanvraag toestaan de leerling zelf te vervoeren of te laten vervoeren. De vervoerskosten worden dan door de gemeente vergoed. Voorwaarde die daaraan wordt verbonden is dat dit goedkoper is dan het vervoer dat op grond van de Verordening kan worden verstrekt (openbaar vervoer of aangepast vervoer), dan wel, dat andere vervoersvoorzieningen niet toegankelijk of geschikt zijn. Met dat laatste wordt bedoeld, dat deze vormen van vervoer redelijkerwijs niet van de leerling kunnen worden verlangd, gelet op zijn handicap. Dit moet door de ouder(s) onderbouwd worden met objectieve gegevens van deskundigen.
De gemeente heeft de taak om dit leerlingenvervoer beschikbaar te stellen en moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van dit vervoer goed is.
Volgens de fractievoorzitter Jacqueline Höcker van de lokale partij Goed voor Amstelveen (GvA) en Saloua Chaara, die sinds 2014 gemeenteraadslid is voor D66, moet er meer aandacht zijn voor inclusiever onderwijs in Amstelveen, zodat meer leerlingen dichtbij huis naar school kunnen. Zij hebben om opheldering gevraagd en willen dat problemen snel worden opgelost.
leerlingenvervoer
Problemen met het leerlingenvervoer hebben impact op de ontwikkeling van leerlingen en hun recht op onderwijs. Daarom werden er per brief vragen over gesteld. De problemen moeten snel worden opgelost. Met aandacht voor beter passend onderwijs in Amstelveen. Het leerlingenvervoer voor de gemeente Amstelveen wordt sinds 2021 uitgevoerd door vervoersbedrijf Munckhof. D66 en Goed voor Amstelveen krijgen in toenemende mate signalen van ouders en scholen over een niet goed functionerend vervoerssysteem. Daarom hebben zij het college van burgemeester en wethouders om opheldering gevraagd..
“Wij hebben de indruk dat de situatie steeds meer verslechtert. Daardoor missen kinderen met bijvoorbeeld autisme of een fysieke beperking steeds meer schooluren en worden zij in hun ontwikkeling belemmerd. Soms zitten leerlingen drie kwartier tot anderhalf uur in een busje omdat de vervoerder in een lus rijdt. Hierdoor worden ook ouders in hun werkzaamheden beperkt omdat er onzekerheid is over of het vervoer wel op tijd komt”
Jacqueline Höcker, fractievoorzitter van Goed voor Amstelveen.
“Laat duidelijk zijn dat niet optimaal functionerend leerlingenvervoer echt impact kan hebben op de ontwikkeling van leerlingen en hun recht op onderwijs. Daarom moeten de problemen wat ons betreft snel worden opgelost. Hoe klein het aantal leerlingen mogelijk ook is dat door de problemen wordt geraakt.”
Saloua Chaara, gemeenteraadslid voor D66.
D66 en Goed voor Amstelveen willen daarom weten hoe groot de problemen zijn en wat het college doet om de problemen op te lossen. Beide fracties willen dat het college van burgemeester en wethouders hierbij niet alleen kijkt naar het vervoersprobleem op zich. Maar dat het college, samen met het onderwijs, óók kijkt naar meer mogelijkheden voor beter passend onderwijs in Amstelveen. D66 en Goed voor Amstelveen hebben het college opgeroepen om hier mee aan de slag te gaan.
De VNG gaat voor de korte en langere termijn verbeteringen onderzoeken met gemeenten, brancheorganisaties van vervoerders, OCW en de VDVN.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten gaat een expertiseteam inzetten voor het oplossen van de knelpunten in het leerlingenvervoer. De minister van OCW Robbert Dijkgraaf heeft de VNG gevraagd dit gezamenlijk met gemeenten op te zetten. In de debatten afgelopen herfst heeft de minister zelf toegezegd gemeenten een brief te sturen met praktische oplossingen voor de korte termijn.
Tegelijkertijd presenteerde onderzoeksbureau Oberon een monitor over de feiten, cijfers en beleidskeuzes van gemeenten. Deze resultaten worden nu opgepakt door het te vormen expertiseteam. Het team richt zich op zowel de korte als lange termijn. Oberon heeft brede kennis van praktijk, beleid en wetenschap en verenigt die werelden met elkaar in onderzoek en advies. Dat doen we op verschillende niveaus en voor uiteenlopende opdrachtgevers, zoals gemeenten, de rijksoverheid, schoolbesturen en landelijke organisaties als de sectorraden en het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).
knelpunten
Na de vaststellingen van de lange reistijden geeft de minister aan dat een individuele reistijd van maximaal 45 minuten de regel zou moeten zijn. Een deel van de gemeenten is niet op de hoogte van de feitelijke reistijden van leerlingen. De VNG gaat voor de korte en langere termijn verbeteringen onderzoeken met gemeenten, brancheorganisaties van vervoerders, OCW en de VDVN (Vereniging doelgroepenvervoer Nederland). Vertegenwoordigers van deze partijen vormen samen een expertiseteam. Voor de korte termijn onderzoekt het expertiseteam hoe de reistijd in het leerlingenvervoer bij gemeenten wordt geregistreerd en hoe wordt hier grip opgehouden.
Een ander knelpunt is de klachtenafhandeling. Een deel van de gemeenten blijkt onvoldoende bekend te zijn met klachten van ouders en er moet meer aandacht komen voor de handhaving en evaluatie van in de contracten overeen gekomen afspraken met vervoerders.
Het is belangrijk om in gedachten te houden dat een efficiënte klachtenafhandeling niet alleen betekent dat klachten snel worden behandeld, maar ook dat ouders tevreden zijn met de oplossing van hun klacht.
Ook zijn vragen aan de orde over wat nodig is om de reistijd te controleren en waar mogelijk te beperken. Niet alleen is er aandacht voor de klachtenafhandeling, de wijze waarop ze binnenkomen en de vraag of ouders wel weten waar ze met een klacht terecht kunnen. Er zijn verschillende manieren om een efficiënte klachtenafhandeling op te zetten voor ouders met klachten over leerlingenvervoer.
Belangrijk is on een duidelijke klachtenprocedure te creëren. Dit betekent dat ouders weten hoe ze een klacht kunnen indienen en welke stappen er worden genomen om de klacht op te lossen. Klachten moeten zo snel mogelijk worden behandeld en ouders moeten op de hoogte worden gehouden van de voortgang van de oplossing van hun klacht. Door klachten te analyseren kan worden gezocht naar structurele problemen die aangepakt moeten worden. Na het behandelen van een klacht, moeten de nodige verbeteringen worden geïmplementeerd om ervoor te zorgen dat een soortgelijke klacht niet opnieuw voorkomt.
Ook komt het gesprek tussen de gemeente en ouders over de aanvraag van leerlingenvervoer aan de orde en de vraag of tijdens het gesprek alle opties van leerlingenvervoer aan bod komen om gezamenlijk tot een passende oplossing te komen.
aanbesteding
De grote vraag blijft hoe we het onderwijs dicht bij de kinderen kunnen organiseren en hoe het doelgroepenvervoer inclusief kan worden aanbesteed, zodat efficiënt gebruik wordt gemaakt van het (beperkt) aantal chauffeurs? Een mogelijke oplossing is het gebruik van technologie, zoals GPS-tracking en online boekingssystemen, om het vervoer efficiënter te organiseren en te coördineren. Ook kunnen er afspraken gemaakt worden met vervoersbedrijven om speciaal opgeleide chauffeurs in te zetten voor doelgroepenvervoer.
