Tag archieven: luchtvaart

Binnenland, Busvervoer, duurzaamheid, ILT, Touringcar, Uitgelicht

Technologie: Pitane Blue duikt in jaarverslag ILT en ziet organisatie onder druk staan

Drones boven zee en ai op het spoor geven ILT nieuwe slagkracht, slimme technologie moet toezicht sneller en scherper maken.

De nieuwste aflevering van de podcast Pitane Blue werpt een uitgebreide blik op het jaarverslag van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en schetst een helder beeld van hoe de toezichthouder zich in 2025 heeft ontwikkeld. In de uitzending wordt duidelijk dat de ILT zich nadrukkelijk positioneert als een organisatie die midden in de samenleving staat en zich inzet voor veiligheid, duurzaamheid en het vertrouwen van het publiek binnen uiteenlopende sectoren zoals luchtvaart, scheepvaart, spoor en wegvervoer.

flinke stappen

Het jaarverslag laat zien dat de inspectie het afgelopen jaar flinke stappen heeft gezet in de manier waarop toezicht wordt gehouden. Traditionele controlemethoden maken steeds vaker plaats voor een risicogerichte aanpak, waarbij data en technologie een centrale rol spelen. Volgens de analyse in de podcast stelt deze werkwijze de ILT in staat om gerichter te werken en sneller in te grijpen wanneer dat nodig is. Dat is geen overbodige luxe, want de druk op de organisatie neemt toe door maatschappelijke ontwikkelingen en groeiende mobiliteit.

Een opvallend onderdeel van het verslag is de inzet van innovatieve middelen zoals drones en kunstmatige intelligentie. De inspectie gebruikt drones onder meer om containerschepen al op volle zee te controleren. Met camera’s worden beelden vastgelegd van het sjorren, het vastzetten van containers, nog voordat een schip de haven bereikt. Deze aanpak maakt het mogelijk om risico’s vroegtijdig te signaleren en de veiligheid te vergroten zonder dat inspecteurs fysiek aan boord hoeven te gaan.

Ook op het spoor wordt volop geëxperimenteerd met nieuwe technologie. De ILT zet drones in om grote hoeveelheden beeldmateriaal van spoorlijnen te verzamelen. Vervolgens komt kunstmatige intelligentie in beeld. Een computermodel analyseert de beelden automatisch met behulp van beeldherkenning. Dit systeem is in staat om razendsnel mogelijke schade te detecteren en relevante beelden te selecteren. Hierdoor kunnen inspecteurs zich richten op de meest urgente situaties en wordt kostbare tijd bespaard.


De podcast benadrukt dat deze technologische vooruitgang niet alleen zorgt voor efficiënter toezicht, maar ook bijdraagt aan een hogere kwaliteit van inspecties. Door slimmer te werken kan de ILT meer doen met dezelfde of zelfs minder middelen. Dat is van groot belang, want uit het jaarverslag blijkt dat de organisatie kampt met stijgende kosten en personeelstekorten. Deze uitdagingen dwingen tot scherpe keuzes en een voortdurende zoektocht naar manieren om processen te verbeteren.

menselijke factor

Tegelijkertijd blijft de menselijke factor onmisbaar. Technologie ondersteunt het werk van inspecteurs, maar vervangt hen niet. Deskundigheid en ervaring blijven cruciaal bij het beoordelen van risico’s en het nemen van beslissingen. De ILT probeert dan ook een balans te vinden tussen innovatie en vakmanschap, zodat de kwaliteit van het toezicht gewaarborgd blijft.

Een ander belangrijk thema dat in de podcast naar voren komt, is de onafhankelijkheid van de inspectie. In een tijd waarin belangen soms botsen, is het volgens de ILT essentieel om als toezichthouder zelfstandig en objectief te opereren. Alleen zo kan het vertrouwen van burgers en bedrijven worden behouden. Het jaarverslag onderstreept daarnaast het belang van samenwerking, zowel nationaal als internationaal. Door kennis en informatie te delen met partners kan de ILT effectiever optreden en beter inspelen op grensoverschrijdende vraagstukken.