Een andere aanpak kan zijn de ontwikkeling van een regionaal vervoersnetwerk, waarbij verschillende vervoersdiensten worden gecombineerd om een efficiëntere dienstverlening te bieden. Het is belangrijk om de specifieke behoeften van de doelgroep in overweging te nemen en samen te werken met ouders, vervoersbedrijven en andere relevante partijen om een oplossing te vinden die werkt voor iedereen.
Het doel van het expertiseteam is antwoord geven op deze vragen door in het hele land kennis op te halen en goede voorbeelden uit te wisselen. Zo kunnen de knelpunten gezamenlijk worden aangepakt en het leerlingenvervoer structureel worden verbeterd.
Het doel van de Monitor Leerlingenvervoer is om zicht te krijgen op ontwikkelingen in gemeentelijk beleid en het gebruik en de kosten van het leerlingenvervoer.
Met de Monitor Leerlingenvervoer is de omvang van het leerlingenvervoer in Nederland in beeld gebracht. Deze meting is in het najaar 2022 uitgevoerd onder Nederlandse gemeenten en betreft het schooljaar 2021/22. Eerder zijn er metingen gedaan over de periode van 2012 tot en met 2016. De monitor geeft daarmee ook enig zicht op de ontwikkelingen gedurende de afgelopen jaren. In 2022 is de monitor uitgevoerd door Oberon, in opdracht van het ministerie van OCW.
Als de scholierenlijnen worden geschrapt, dan kan de school haar deuren sluiten.
De leerlingen van Curio prinsentuin in Andel hebben alle hoop gevestigd op gedeputeerde Suzanne Otters (VVD). Zo’n tweeduizend mensen die het niet eens zijn met de provincie, omdat die de speciale scholierenbuslijnen vanaf medio 2025 wil schrappen, hebben een petitie ondertekend.
De provincie Noord-Brabant werkt aan een nieuwe aanbesteding voor het openbaar vervoer tussen 2025 en 2035. In het huidige ontwerpprogramma van eisen wordt een groot deel van de scholierenlijnen naar Curio prinsentuin Andel geschrapt. De leerlingen, ouders en medewerkers van de school begonnen een handtekeningenactie om de schoolbussen te behouden.
Het gemeentebestuur en het schoolbestuur van Curio maken zich grote zorgen om deze ontwikkeling. De initiatiefnemers van de petitie vinden dat de provincie zich onvoldoende realiseert wat het wegvallen van de scholierenlijnen naar Curio prinsentuin Andel betekent. Daarnaast is er geen redelijk vervoersalternatief geboden en door de buslijnen op te heffen wordt een grote groep leerlingen uit een groot gebied met onder andere Dongen, Oosterhout, Raamsdonksveer en Waalwijk de kans ontzegd om op deze school een hele fijne middelbare schooltijd te beleven.
“We hebben 623 leerlingen, van wie er maar liefst 454 met de bus naar school komen.”
Curio prinsentuin Andel
Opheffen van de lijnen betekent dat leerlingen in de toekomst niet meer op een veilige manier naar Curio prinsentuin Andel kunnen reizen om het onderwijs van hun keuze te volgen. De leerlingen, ouders/verzorgers, personeel en andere betrokkenen van de Curio prinsentuin Andel-school verzoeken daarom de provincie om de scholierenlijnen naar Curio prinsentuin Andel in stand te houden.
Gedeputeerde Suzanne Otters-Bruijnen (VVD) heeft de portefeuille Mobiliteit, Organisatie en Europese programma’s. De Vughtse (50) volgde de naar Den Haag vertrokken Christophe van der Maat op. De VMBO school verzorgt al sinds jaren goed onderwijs aan alle leerlingen uit de BB, KB en GL/TL leerweg. Andel is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Land van Heusden en Altena, gemeente Altena.
Gedeputeerde Suzanne Otters van de VVD – fotograaf: Marc Bolsius
De regeling start vanaf januari 2023 en loopt tot de zomervakantie.
Rotterdam geeft ouders die afzien van het leerlingenvervoer van Trevvel geld om zelf vervoer te regelen. Ouders van kinderen die verder dan 13 kilometer van de school wonen, krijgen een vergoeding van 38 cent per kilometer. De problemen met het leerlingenvervoer die begonnen voor de zomer werden volgens Trevvel veroorzaakt door het tekort aan chauffeurs, maar Wethouder Ronald Buijt (Leefbaar Rotterdam) denkt dat er meer aan de hand is.
Mensen die dat kunnen regelen en zelf hun kind naar school kunnen brengen wil de gemeente Rotterdam een vergoeding van 5,- EURO per rit aanbieden. Dat kan ook als er meerdere mensen in een wijk wonen en het vervoer gezamenlijk kunnen regelen. Dan is het aanbod volgens de wethouder extra aantrekkelijk. Volgens Buijt kunnen ouders misschien op hun werk afspreken dat ze een uurtje later komen en eerst hun kind naar school brengen.
“Ik ben bezig met een voorstel voor mensen waarbij het verschillende keren is gebeurd dat er op een gegeven moment eens een punt komt dat wij als gemeente zeggen: nu is het klaar, nu ga jij gewoon het recht krijgen om dat op het moment zelf te regelen.”
Door dergelijke maatregelen moet de druk op het vervoer afnemen en kan het aantrekkelijk worden voor een aantal mensen om het zelf te regelen. Uiteraard is dit niet voor iedereen van toepassing, want anders hadden ze dit al lang gedaan. In de raad werd om andere maatregelen gevraagd en was het de bedoeling dat mensen waarvan het busje niet komt zelf alternatief vervoer kunnen regelen via een ander taxibedrijf. De voorgestelde regeling van Buijt omvat deze regeling niet.
De wethouder hoopt dat dit niet bij heel veel mensen van toepassing zal zijn en geeft aan dat zij dat weer met hun klant (Trevvel) gaan bespreken hoe ze dat gaan verrekenen. “Daar gaan we natuurlijk niet als Rotterdam voor opdraaien”, besluit Buijt. Na de kerstvakantie hoopt de wethouder meer te kunnen vertellen over de reiskostenregeling liet hij de regionale publieke omroep Rijnmond weten.
Altena denkt aan de mogelijke inzet van vrijwilligers.
In de gemeente Altena zijn er flinke problemen met het leerlingenvervoer. Extra vraag van de gemeente, personeelstekort en hoog ziekteverzuim veroorzaken grote problemen bij vervoerder Juijn. Het college verwacht dat de problemen de komende maanden zullen blijven aanhouden en wil de ouders daarom wijzen op de mogelijkheid van een kilometervergoeding voor aangepast (taxi)vervoer en denkt aan de mogelijke inzet van vrijwilligers.
In een brief aan de gemeenteraad laat het college van Burgemeester Egbert Lichtenberg en zijn wethouders weten dat Juijn kampt met een groot personeelstekort, een hoog ziekteverzuim en extra vraag vanuit de gemeente Altena. Bij ouders wordt om begrip gevraagd en uitleg gegeven over de vervoersproblemen.
“Wij begrijpen dat dit heel vervelend is voor ouders die hier onverwacht mee geconfronteerd worden, maar ook voor hun kinderen.”
Met de vervoerder is het college momenteel in gesprek. De problemen bij de vervoerder, Juijn in Zaltbommel, zijn volgens het college in een brief aan de raad, niet de enige oorzaak van de vervoersproblemen. Ook de extra vraag vanuit de gemeente voor het vervoer van leerlingen die niet zelfstandig kunnen reizen door een handicap, gedragsproblemen of ziekte draagt daaraan bij.
Werken bij Juijn? Bekijk de vacatures online.