De terugblik op 2025 laat zien dat de Inspectie Leefomgeving en Transport zich in een periode van verandering bevindt. Innovatie, samenwerking en efficiëntie vormen de kern van de strategie, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan het oplossen van interne knelpunten. De analyse in Pitane Blue maakt duidelijk dat de ILT zich blijft aanpassen aan een wereld die steeds complexer en dynamischer wordt, met als doel mens en milieu zo goed mogelijk te beschermen.

Buitenland

Nationale staking legt luchtverkeer lam: ook Brussels Airport getroffen door protest

De luchthaven van Charleroi zal op 12 mei volledig stilliggen.

Alle vertrekkende en aankomende vluchten worden die dag geschrapt, zo bevestigt de luchthavenuitbater in een officieel bericht. De maatregel volgt op de aankondiging van een nieuwe nationale betoging, georganiseerd door de drie grote vakbonden ABVV, ACV en ACLVB, die zich opnieuw richten tegen het beleid van de federale regering.

De impact van de actiedag is aanzienlijk. Volgens de luchthavenleiding is het onmogelijk om de veiligheid van het vliegverkeer te waarborgen door een ernstig personeelstekort dat rechtstreeks verband houdt met de vakbondsactie. In het persbericht klinkt het duidelijk: “Wegens die actiedag en het gebrek aan personeel om de veiligheid van de vluchten te garanderen, kan de luchthaven van Charleroi de geplande vluchten niet uitvoeren.” Daarmee wordt elke vorm van vliegverkeer op de luchthaven voor die dag uitgesloten.

annuleringen

Voor duizenden reizigers betekent dit een forse streep door de rekening. Passagiers die op 12 mei een vlucht gepland hadden, moeten rekening houden met annuleringen en mogelijke vertragingen in hun reisschema’s. De luchthavenuitbater benadrukt dat getroffen reizigers niet zelf actie hoeven te ondernemen. Luchtvaartmaatschappijen zullen hen in de komende dagen rechtstreeks contacteren met meer informatie over een omboeking of terugbetaling. Die communicatie moet duidelijkheid scheppen in een situatie die voor velen onzeker en frustrerend is.

De luchthaven toont zich bewust van de gevolgen en reageert met een verontschuldiging richting de getroffen reizigers. In de verklaring staat dat men de impact van de maatregel “betreurt” en zich excuseert voor het ongemak dat hierdoor ontstaat. Toch lijkt er weinig speelruimte te zijn geweest om een alternatief scenario uit te werken, gezien de omvang van de actie en de beperkte beschikbaarheid van personeel.

Charleroi staat niet alleen in deze situatie. Ook Brussels Airport liet eerder al weten dat het diezelfde dag zwaar getroffen zal worden door de nationale betoging. Daar zal minder dan de helft van de geplande vertrekkende vluchten kunnen doorgaan. Het onderstreept de brede impact van de vakbondsactie op het Belgische luchtverkeer en de mobiliteit in het algemeen.

acties

De betoging van 12 mei past in een reeks van acties die sinds begin 2025 met regelmaat het land lamleggen. Het gaat inmiddels om de negende keer dit jaar dat het vliegverkeer hinder ondervindt van vakbondsprotest tegen het federale beleid. De herhaling van dergelijke acties wijst op aanhoudende spanningen tussen de vakbonden en de regering, waarbij vooral sociale en economische maatregelen onder vuur liggen.

Reizigers die de komende periode via Charleroi of Brussel willen vliegen, doen er goed aan om de situatie op de voet te volgen. De kans bestaat dat ook toekomstige acties opnieuw voor verstoringen zullen zorgen. Voor nu is de boodschap duidelijk: op 12 mei blijft de luchthaven van Charleroi volledig gesloten en zullen geen vluchten plaatsvinden.

Binnenland, Luchtvaart

Kerosinecrisis op komst: vliegtickets dreigen fors duurder door blokkade Hormuz

De blokkade van de Straat van Hormuz begint steeds nadrukkelijker door te werken in de internationale luchtvaart.

Niet alleen de oliemarkt voelt de gevolgen, ook de toevoer van kerosine naar Europa komt onder druk te staan. Daarmee dreigt een nieuw probleem voor luchtvaartmaatschappijen die toch al kampen met stijgende kosten en onzekerheid op de energiemarkt.

De strategisch belangrijke zeestraat is van groot belang voor de aanvoer van vliegtuigbrandstof. Volgens cijfers van de internationale luchtvaartvereniging IATA passeert ongeveer 30 procent van alle kerosine die in Europa wordt gebruikt via deze route. Een aanzienlijk deel daarvan is afkomstig uit Koeweit. Nu de doorgang is geblokkeerd, ontstaat er een kettingreactie die zich niet alleen beperkt tot de olieprijzen, maar ook direct voelbaar wordt in de luchtvaartsector.

zorgen

Luchtvaartmaatschappijen beginnen zich zichtbaar zorgen te maken over de situatie. Lufthansa en Ryanair trokken deze week als eersten aan de bel en waarschuwen voor de gevolgen als de blokkade langer aanhoudt. De sector staat voor een dubbel probleem: enerzijds stijgen de prijzen van kerosine, anderzijds dreigt er op termijn een daadwerkelijk tekort.

Op korte termijn blijven de gevolgen voor Europese reizigers nog beperkt. De voorraden zijn voorlopig voldoende om de eerste klappen op te vangen. Toch is de verwachting dat dit niet lang zal duren als de situatie niet verandert. Deskundigen wijzen erop dat luchtvaartmaatschappijen binnen anderhalve maand al genoodzaakt kunnen zijn om vluchten te schrappen als de toevoer niet wordt hersteld.

In andere delen van de wereld zijn de gevolgen nu al zichtbaarder. Met name in Zuidoost-Azië is de afhankelijkheid van de route groot, waardoor tekorten daar sneller voelbaar worden. Europa lijkt voorlopig iets meer buffer te hebben, maar ook hier groeit de spanning.

Voor reizigers dreigt vooral een financiële tegenvaller. De stijgende kerosineprijzen worden namelijk doorberekend in de ticketprijzen. Verschillende maatschappijen hebben inmiddels de prijzen voor toekomstige vluchten verhoogd. Daarmee lijkt een duurdere zomervakantie onafwendbaar als de situatie voortduurt.

Foto: © Pitane Blue – Schiphol Airport

Ook wie al een ticket heeft geboekt, is niet per definitie gevrijwaard van extra kosten. In sommige gevallen kunnen luchtvaartmaatschappijen of reisorganisaties achteraf een toeslag rekenen. Dat hangt volgens Frank Radstake, directeur van reisbranchevereniging ANVR, sterk af van het type boeking.

pakketreizen

“Er is een verschil tussen pakketreizen en los geboekte tickets”, zegt Radstake. “Pakketreizen vallen onder een Europese richtlijn, die voorschrijft dat een organisator tot twintig dagen voor vertrek het recht heeft om de prijs te verhogen. Dat mag alleen als het bij het boeken duidelijk vermeld wordt in de algemene voorwaarden.”

Voor reizigers die via een aangesloten ANVR-organisatie boeken, gelden doorgaans gunstigere voorwaarden. Ongeveer 90 procent van de pakketreisaanbieders is aangesloten bij deze branchevereniging. In die gevallen mogen prijzen niet meer worden verhoogd vanaf het moment dat de reis volledig betaald moet zijn.

annuleren

Daarnaast biedt de regelgeving nog een belangrijke bescherming. Als de prijs van een pakketreis met meer dan 8 procent stijgt, heeft de reiziger het recht om de reis kosteloos te annuleren. Daarmee blijft er voor consumenten enige zekerheid bestaan in een periode waarin de luchtvaartsector onder grote druk staat.