De gemeenteraad erkent dat de problematiek bij de vervoerder groot is door personeelstekort, een hoog ziekteverzuim en extra vraag vanuit de gemeente. Dit leidt tot logistieke problemen. Kinderen uit deze doelgroep moeten soms lang wachten voordat zij opgehaald worden en nieuwe ritten zijn lastig in te plannen op de gewenste tijden. Ondanks de acties en maatregelen die de vervoerder en gemeente de afgelopen maanden hebben genomen, blijft ook de komende maanden extra aandacht nodig om met elkaar aan de vervoersvraag te kunnen voldoen.
logistieke problemen
Op dit moment zijn er logistieke problemen bij het inplannen van ritten wat gevolgen heeft voor ophaal- en wachttijden van de leerlingen die conform de regeling gebruik maken van deze vorm van vervoer. Met de vervoerder zijn zij in gesprek gegaan hoe ze deze problematiek beter kunnen stroomlijnen. Hierin voorziet de gemeenteraad in de volgende oplossingen. Uitleg geven aan ouders en begrip vragen, hen wijzen op de mogelijkheid van een km-vergoeding als overweging voor aangepast (taxi)vervoer, afspraken over ziekmeldingen chauffeurs en de mogelijke inzet vrijwilligers.
“De vervoersproblematiek die op dit moment speelt is een situatie waar wij niet altijd
grip op kunnen hebben en waarop dus moeilijk te sturen valt. Wij doen onze uiterste
best om dit samen met de vervoerder zo goed mogelijk vorm te geven. Wij realiseren
ons dat dit vervelende situaties met zich mee kan brengen voor betrokken
ouders/verzorgers en hun kinderen. ”
Ieder kind heeft recht op onderwijs. Ouders of verzorgers moeten er zelf voor zorgen dat hun kind iedere dag op school komt. Meestal is dat geen probleem; de school ligt op loop- of fietsafstand van de woning of is zelfstandig met het openbaar vervoer te bereiken. Voor sommige kinderen is de situatie anders, bijvoorbeeld doordat ze een beperking hebben of aangewezen zijn op een speciale school die een eind uit de buurt ligt. Als deze kinderen in de gemeente Altena wonen, kunnen ze mogelijk in aanmerking komen voor de regeling bekostiging leerlingenvervoer van de gemeente Altena. Om voor leerlingenvervoer in aanmerking te komen, moeten ouders of verzorgers zelf een aanvraag indienen.
Na een eerdere samenwerking met Stroomlijn was het voor Censys in Eindhoven mogelijk versneld te converteren naar de nieuwe vervoerder.
Dat het Rotterdamse vervoersbedrijf snel kan schakelen bleek eens te meer toen Drechtsteden aankondigde vanaf 1 november het leerlingenvervoer onder te brengen bij de Rotterdamse Mobiliteit Centrale (RMC). Nadat de eerder gecontracteerde vervoerder aankondigde de werkzaamheden te stoppen in ondermeer de regio’s Dordrecht, Amstelveen en Aalsmeer was het voor al die gemeenten zoeken naar oplossingen. Het lukte Stroomlijn, die dit aangepast vervoer verzorgd binnen de regio Drechtsteden, om een nieuwe vervoerder te contracteren.
Als gevolg daarvan sloot afgelopen week RMC een overeenkomst met het Eindhovense software bedrijf Censys BV en nam het besluit om het groepsvervoerpakket van Pitane Mobility in te zetten voor de uitvoering van het leerlingenvervoer. Na een eerdere samenwerking met Stroomlijn was het voor Censys in Eindhoven mogelijk versneld te converteren naar de nieuwe vervoerder, zodat vanaf 1 november leerlingen niet al te veel merken van de overstap.
Na de aankondiging van het Rotterdamse vervoersbedrijf MRC om te stoppen per 1 november met alle vervoer, kunnen ook Amstelveners weer gerust zijn. Vanaf die datum wordt het WMO vervoer overgenomen door een nieuwe aanbieder. De overnemende partij is voor de WMO reizigers niet zo verrassend want het vervoersbedrijf RMC voerde al het werk uit op bepaalde uren van de dag om MRC te ontlasten.
De komende periode zal het mouwen opstropen worden voor de Rotterdamse vervoer. Gelukkig heeft die al voor hetere vuren gestaan en kunnen reizigers, na gebruikelijke enkele kleine aanloopproblemen, weer vertrouwen op een nieuwe vervoerder. Begonnen in Rotterdam is RMC uitgegroeid tot een landelijke vervoersregisseur. Als expert in mobiliteit is RMC in heel Nederland actief. Ze bieden maatwerk vervoersconcepten die naadloos aansluiten bij de wensen van opdrachtgevers en bij die van hun klanten natuurlijk.
Het project biedt deelnemende leerlingen die gebruik maken van schoolvervoer een e-bike en zo de mogelijkheid om zelfstandig naar school en van school naar huis te fietsen.
De gemeente Amersfoort meldt op hun website dat ze samen met de gemeenten Bunschoten, Baarn, Soest, Leusden en Woudenberg zijn gestart met een nieuw project. Het project heet: Snelbinders. Dit project zijn ze gestart in samenwerking met De Have Kennisdelers en het Axia-College. Het Axia-College is een school voor voortgezet speciaal onderwijs. Bovenstaande gemeenten organiseren samen het vervoer van leerlingen die te ver van school wonen of voor leerlingen die niet zelfstandig naar school kunnen.
Leerlingen die gebruik maken van dit schoolvervoer zijn vaak aangewezen op een taxi. We hebben allemaal in de media gehoord dat het leerlingenvervoer onder druk staat door het gebrek aan personeel in de taxibranche. Leerlingen komen te laat of helemaal niet op school. Het project biedt deelnemende leerlingen die gebruik maken van schoolvervoer een e-bike en zo de mogelijkheid om zelfstandig naar school en van school naar huis te fietsen. De gemeenten vinden het erg belangrijk dat leerlingen zoveel mogelijk zelfstandig naar school kunnen gaan en stimuleren daarom de initiatieven die bijdragen aan zelfredzaamheid van leerlingen.
De deelnemende leerlingen moeten eerst een cursus volgen voordat ze van de E-bike gebruik gaan maken. Het project gaat uit van de kracht van leerlingen en de wil om zelfstandig te kunnen reizen, leerlingen krijgen meer zelfstandigheid en de druk op het leerlingenvervoer neemt volgens hen op deze manier af. Tijdens de cursus is er altijd assistentie aanwezig voor de leerlingen voor het geval ze pech krijgen. Als de deelnemende leerlingen zuinig zijn op hun e-bike mogen ze deze na 4 jaar houden. Onlangs hebben de eerste tien deelnemende leerlingen van Wethouder Nadya Aboyaakoub-Akkouh van de gemeente Amersfoort een e-bike inclusief certificaat, helm, zadelhoes en regenponcho ontvangen. In november start de volgende groep leerlingen aan de cursus.
Hoe ernstig de situatie precies was kon Wethouder Chris van Benschop donderdag nog niet zeggen.
Snel schakelen was de boodschap. RMC Rotterdam neemt vanaf 1 november ook het leerlingenvervoer over van MRC dat aankondigde de werkzaamheden te stoppen in ondermeer de regio Dordrecht. Hierdoor is ook dat vervoer veilig gesteld voor de regio Drechtsteden nadat eerder Amstelveen en Aalsmeer het WMO vervoer om dezelfde reden hebben ondergebracht bij de Rotterdamse vervoerder. Het is Stroomlijn, die dit aangepast vervoer verzorgd, gelukt om dus een nieuwe vervoerder te contracteren.