Ondertussen blijft de onzekerheid groot. Zolang de Straat van Hormuz afgesloten blijft, hangt er een donkere wolk boven de luchtvaart. Niet alleen maatschappijen, maar ook reizigers volgen de ontwikkelingen op de voet. De komende weken zullen cruciaal zijn voor de vraag of vakantievluchten deze zomer normaal kunnen doorgaan, of dat de sector opnieuw wordt geconfronteerd met ingrijpende verstoringen.

Buitenland, Luchtvaart, Rechtspraak

Ryanair op de vingers getikt: boekingsproces moet transparanter

Testaankoop haalt gelijk over bundeling en kortingen en consumenten winnen slag over misleidende opties.

De handelsrechtbank van Brussel heeft een duidelijke streep getrokken door een aantal commerciële praktijken van lowcostluchtvaartmaatschappij Ryanair tijdens het boekingsproces. Volgens de rechter gaat het om methodes die consumenten misleiden en hen onder druk zetten om duurdere keuzes te maken dan zij oorspronkelijk van plan waren. De uitspraak volgt op een rechtszaak die in mei vorig jaar werd aangespannen door consumentenorganisatie Testaankoop, samen met koepelorganisatie Euroconsumers, na meerdere klachten bij de Belgische Economische Inspectie.

Centraal in het vonnis staat het illegaal bundelen van opties die volgens de rechtbank afzonderlijk en transparant geprijsd moeten worden. De rechter oordeelde dat Ryanair klanten onrechtmatig richting duurdere pakketten stuurt door bepaalde extra’s niet los aan te bieden. Het gaat onder meer om opties zoals ‘priority boarding’ en het reserveren van een specifieke stoel. Door deze voordelen enkel in pakketvorm te presenteren, ontstaat volgens de rechtbank een vertekend beeld van de werkelijke kostprijs van een vlucht.

valse kortingen

Op 28 januari kreeg Testaankoop op dit punt gelijk van de handelsrechter. De luchtvaartmaatschappij werd ook veroordeeld voor het toekennen van valse kortingen, waarbij niet de juiste referentieprijs werd gebruikt. Daarnaast werd Ryanair op de vingers getikt voor het creëren van kunstmatige schaarste tijdens het boekingsproces, door klanten te laten geloven dat er nog slechts enkele zitjes beschikbaar zijn tegen een lage prijs. Volgens Testaankoop zet die praktijk consumenten aan tot snelle beslissingen zonder voldoende inzicht in de echte prijsstructuur.

Consumentenorganisatie Testaankoop startte in mei 2025, met steun van Euroconsumers, een rechtszaak tegen de Ierse luchtvaartmaatschappij Ryanair. Volgens de organisatie schendt Ryanair verschillende consumentenrechten tijdens het boekingsproces. Zo rekent de luchtvaartmaatschappij kosten aan voor handbagage, zijn de prijzen van opties zoals extra valiezen en priority boarding niet transparant en zijn de kortingen verkeerd berekend. In een vonnis van 28 januari bevestigt de rechtbank dat Ryanair met heel wat praktijken in strijd is met het Wetboek van Economisch Recht en de Europese regels.

De uitspraak heeft concrete gevolgen. Ryanair moet binnen de drie maanden na de betekening van het vonnis aanpassingen doorvoeren in het boekingsproces. Gebeurt dat niet, dan riskeert de luchtvaartmaatschappij een dwangsom van 5.000 euro per dag. Daarmee wil de rechtbank duidelijk maken dat transparantie geen vrijblijvende keuze is, maar een wettelijke verplichting.

Niet alle klachten van Testaankoop werden echter gevolgd. Een belangrijk twistpunt betrof het aanrekenen van extra kosten voor handbagage. De Brusselse handelsrechter oordeelde dat het niet onwettig is dat handbagage ter grootte van een trolley betalend wordt aangeboden. Ook het feit dat volwassenen moeten betalen om naast een minderjarig kind te kunnen zitten, werd niet strijdig bevonden met de huidige regelgeving. Voor veel reizigers blijft dat een gevoelig punt, maar juridisch kreeg Ryanair hier dus groen licht.

Aan het einde van dit dossier blijft Ryanair met een duidelijke opdracht achter: het boekingsproces moet eenvoudiger, transparanter en eerlijker. Of dat ook zal leiden tot structurele veranderingen in de sector, zal de komende maanden en jaren moeten blijken.

Toch beschouwt Testaankoop de zaak niet als afgesloten. De consumentenorganisatie blijft druk uitoefenen op Europees niveau, waar bredere hervormingen van de passagiersrechten op tafel liggen. Laura Clays van Testaankoop licht toe: “We ijveren op Europees niveau voor verbeteringen. Er komen grote aanpassingen aan op vlak van passagiersrechten. Het Europees Parlement is alvast voorstander om handbagage van 7 kilogram integraal deel te laten uitmaken van de ticketprijs, en om een gratis zitje te geven aan de volwassen begeleider van een minderjarig kind.” Die voorstellen zouden, indien ze worden goedgekeurd, een aanzienlijke impact hebben op het verdienmodel van lowcostmaatschappijen.

verkooptechnieken

De uitspraak van de Brusselse handelsrechtbank past in een bredere Europese discussie over consumentenbescherming in de luchtvaartsector. Terwijl lage ticketprijzen voor veel reizigers aantrekkelijk blijven, groeit tegelijk de kritiek op bijkomende kosten en ondoorzichtige verkooptechnieken. Het vonnis onderstreept dat luchtvaartmaatschappijen hun commerciële vrijheid niet onbeperkt kunnen benutten wanneer die ten koste gaat van duidelijke en eerlijke informatie voor de consument.

Op een aantal punten blijft Ryanair voorlopig buiten schot. Zo vindt de rechter het niet onwettig dat handbagage ter grootte van een trolley betalend is en dat volwassenen moeten bijbetalen om naast een minderjarig kind te kunnen zitten.

Binnenland, Luchtvaart, Toerisme

Geopolitieke onrust: KLM schrapt vluchten naar Midden-Oosten

De KLM heeft besloten om voorlopig geen vluchten meer uit te voeren naar het Midden-Oosten.

De luchtvaartmaatschappij neemt deze maatregel vanwege wat zij zelf omschrijft als “de geopolitieke situatie” in de regio. Dat bevestigt KLM in een reactie aan de NOS. Het besluit betekent dat meerdere populaire bestemmingen per direct van het schema zijn gehaald en dat ook het luchtruim boven verschillende landen wordt gemeden.

Uit voorzorg vliegt KLM niet langer door het luchtruim van Irak, Iran, Israël en over diverse landen in de Golfregio. Concreet gaat het om het opschorten van alle vluchten naar Tel Aviv, Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten en de Saudische steden Dammam en Riyad. Deze bestemmingen worden “tot nader order” niet meer aangevlogen. Wanneer de vluchten mogelijk worden hervat, kan de luchtvaartmaatschappij nog niet zeggen.

geen vliegverbod

Wat precies de directe aanleiding is voor het besluit, wil KLM niet benoemen. Volgens een woordvoerder gaat het om een afweging die de maatschappij zelf heeft gemaakt. “Er is geen vliegverbod in de regio”, aldus de woordvoerder. “Maar we staan wel in contact met de Nederlandse autoriteiten. We maken iedere dag dit soort afwegingen, dat doen we niet alleen.” Daarmee benadrukt KLM dat veiligheidsoverwegingen leidend zijn, ook als er formeel geen beperkingen gelden vanuit overheden of internationale luchtvaartorganisaties.