RMC die per 1 november het vervoer gaat overnemen wil de overgang naar RMC zo soepel mogelijk te laten verlopen. Hiervoor werden ook afspraken gemaakt met het Eindhovense software bedrijf Censys BV, één van de grootste leveranciers in planningssoftware. Dat bedrijf regelt momenteel de automatische planning voor het groepsvervoer in een groot deel van de regio Drechtsteden.
Toch is niet alles per 1 november als vanouds in de Drechtsteden. De gehele vervoerssector in Nederland staat onder druk en Stroomlijn BV luidde eerder al de noodklok. De Drechthopper en het vervoer naar dagbestedingslocaties ondervinden sinds enkele maanden meer problemen door personeelstekort in de vervoerssector.
De vraag is groter dan het aanbod dat geleverd kan worden. Daarom acht Stroomlijn BV het nodig om per 1 november maatregelen te treffen. Onder andere door buiten de spits te reizen en ritten 24 uur van tevoren te reserveren. Reizigers werden per brief geïnformeerd over het Drecht- en Wijkhoppervervoer en de huidige vervoersproblematiek, de maatregelen en wat dit voor hen betekent.
Het heeft nu de volle aandacht, maar oplossingen zijn noodverbanden.
“Dat naar elkaar wijzen is gekmakend”, legde Wiersma zijn frustratie uit. Hoe is het zover kunnen komen dat een sector zo diep naar de afgrond is afgezakt? Het moet elektrisch, het moet duurzaam, het moet goedkoop, het moet politiek niet schaden, het moet alles behalve kinderen die om zorg vragen op en betrouwbare manier van huis naar school of dagbesteding brengen.
Haagse zaak
“Een hongerloontje”, gaf de minister toe. Chauffeurs die als eerste aangesproken worden op de resultaten van jarenlang politiek beleid en afglijden naar de afgrond. Het gevolg van een sector die meewerkte aan zichzelf uitknijpen onder de noemer marktwerking. Alles keurig geregeld in de Wet Personenvervoer 2000 (Wp2000) die per 1 januari 2001 van start ging en als doel had zowel de kwaliteit en de efficiëntie van het vervoer te verbeteren als de kostprijs van het vervoer te verlagen.
Chauffeurs die niet altijd even gemakkelijke kinderen een beetje in bedwang proberen te houden en tegelijkertijd op de weg letten. En dat alles voor een uurloon van twaalf euro per uur. Een loon wat onderwerp van strijd is en tot op vandaag vakbonden CNV en FNV en werkgeversorganisatie KNV al maanden mee bestoken. Zo erg dat de NEA index twee weken later zal worden vastgesteld omdat er nog geen nieuwe cao is. Het gaat om private bedrijven waar het kabinet maar een beperkte rol in heeft.
aanbesteding
De Wet Personenvervoer voorzag voor het taxivervoer een andere marktordening, namelijk een bijna volledige liberalisatie waarin ieder die aan enkele minimale voorwaarden voldeed de weg op kon als taxichauffeur. Daar tegenover stond de opkomst van regiecentrales. Een oplossingsmodel aan ambtenaren opgedrongen door verbinders die succesvol zijn in aanbestedingen omdat ze een brug weten te slaan tussen de behoeften van reizigers, de visie en middelen van publieke organisaties en het aanbod van vervoerders.
Althans, dat was de theorie maar het is eerder een model waarin geen ruimte meer is voor de gedrevenheid van kleine locale ondernemers die leerlingen met passie naar school brengen en indien noodzakelijk rechtstreeks in contact staan met de ouders wanneer er onverhoopt onderweg een vertraging is.
Het heeft nu de volle aandacht, maar oplossingen zijn noodverbanden.
Politiek Den Haag is het daar over eens en wil decentralisatie terugdraaien. Als de Kamer de Minister daartoe oproept, is hij ook bereid te kijken of het beter is om de decentralisatie van het leerlingenvervoer terug te draaien en weer onder te brengen bij het Rijk. Iets wat kabinet en Tweede Kamer nu nog op het bord van de gemeente gooit om daar het oplossingsmodel door de locale politiek uit te zoeken. De gemeenten zijn sinds 1986 verantwoordelijk voor de uitvoering van het leerlingenvervoer.
aansprakelijk
Geen makkelijke opgave, want elke oppositiepartij wil een verantwoordelijke wethouder wel aansprakelijk houden voor afspraken die voortvloeiend uit aanbestedingen. Het is vandaag zo erg, dat zelfs vervoerders de locale politiek verantwoordelijk houden voor hun eigen onvermogen. Daarbij worden alle middelen uit de kast getrokken en gaat men zelfs voorbij aan het feit dat chauffeurs in veel gevallen niet eens meer willen werken voor vervoerders. Zo iets heet nu personeelstekort, maar een goede cao zal ook ten goede komen aan de leegloop in de sector!
Maar voorlopig zien we vooral noodoplossingen. Het zijn lapmiddelen, en dat is schrijnend. Kamerlid Paul van Meenen wil gemeenten verplichten een taxi te betalen als het niet lukt om het vervoer op een andere manier te regelen. Dat is in de eerste plaats de oplossing om het verdriet bij kinderen en ouders te verzachten. De vraag is alleen, waar haal je die taxi vandaan? Daar tegenover staat ook dat de gemeenten de belastingbetaler dan twee keer laten opdraaien voor hetzelfde vervoer. Ook ingewikkelde toestanden voor de ouders, want wie belt de taxi die nog vrij is en wat doet de rest van de ouders?
aandacht
De sector Taxi en Zorgvervoer ziet al jaren de problemen groter worden. Veel aanbestedingen draaien uit op een drama, een politieke twist, een media spektakel, een duur onderzoek en aansluitend droevige conclusies waar in de meeste gevallen iedereen langs de zijlaan verantwoordelijk wordt gesteld. Niet de politiek, de visie van de vervoerder of het systeem van aanbesteden waar vragen over worden gesteld. Om aandacht te vragen voor dat probleem was het noodzakelijk dat voorafgaand aan het commissiedebat Elijah Delsink, voorzitter van de brancheorganisatie Leerlingenbelang Voortgezet Speciaal Onderwijs (LBVSO) een petitie met 100.000 handtekeningen aan de Minister moest aanbieden.
Het heeft nu de volle aandacht, maar oplossingen zijn noodverbanden. En dat is het verdriet van leerlingen, ouders en chauffeurs. Er moet iets gebeuren om de problemen met het vervoer van leerlingen naar het speciaal onderwijs op te lossen, maar op de korte termijn zijn we aangewezen op noodmaatregelen. Hoe moeilijk kan het zijn om iemand van A naar B te brengen?
Gemeenten moeten opdraaien voor de kosten die ouders van kinderen in het speciaal onderwijs moeten maken.
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het vervoer van kinderen in het speciaal onderwijs, maar in de praktijk gaat dat vaak mis. Daardoor komen deze kinderen met een beperking, die niet zelfstandig naar school kunnen gaan, in de problemen. Soms komen ze zelfs helemaal niet op school.
Tijdens het commissiedebat werd uitvoerig gesproken over de huidige problemen bij de uitvoering van de gemeenten van het leerlingenvervoer. Voorafgaand aan het debat overhandigde Elijah Delsink, voorzitter van de brancheorganisatie Leerlingenbelang Voortgezet Speciaal Onderwijs (LBVSO) een petitie met 100.000 handtekeningen aan de minister.
Later in de avond kwam het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer waar een meerderheid zich uitsprak. Gemeenten moeten opdraaien voor de kosten die ouders van kinderen in het speciaal onderwijs moeten maken om hun kinderen op tijd op school te krijgen.