De maatregel heeft ook gevolgen voor KLM-personeel dat zich in de regio bevindt. De luchtvaartmaatschappij heeft medewerkers gestationeerd in Dammam en Dubai. Deze medewerkers worden volgens KLM morgen opgehaald. Voor passagiers die door het besluit zijn gestrand of hun reis niet kunnen voortzetten, geldt dat zij hun vlucht kunnen omboeken naar een andere maatschappij die nog wel op de betreffende bestemmingen vliegt. Dat moeten reizigers echter zelf regelen. Hoeveel passagiers precies worden geraakt door het besluit, is niet bekendgemaakt.

nachtvluchten

KLM staat niet alleen in deze keuze. Ook andere grote luchtvaartmaatschappijen hebben hun vluchtschema’s aangepast. Air France annuleerde vanavond twee vluchten naar Dubai en heeft ook de komende vluchten naar Tel Aviv geschrapt. British Airways liet eveneens weten geen vluchten meer uit te voeren naar Dubai. Eerder deze week maakte de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa al bekend dat zij niet meer over Iran en Irak vliegt. Daarnaast voert Lufthansa geen nachtvluchten meer uit naar Tel Aviv en Amman in Jordanië; deze worden voorlopig alleen overdag uitgevoerd.

De besluiten van de luchtvaartmaatschappijen lijken samen te hangen met de toenemende spanningen in en rond Iran. De onrust in het land houdt al weken aan en gaat gepaard met grootschalige protesten. Tegelijkertijd kondigde de Amerikaanse president Donald Trump aan extra militaire schepen naar het Midden-Oosten te sturen. Hij sprak daarbij over “een armada”. Over concrete aanvalsplannen deed Trump geen uitspraken, maar hij sprak wel over “voor het geval dat”.

Foto: © Pitane Blue – KLM

De Verenigde Staten hebben zich kritisch uitgelaten over het dodelijke geweld bij de protesten in Iran, waarbij volgens berichten de afgelopen weken duizenden doden zijn gevallen. Amerikaanse media melden dat onder de ingezette schepen het vliegdekschip Abraham Lincoln is, een van de grootste schepen van de Amerikaanse marine, evenals meerdere torpedobootjagers uitgerust met geleide raketten. Deze schepen zouden de komende dagen in het Midden-Oosten aankomen.

aanvallen

De militaire opbouw zou president Trump de mogelijkheid geven om militaire acties uit te voeren tegen Iran. Tot nu toe is het daar niet van gekomen, ondanks herhaalde waarschuwingen richting Teheran. Trump heeft daarbij twee duidelijke rode lijnen genoemd: het doden van vreedzame demonstranten en de massa-executie van gevangenen. Intussen blijft de situatie gespannen. Israël, een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten in de regio, wordt door sommige landen gezien als een mogelijke factor in een verdere escalatie. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Fidan sprak zelfs over “aanwijzingen dat Israël nog steeds van plan is om Iran aan te vallen”.

risicoafweging

De Nederlandse minister Van Weel reageerde op het nieuws in het televisieprogramma Café Kockelmann. “De situatie is onrustig, de troepenopbouw is er. Als de Amerikanen iets zouden doen, dan lichten ze niet per se anderen van tevoren in. Het is een risicoafweging die KLM hier maakt en daar zijn zij verantwoordelijk voor”, zei hij. Tegelijkertijd benadrukte de minister dat de Nederlandse ambassade in Teheran “gewoon open is en functioneert”.

Bekijk het reisadvies voor een land of gebied. Lees wat de kleurcode is, welke veiligheidsrisico’s er zijn en wat u nodig heeft voor uw reis.

Binnenland, Curaçao, Luchtvaart, Uitgelicht

TUI volgt KLM: geen vliegtuigen meer naar Curaçao Aruba en Bonaire

KLM, TUI en Corendon hebben hun vluchten zaterdag naar Caribisch Nederland geannuleerd, waardoor duizenden reizigers zijn gestrand.

De luchtvaartmaatschappij bevestigt dit besluit in een verklaring waarin wordt gewezen op de opgelegde beperkingen in het luchtruim rond de eilanden. De maatregel volgt op de toenemende spanningen in de regio en heeft directe gevolgen voor reizigers die van of naar de Caribische bestemmingen wilden vliegen. Met name het luchtruim bij Curaçao is gesloten, wat samenhangt met de gespannen situatie in het nabijgelegen Venezuela.

opgeschort

De beslissing van TUI en Corendon betekent dat ook de andere grote luchtvaartmaatschappij haar vluchten naar de populaire eilanden opschort. Eerder werd al bekend dat KLM soortgelijke stappen had genomen. Voor veel vakantiegangers en inwoners van de eilanden zorgt dit voor onzekerheid. Vluchten worden geannuleerd of uitgesteld, terwijl reizigers afhankelijk zijn van alternatieve routes of moeten wachten tot het luchtruim weer veilig wordt verklaard. De luchtvaartmaatschappijen benadrukken dat veiligheid altijd voorop staat en dat de situatie nauwlettend wordt gevolgd.

De spanningen in en rond Venezuela vormen de kern van de problematiek. Door de onrust in het land en de daaruit voortvloeiende risico’s is besloten het luchtruim bij Curaçao te sluiten. Dit heeft niet alleen gevolgen voor het lokale vliegverkeer, maar ook voor internationale verbindingen die normaal gesproken over dit gebied zouden lopen. De situatie wordt gezien als ernstig genoeg om ingrijpende maatregelen te rechtvaardigen, ondanks de grote impact op toerisme en economie in het Caribisch gebied.

ministerie

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft ondertussen een dringende oproep gedaan aan Nederlanders die zich in Venezuela bevinden. Zij worden gevraagd om contact te houden met familie en vrienden in Nederland, zodat hun situatie bekend blijft. Voor wie hulp nodig heeft, wordt geadviseerd zich te wenden tot de eigen reisorganisatie of rechtstreeks contact op te nemen met het ministerie. Deze oproep onderstreept de zorgen die leven over de veiligheid in het land en de beperkte mogelijkheden om snel hulp te bieden wanneer de situatie verder verslechtert.

Foto: © Pitane Blue – Curaçao Willemstad

De komende tijd zal duidelijk moeten worden hoe lang de beperkingen van kracht blijven en wanneer het luchtruim weer veilig kan worden verklaard. Tot die tijd blijven reizigers afhankelijk van informatie van luchtvaartmaatschappijen, reisorganisaties en officiële instanties. De situatie laat zien hoe snel internationale spanningen kunnen doorwerken in het dagelijks leven van mensen, zelfs op duizenden kilometers afstand.

Sinds 18 juli geldt er een rood reisadvies voor heel Venezuela. Dit betekent dat reizen naar het land sterk wordt ontraden. Het reisadvies is gebaseerd op de veiligheidssituatie en de risico’s die reizigers kunnen lopen. Een rood reisadvies is de zwaarste categorie en geeft aan dat de omstandigheden als zeer gevaarlijk worden beschouwd. De gevolgen hiervan zijn merkbaar, niet alleen voor toeristen, maar ook voor mensen met familiebanden of zakelijke belangen in het land.

“briljante operatie”

De internationale politieke context draagt bij aan de gespannen situatie. De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich in een interview met The New York Times uitgesproken over de aanvallen op Venezuela. Volgens Trump waren deze aanvallen het resultaat van, zoals hij het noemt, “een briljante operatie” met “goede planning en geweldige troepen”. Deze woorden hebben internationaal tot reacties geleid en benadrukken hoe gevoelig en complex de situatie is. Uitspraken van wereldleiders kunnen de spanningen verder aanwakkeren en hebben indirect invloed op beslissingen zoals het sluiten van luchtruim en het aanpassen van reisadviezen.