De VVD steunt dit voorstel en ook de PVV is het ermee eens, zegt PVV-Kamerlid Beertema. “De gemeenten hebben die kinderen ontzettend in de steek gelaten. Linksom of rechtsom moet dit opgelost worden.” Voor Barm Beertema (PVV) is het probleem dat iedereen de verantwoordelijkheid bij de ander afschuift en er uiteindelijk geen oplossing komt. Beertema prees de inzet van LBVSO voor het onder de aandacht brengen van de urgentie van het probleem.
Zijn D66-collega Van Meenen wil dat de verantwoordelijk minister Wiersma (Onderwijs) dit zo snel mogelijk met de gemeenten regelt. Voor Mariëlle Paul (VVD) moeten we meteen naar een oplossing kijken en daarna pas voor de langere termijn een oplossing zoeken. “We praten heel vaak over problemen, maar er gaan gelukkig ook veel dingen goed. Chauffeurs werken dagelijks met veel passie en dat mogen we ook best onder de aandacht brengen”.
Lisa Westerveld (Groenlinks) erkent dat het een dilemma is wat we met elkaar moeten oplossen. “Niet alleen het recht op onderwijs maar ook het recht op zelfbeschikking wordt geschonden”. Wat haar betreft werden tijdens de ronde tafel, waar VNG niet bij aanwezig was, verschillende oplossingen aangedragen zoals de inzet van particuliere taxi’s, touringcarbedrijven en het versneld afleveren van chauffeurskaarten. Overal waar geen duidelijke verantwoordelijkheid is wijzen instanties naar elkaar en daar moeten we zo snel mogelijk van af.
Voor de SP vraagt Tweede Kamerlid Peter Kwint zich of het kabinet erkend dat de huidige vorm van aanbesteding heeft geleid tot een race naar de bodem. Wellicht is het goed om ook naar kleinere taxibedrijven te kijken die best kunnen helpen bij de uitvoering van het leerlingenvervoer maar door de vorm van de aanbesteding niet door de huidige procedure komen.
Dennis Wiersma Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs
Wiersma wil binnenkort met alle partijen om de tafel om tot een oplossing voor de lange termijn te komen. Als de Kamer hem daartoe oproept, is hij ook bereid te kijken of het beter is om de decentralisatie van het leerlingenvervoer terug te draaien en weer onder te brengen bij het Rijk. Maar voor de uitvoering van het leerlingenvervoer een publieke taak kan worden ziet hij voorlopig vooral noodoplossingen.
Politiek Den Haag wijst op de verantwoordelijkheid van de gemeenten.
Vandaag werd in het commissiedebat uitvoerig gesproken over de huidige problemen bij de uitvoering van de gemeenten van het leerlingenvervoer. D66 wil dat leerlingen na de herfstvakantie met een gerust hart terug naar school kunnen gaan. De partij geeft aan dat veel gemeenten er niet in slagen het vervoer van leerlingen naar behoren te regelen. Tweede Kamerlid voor D66 Paul Van Meenen spreekt uit dat het niet de taak is van Den Haag om de gemeenten hierbij te financieel te ondersteunen maar legt de verantwoordelijkheid terug bij de gemeente. “Wanneer de gemeente aantoonbaar in de problemen komt kunnen ze zicht alsnog melden”, aldus Van Meenen.
aanbestedingen
Het probleem voor Van Meenen is dat gemeenten het hebben overgelaten aan particuliere ondernemingen en hij is van mening dat we moeten bekijken of dat nog steeds gewenst is. Ook kijken naar de vorm van de aanbestedingen is wellicht een goede zaak. Voorzitter Peter Kwint (SP), die tijdelijk zijn voorzitterschap aan de kant schoof om Van Meenen een vraag te kunnen stellen, vind dat het sturingsmechanisme van de huidige vorm van aanbesteden op de schop moet gaan die gemeenten toelaat te sturen op de laagste inkoopprijs.
De uit Oss afkomstige René Peters (CDA) voert aan dat gemeenten dat goed moeten doen en er geen grote woorden vanuit Den Haag moeten worden uitgesproken behalve dan, naar wethouders in de gemeente waar het slecht gaat, dat ze het beter moeten doen.
Lisa Westerveld – Tweede Kamerlid Groenlinks
ronde tafel
Lisa Westerveld (Groenlinks) erkent dat het een dilemma is wat we met elkaar moeten oplossen. “Niet alleen het recht op onderwijs maar ook het recht op zelfbeschikking wordt geschonden”. Wat haar betreft werden tijdens de ronde tafel, waar VNG niet bij aanwezig was, verschillende oplossingen aangedragen zoals de inzet van particuliere taxi’s, touringcarbedrijven en het versneld afleveren van chauffeurskaarten. Overal waar geen duidelijke verantwoordelijkheid is wijzen instanties naar elkaar en daar moeten we zo snel mogelijk van af.
Voor Mariëlle Paul (VVD) moeten we meteen naar een oplossing kijken en daarna pas voor de langere termijn een oplossing zoeken. Ook zij vind dat de gemeenten hun taak voor de uitvoering niet naar behoren opnemen. We praten heel vaak over problemen, maar er gaan gelukkig ook veel dingen goed. “Chauffeurs werken dagelijks met veel passie en dat mogen ook best onder de aandacht brengen”. Tegelijkertijd is het ook belangrijk dat er aandacht is voor de kinderen met een beperking en hun ouders.
kleine bedrijven
Voor de SP vraagt Tweede Kamerlid Peter Kwint zich of het kabinet erkend dat de huidige vorm van aanbesteding heeft geleid tot een race naar de bodem. Wellicht is het goed om ook naar kleinere taxibedrijven te kijken die best kunnen helpen bij de uitvoering van het leerlingenvervoer maar door de vorm van de aanbesteding niet door de huidige procedure komen.
“het sturingsmechanisme van de huidige vorm van aanbesteden moet op de schop”
Voor Barm Beertema (PVV) is het probleem dat iedereen de verantwoordelijkheid bij de ander afschuift en er uiteindelijk geen oplossing komt. Beertema prees de inzet van LBVSO voor het onder de aandacht brengen van de urgentie van het probleem. Wel stelt hij zich de vraag of er sprake is van een economisch delict wanneer een vervoerder niet levert wat werd afgesproken?
modelverordeningen
Gemeenten hebben landelijk de VNG modelverordeningen gevolgd bij het uitschrijven van de aanbesteding en hebben de afgelopen jaren niet liggen slapen bij de uitvoering ervan. Nu de problemen de Haagsche Kamerleden uit alle hoeken van het land bereiken stelt men zich vragen. Zo lang men chauffeurs afscheept met hongerlonen zoeken ze een andere baan. Toch blijft de vraag waarom het in veel gemeenten wel goed gaat en grotere gemeenten niet? Is een zak met geld voor de gemeenten de oplossing of niet?
Dennis Wiersma Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs
Voor Dennis Wiersma is het een ongemakkelijk debat. “Alles wat ik wil moet ik bij andere partijen halen.” Alles waar hij van denkt dat het niet goed gaat is niet op korte termijn geregeld. De Minister spreekt uit dat hij op de korte termijn weinig kan doen behalve dan de gemeenten aan te sporen aan de keukentafel met de ouders in gesprek te gaan. Kortom, Wiersma voert aan in het debat wat verantwoordelijkheden betreft weinig te kunnen betekenen.
“We moeten kijken naar de aanbestedingen in het doelgroepenvervoer en dat beter te organiseren. Het gemiddeld contract voor een chauffeur is 16 uur. Niet dat de mensen niet meer willen werken, maar zo is dit nu eenmaal georganiseerd.
Op de korte termijn kunnen volgens Wiersma gemeenten spelers die niet in de aanbesteding zitten aanspreken om te willen helpen. Het is één van de ‘noodverbanden’ die kunnen bijdragen tot een oplossing op de korte termijn. De inzet van vrijwilligers en het gebruik van straattaxi’s behoren tot mogelijke oplossingen. Dat ouders zelf het vervoer regelen en bonnetjes kunnen indienen bij de gemeente kan heel ingewikkelde toestanden veroorzaken. Dat gemeenten zelfredzaamheid van de ouders opvoeren moeten we volgens de Minister voorzichtig mee zijn. Het kan ertoe bijdragen dat gemeenten het als de makkelijke weg zien om het probleem op te lossen.
Wat de langere termijn betreft wil het kabinet bij monde van Wiersma iets doen om het gesprek gaande te houden om de aanbestedingen te bekijken. De gemeenten financieel extra ondersteunen is niet een oplossing voor het probleem. De gemeenten kunnen en moeten veel scherper op kwaliteit sturen en de vervoerder aanspreken op de uitvoering. Contracten moeten worden nageleefd zoals afgesproken. Binnen een aanbesteding zou je ook kunnen afspreken dat kleine vervoerders onderdeel zijn van de uitvoering. In de praktijk blijkt dat veel van deze kleinere partijen worden nu reeds ingehuurd door de regiecentrales, dus een echte oplossing voor het tekort op de langere termijn is dit geenszins.
decentralisatie
Of het slim is om op de langere termijn niet te decentraliseren is volgens Wiersma de vraag. Hij wil dit punt meenemen in de besprekingen voor de langere termijn. Wel geeft hij aan om hem niet zonder hulp het bos in te sturen en vraagt aan de Kamer om hierin te helpen.
Vivianne Heijnen
staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Vivianne Heijnen voert aan dat de inzet van grote bussen in het doelgroepenvervoer niet altijd de oplossing is. De periode om in het leertraject als taxichauffeur wil ze oprekken van vier naar zes maanden. Het leer-werktraject (lwt) geeft nu een bestuurder de mogelijkheid voor een periode van maximaal vier maanden praktijkervaring op te doen door contractvervoer te verrichten, zonder in het bezit te zijn van een vakdiploma chauffeurskaart. Binnen de vier maanden moet het chauffeursdiploma behaald zijn.
arbeidsvoorwaarden
Arbeidsvoorwaarden is een zaak tussen werkgevers en werknemers, hierover heeft zij met regelmaat contact met het KNV. In sommige gevallen kan het openbaar vervoer een oplossing zijn. Maar er blijft altijd maatwerk nodig in het doelgroepenvervoer waar een taxi of busje noodzakelijk is. Heijnen roept de bonden en werkgevers op om er zo snel mogelijk met elkaar uit te komen zodat stakingen geen extra druk zetten op de problematiek. “Het is voor elke sector van belang dat je de boel goed op orde hebt”, maar niet haar taak om de werkgevers (KNV) aan te sturen. Als overheid hebben ze geen invloed op het tot stand komen van een CAO, niet bij Taxi en Zorgvervoer en niet in het openbaar vervoer.
modelbestek
Doel van het modelbestek is het bevorderen van inkoop gericht op kwaliteit voor reizigers en een eerlijke positie voor vervoerders en hun medewerkers. Vooral gemeenten kopen dit vervoer op maat in, voor hun inwoners met een WMO-indicatie en voor leerlingen die vervoer naar school nodig hebben. Het modelbestek zorgvervoer is samengesteld in opdracht van leden-zorgvervoerders van KNV.
Toch blijft ook de realiteit dat het in de huidige arbeidsmarkt moeilijk is om voldoende chauffeurs te werven.
De minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs Dennis Wiersma geeft aan dat een gemeente waar leerlingenvervoer spaak loopt zelf met noodoplossingen kunnen komen. “Goede noodoplossingen zijn bijvoorbeeld het inzetten van vrijwilligers, waaronder ouders en gepensioneerden, zoals in Zwolle gebeurt. Maar ook het inhuren van externe partijen, zoals aanbieders van touringcars (met begeleiding) of het inzetten van straattaxi’s, zoals in Enschede gebeurt, behoren tot de mogelijkheden. Daarom dring ik er bij gemeenten ernstig op aan om noodoplossingen in te zetten waar nodig.”, aldus Wiersma in een schrijven aan de Kamer.
gemeenten
Ondanks dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het leerlingenvervoer wettelijk bij gemeenten ligt, vind de minister dat leerlingen die het nodig hebben goed vervoerd worden naar school en vind Wiersma het verschrikkelijk dat dit nu onvoldoende gebeurt. In een reactie naar aanleiding van vragen van de leden Van Meenen (D66), Paul (VVD), De Hoop (PvdA), Beertema (PVV), Segers (ChristenUnie), Kwint (SP), Bisschop (SGP) en Westerveld (GroenLinks, laat Wiersma weten dat hij zowel gemeenten heeft gevraagd naar dit beeld, als verzocht om een inventarisatie te geven van de knelpunten, inclusief waar en waarop deze met name zitten.
“Ik schrik van de signalen die ik ontvang en die in de diverse media te
lezen en horen zijn. En ik zie ook, net als de LBVSO, dat dit bij vaak kwetsbare
kinderen tot problemen leidt. Ik snap dat LBVSO verbetering eist.”
Recent informeerde de minister de Kamer over een onderzoek dat hij samen met de VNG heeft gestart onder ouders naar de reistijd en de kwaliteit van het leerlingenvervoer. Hierin wordt aan alle cruciale aspecten aandacht besteed, zoals onder andere het op tijd komen van chauffeurs. Naast de inventarisatie die hij op korte termijn heeft gevraagd, om gericht knelpunten aan te pakken, moet dit onderzoek een representatief landelijk beeld geven van het aantal leerlingen dat getroffen wordt door verschillende knelpunten in het leerlingenvervoer, waaronder het op tijd komen op school. Wiersma geeft aan de urgentie te delen en wil de Kamer ook zo snel als mogelijk informeren over de eerste uitkomsten van dit onderzoek, en zal met de VNG bespreken waar ze dit kunnen versnellen.
Ouders en leerlingen moeten op leerlingenvervoer kunnen vertrouwen.
“Ik heb structureel
overleg met Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) en andere departementen over
activiteiten om het personeelstekort op te lossen. Vervoerders spannen zich nu al
in om via werving meer chauffeurs aan te trekken, dit vraagt creativiteit en
aandacht. Ik grijp zelf alle mogelijkheden aan om creatieve oplossingen onder de
aandacht te blijven brengen.”
Op basis van het eerdergenoemde monitoronderzoek is Wiersma met de VNG in gesprek over hoe gemeenten hun taak uitvoeren en welke keuzes ze daarin maken. Ook zodat ze zowel op korte termijn als op de (middel)lange termijn met (structurele) oplossingen in het leerlingenvervoer komen.
aanbestedingen
De minister geeft aan dat eén van de structurele oplossingen is, dat gemeentes het doelgroepenvervoer bij de nieuwe aanbestedingsronde gezamenlijk gaan aanbesteden, waardoor chauffeurs een groter arbeidscontract krijgen dan de huidige, vaak kleine contracten van zestien uur per week. Hierbij is het van belang dat gemeenten afspraken maken over het volgtijdelijk maken van het vervoer van de verschillende doelgroepen, zodat bijvoorbeeld het WMO-vervoer zoveel mogelijk na het leerlingenvervoer wordt ingezet. Dit gebeurt al in Rotterdam bij Trevvel.
Daarnaast heeft het ministerie van IenW het voornemen om de examenperiode voor chauffeurs binnen een leerwerktraject op te rekken, zodat de slagingskans toeneemt en daardoor ook het aantal chauffeurs. Uit gesprekken die Wiersma met vervoerders heeft gevoerd, blijkt dat de vervoerders ook verschillende maatregelen treffen om het personeelstekort aan te pakken.
Toch blijft ook de realiteit dat het in de huidige arbeidsmarkt moeilijk is om voldoende chauffeurs te werven. Veel chauffeurs hebben een relatief laag inkomen, ook vanwege het feit dat in veel gemeenten het doelgroepenvervoer bij verschillende bedrijven is aanbesteed, wat vaak leidt tot kleine contracten. Dat kan ook negatief effect hebben op de kwaliteit. Er moeten juist chauffeurs met een goede kwaliteit en affiniteit met de leerlingen in het leerlingenvervoer aan de slag zijn. En zij moeten hiervoor door de vervoersbedrijven voldoende zijn toegerust. Ook met grotere contracten wat mij betreft en een passend loon. Uit het onderzoek van Ouders & Onderwijs blijkt dat dit nu soms onvoldoende is.
Radar is komende maandag 10 oktober om 20.33 uur te zien op NPO 1.
In 2018 kreeg het bedrijf de aanbesteding van de gemeente Rotterdam. En al vanaf dat moment zijn er klachten. Intussen vangt Trevvel jaarlijks miljoenen terwijl de problemen niet worden opgelost. Radar onderzoekt maandag 10 oktober waarom kwetsbare kinderen onderwijs mislopen doordat ze te laat of helemaal niet worden opgehaald.
Terwijl Dennis Wiersma, minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs, schrikt van alle verhalen over de huidige staat van het leerlingenvervoer in Nederland, weten ouders niet waar hun kind is en is er sprake van een onbereikbare klantenservice bij Trevvel volgens het programma. Zomaar wat klachten over de Rotterdamse leerlingenvervoerder Trevvel en de Gemeente Rotterdam die erbij staat en naar kijkt. Het consumentenprogramma Radar neemt een kijkje bij leerlingenvervoer Trevvel, want daar lijkt een hoop een mis te gaan.
politiek
De gemeenteraad van Rotterdam kwam vorige week in vergadering bijeen ter bespreking van de problemen met het leerlingen- en doelgroepenvervoer Trevvel. Fractievoorzitter Ellen Verkoelen diende een motie in om Trevvel te dwingen met onderaannemers en aanbieders van vervoer samen te werken om de dienstverlening zo snel mogelijk voor 1 november op peil te brengen en te houden.
Met de motie wilde de politieke partij voor elkaar krijgen dat de beperkingen van Trevvel worden beperkt. Vervoer van ouderen is voor de partij van levensbelang om te voorkomen dat voor de steeds minder mobiele ouderen vereenzaming zou optreden. Het college had eerder besloten dat het beperken van vervoer van ouderen de oplossing zou zijn om kinderen toch op tijd op school en weer naar huis te brengen.
Radar is komende maandag 10 oktober om 20.33 uur te zien op NPO 1.
Dennis Wiersma schrikt van alle verhalen over de huidige staat van het leerlingenvervoer.
Rotterdamse 50Plus partij wil aanbesteding nieuw contract nu al starten.
De gemeenteraad van Rotterdam kwam in vergadering bijeen ter bespreking van de problemen met het leerlingen- en doelgroepenvervoer door Trevvel. Fractievoorzitter Ellen Verkoelen diende een motie in om Trevvel te dwingen met onderaannemers en aanbieders van vervoer samen te werken om de dienstverlening zo snel mogelijk voor 1 november op peil te brengen en te houden.
Trevvel Samen
Met de motie wilde de politieke partij voor elkaar krijgen dat de beperkingen van Trevvel worden beperkt. Vervoer van ouderen is voor de partij van levensbelang om te voorkomen dat voor de steeds minder mobiele ouderen vereenzaming zou optreden. Het college had eerder besloten dat het beperken van vervoer van ouderen de oplossing zou zijn om kinderen toch op tijd op school en weer naar huis te brengen.
Het beperken van de bewegingsvrijheid van ouderen door de activiteiten van Trevvel Samen te minimaliseren is voor de partij onaanvaardbaar. Ellen Verkoelen (50PLUS) twitterde in reactie op het verwerpen van de motie het onvoorstelbaar te vinden dat Leefbaar, grote tegenstander van Trevvel, 50PLUS nu de mond wil snoeren omdat de eigen wethouder dat wil en hen opdraagt.
“Niet chique en daarmee draagt Leefbaar haar eigen grondbeginselen zwaar bevochten door Pim Fortuyn ten grave!”
Trevvel Rotterdam – leerlingenvervoer
Dat ook de ouderenpartij 50PLUS in Rotterdam geen heil meer ziet in de diensten van het vervoerbedrijf Trevvel was al bekend. De partij wil dat zorgwethouder Struijvenberg onderzoekt hoe en of het contract vroegtijdig beëindigd kan worden. Bovendien stelde raadslid Ellen Verkoelen voor om het proces van de aanbesteding van een nieuw contract nu al op te starten en op korte termijn – al voor einde van 2022 – met de uitgangspunten voor de nieuwe contractperiode te komen.
Dat de motie tijdens de raadsvergadering van 29 september 2022 werd verworpen wil niet zeggen dat de problemen van Trevvel zijn opgelost, integendeel.
Steeds meer mensen krijgen last van het falende leerlingenvervoer. Natuurlijk allereerst de kinderen en de ouders, maar ook de leerkrachten hebben last van de problemen met het leerlingenvervoer. De klachtenregen werd aanleiding voor het opstarten van een online petitie om het probleem op de landelijke politieke agenda te plaatsen.
Duizenden kwetsbare kinderen komen structureel te laat of niet op school door chauffeurstekorten bij leerlingenvervoerders in Nederland. Voor de initiatiefnemers van de online petitie moet hier een einde aan komen. Er moet nu een noodgreep komen, geen schijnoplossingen meer!
feiten
Leerlingen, ouders, docenten en zorgprofessionals constateren dat tenminste 14.000 kwetsbare kinderen dagelijks te laat komen door chauffeurstekorten. Dit loopt op van 15 minuten tot meerdere uren, ook in de middag. De onzekerheid of het busje komt, of de uren ingehaald kunnen worden en de totale ontregeling van een dag levert veel problemen op bij deze kwetsbare kinderen. Zij hebben niet alleen ernstig veel stress in de ochtend, missen niet alleen lesuren, maar ze missen in de middag ook therapieën.
Krantenkoppen liegen er niet om de laatste weken.
Om alle problemen op te lossen in het leerlingenvervoer komt men met een duidelijk plan. Een noodgreep met daarbij inzet van het WMO-vervoer op schoolspitsuren en inhuur van extra particuliere taxi’s en bedrijven. Daarnaast vragen ze dringend aandacht voor de samenstelling van de routes en een efficiëntere indeling van de busjes.
lange termijn
Naar aanleiding van de grote problemen met de Rotterdamse vervoerder Trevvel vragen de initiatiefnemers ook maatregelen voor de langere termijn zoals een decentralisatie van het vervoer bij de aanbesteding, begeleiders terug in bus en meer vaste chauffeurs die een betere beloning krijgen. Voor de kinderen zelf staat een vast patroon op de agenda waarop ze kunnen vertrouwen en kortere reistijden.
Ouders en leerkrachten die naar Trevvel bellen, staan eindeloos in de wacht en daarna wordt de verbinding verbroken.
Sinds het begin van dit schooljaar is het aantal klachten dat bij de ombudsman en kinderombudsman over Trevvel binnenkomt, explosief gestegen. Te vroeg, te laat of zonder bericht niet verschijnen, daar gaan de meeste klachten over. En Trevvel is niet bereikbaar om opheldering te geven. Ouders en leerkrachten die naar Trevvel bellen, staan eindeloos in de wacht en daarna wordt de verbinding verbroken.
De bus die te laat, te vroeg of helemaal niet komt is een landelijk probleem. Ook in Overijssel speelt dat, blijkt uit een rondgang van RTV Oost langs vervoersbedrijven. In Zwolle zien we hetzelfde beeld van een aanzienlijk deel van de leerlingen die te laat komen. Die worden vervoerd door Munckhof Taxi. Het bedrijf vervoert 20.000 leerlingen in heel Nederland, van wie 275 te laat komen. 80 tot 100 van de ‘laatkomers’ zijn afkomstig uit Zwolle.
“Het is een enorme puzzel om een efficiënte planning te maken, waarbij we zoveel mogelijk met vaste chauffeurs en voertuigen werken en ook rekening moeten houden met de individuele wensen.”
Loes Visscher is commercieel directeur bij het Oldenzaalse bedrijf Taxibedrijf Brookhuis. Zij laat bij de collega’s van RTV Oost weten dat het in het verleden minder ingewikkeld was. “Toen gingen leerlingen óf naar school óf naar huis. Tegenwoordig is het ingewikkelder. Kinderen moeten we naar meer verschillende plekken brengen. Voorbeelden zijn opa en oma, de buitenschoolse opvang. Of dan weer bij moeders omdat zij gescheiden is, en een week later naar vaders die in een andere plaats woont. De toegenomen complexiteit van het vervoer zorgt ervoor dat het behouden van structuur bijna onmogelijk is.”
De mondelinge vragen van Tweede Kamerlid D66 Paul van Meenen die hij, mede namens VVD, PVV, PvdA, GroenLinks, SP, ChristenUnie en SGP, wilde stellen over de ernstige problemen in het leerlingenvervoer voor speciaal onderwijs werden niet toegekend.
Partijen van links tot rechts in de Tweede Kamer willen opheldering van minister Wiersma over het tekort aan buschauffeurs, waardoor dagelijks duizenden leerlingen in het speciaal onderwijs uren te laat op school komen. In een tweet publiceert hij alsnog de Kamervragen naar aanleiding van de klachtenregen van ouders over Trevvel.
Kamervragen Tweede Kamerlid D66 – Paul van Meenen
Uit een onderzoek zou het probleem landelijk 14.000 leerlingen raken. Volgens Leerlingenbelang Voortgezet Speciaal Onderwijs sturen ouders nu massaal particuliere taxi’s naar scholen om hun kind op te laten halen want zij moeten werken en hebben dus geen andere mogelijkheid.
Vele chauffeurs uit het leerlingenvervoer werden tijdens de coronacrisis bedankt en blijken ondertussen vertrokken naar particuliere taxibedrijven die wel het vervoer kunnen regelen. Voor LBVSO is het meest schrijnende in het hele #LeerlingenvervoerCrisis wel dat alle vervoerders pas dag voor start scholen met een bombrief kwamen en gemeentes daarop zeggen “te zijn overvallen”. De belangenvereniging spreekt van een grote ramp met ver verstrekkende gevolgen voor die duizenden leerlingen uit speciaal onderwijs.
Terwijl vakbond FNV pleit voor een minimaal uurloon van 14,- EUR per uur in de sector laat KNV weten dat hogere lonen niet de oplossing zijn. Woordvoerder Hilbert Michel van de brancheorganisatie Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) erkent de problemen. “Er zijn gewoon te weinig mensen.”
LBVSO
Leerlingen Belang Voortgezet Onderwijs (LBVSO) komt op voor de belangen van alle leerlingen van het voortgezet speciaal onderwijs (vso) – van cluster 1 tot met met cluster 4. Ook behartigen wij de belangen van thuiszitters en vavo-leerlingen (volwassenenonderwijs). LBVSO zorgt ervoor dat de stem van al deze leerlingen wordt gehoord.
Crisisoverleg tussen Trevvel en wethouder Maarten Struijvenberg.
Marianne van den Anker, Gemeentelijk ombudsman Rotterdam, accepteert de uitleg niet meer van Trevvel directeur Arno van Haasterecht. “Ze beginnen steeds over het personeelstekort, maar we zijn de enige stad waar het zo’n puinhoop is”. Het is al weken mis bij Trevvel, dat leerlingen in het speciaal onderwijs naar school brengt. Honderden mensen klaagden omdat hun kind niet of te laat werd opgehaald.
Voor de wethouder Struijvenberg is de maat vol. “We gaan nu prioriteit aan de kinderen geven”, zegt hij in een reactie bij de collega’s van PZC. Dat betekent dat alle andere gebruikers van Trevvel Samen, onder wie veel ouderen, tijdens de spitsuren niet meer kunnen worden vervoerd, behalve in dringende gevallen. De capaciteit zal ingezet worden om de problemen bij Trevvel Route op te lossen.
raadsvergadering
Volgens M.J.W. Struivenberg weten we dat er aan het begin van het schooljaar altijd klachten zijn, maar het aantal is nu teveel. Ook verwijst hij in de raadvergadering van 1 september 2022 naar het contract en de vervoersplicht die aan de basis ligt. “Ik weet dat er in Nederland een tekort is aan chauffeurs, maar niet aan telefonisten“. Met die reactie laat de wethouder kennen dat de communicatie met Trevvel veel beter moet. Dat Trevvel de schooltijden van de leerling gaat bepalen is voor de wethouder niet acceptabel.
Raadslid Segers-Hoogendoorn van het CDA stelt zich de vraag hoe het eigenlijk zit met de opbouw van het Trevvel dossier gezien deze problemen al jaren aan de orde zijn. Voor de Partij van de Dieren horen de kinderen vanaf morgen op school te zijn en hebben ze recht op onderwijs. D66 maakt zich zorgen over de boekingsstop waarbij ouders achteraf te horen krijgen dat er geen rit bij Trevvel werd geboekt. De toon is stevig vanuit de wethouder M.J.W. Struivenberg en verbaast Trevvel enigszins. Daarbij verwijst hij naar de toon die door zijn voorganger werd gezet naar het vervoersbedrijf.
“Ik heb Trevvel ook aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer. Niet rijden is geen oplossing. Daarom kiest Trevvel er nu voor om meer kinderen in de taxi’s te vervoeren. Kinderen die normaal alleen rijden, kunnen nu maximaal met z’n tweeën instappen. Kinderen die hiervoor tot met z’n vieren in een busje zaten, kunnen maximaal met z’n zevenen worden vervoerd.”
Een woordvoerder van de Rotterdamse wethouder laat weten dat er de afgelopen dagen inderdaad veel klachten zijn binnengekomen over Trevvel. Naast de personeelsproblemen is het vervoersbedrijf met aanvang van het nieuwe schooljaar ook gestart met een nieuw softwaresysteem. Ook dat kan een reden zijn dat ze het vervoer en de routes nog moeten bijstellen. Ieder schrijnend geval is er een te veel maar aan de chauffeurs zelf ligt het niet. Die krijgen juist alles over zich heen en werken zich uit de naad om alles zo goed mogelijk rond te krijgen.
Capelle
Hoewel Trevvel een moeizame start kent na de zomer, staan de Capelse problemen volgens de woordvoerder in geen verhouding tot die in Rotterdam, waar het afgelopen weken klachten regende. Volgens het Capelse college is de start van het schooljaar voor wat betreft het leerlingenvoer met Trevvel niet verlopen zoals mag worden verwacht op basis van de gemaakte contractafspraken. Dit jaar ervaren ze iets meer klachten van ouders.