Voor de eilanden Curaçao, Aruba, Sint-Maarten en Bonaire betekent de huidige situatie een onzekere periode. Het toerisme vormt een belangrijke pijler van de economie, en het wegvallen van vluchten heeft directe gevolgen voor hotels, restaurants en lokale ondernemers. Tegelijkertijd staat veiligheid boven alles, zowel voor passagiers als voor bemanningen van vliegtuigen. Luchtvaartmaatschappijen en overheden blijven de ontwikkelingen volgen en zullen hun beleid aanpassen zodra de omstandigheden dat toelaten.

Bedrijven, Binnenland, Luchtvaart

Ryanair in woede: felle strijd om landingsrechten op Eindhoven Airport

Een felle strijd om landingsrechten op Eindhoven Airport, maar kritiek op EU en luchtverkeersleiding groeit.

Ryanair is in alle staten na het verlies van twee historische landingsrechten op Eindhoven Airport. De Ierse prijsvechter heeft aangekondigd zowel naar de Nederlandse rechter als naar de Europese Commissie te stappen. De beslissing van slotcoördinator Airport Coordination Netherlands (ACNL) om twee vaste slots voor het komende zomerseizoen in te trekken, is volgens de luchtvaartmaatschappij buiten elke proportie. De slots moesten worden ingeleverd omdat Ryanair volgens ACNL het afgelopen zomerseizoen “herhaaldelijk en opzettelijk” te laat arriveerde, waardoor de geldende regels rondom slotgebruik zouden zijn overtreden.

uitzonderlijk zwaar

De sanctie is uitzonderlijk zwaar. Het schrappen van twee vaste slots, die jarenlang door Ryanair werden gebruikt, komt zelden voor binnen de luchtvaartsector. De betreffende slots worden komende zomer beschikbaar voor andere maatschappijen die actief zijn vanaf Eindhoven Airport, onder wie Transavia en Wizz Air. Hierdoor moet Ryanair zijn eigen planningen direct herzien. De routes naar Sofia in Bulgarije en Pisa in Italië moeten worden verplaatst naar andere tijden of zelfs tijdelijk volledig uit het schema verdwijnen. De maatschappij stelt dat dit besluit directe impact heeft op zowel de reizigers als het netwerk dat zij vanaf Eindhoven wil blijven aanbieden.

De kritiek vanuit Ryanair op de beslissing van ACNL is fel. De maatschappij stelt dat de vertragingen die tot de sanctie hebben geleid niet aan Ryanair te wijten zijn, maar aan problemen in de Europese luchtverkeersleiding. Een woordvoerder verklaarde hierover: “De ACNL bestraft luchtvaartmaatschappijen voor vertragingen door de luchtverkeersleiding, waardoor vluchten 15 minuten vertraging hebben op hun geplande aankomsttijd. Dit staat totaal niet in verhouding tot de overgrote meerderheid van de Europese luchthavens, waar de drempel veel hoger en redelijker is.” Volgens Ryanair is het onredelijk om luchtvaartmaatschappijen verantwoordelijk te houden voor vertragingen die elders in de keten ontstaan.

Foto: © Pitane Blue – Ryanair

De maatschappij benadrukt al langere tijd dat de luchtverkeersleiding in Europa volgens hen dringend hervormd moet worden. Vertragingen zouden structureel vaker voorkomen door personeelstekorten, verouderde systemen en een gebrek aan Europese samenwerking. Ryanair neemt daarbij geen blad voor de mond en richt zijn pijlen op de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Door de maatschappij wordt zij spottend aangeduid als “Ursula von ‘Derlayed-Again’”, waarmee Ryanair wil benadrukken dat volgens hen niets wordt gedaan om de problemen bij de Europese luchtverkeersleiding aan te pakken. De luchtvaartmaatschappij stelt dat al meerdere malen aandacht is gevraagd voor de situatie, maar dat structurele oplossingen uitblijven.

landingsrechten

Het juridische gevecht lijkt inmiddels onafwendbaar. Ryanair zegt zich met kracht te zullen verzetten tegen het verlies van de landingsrechten en stelt dat de sanctie geen recht doet aan de realiteit in de lucht. Het bedrijf is voornemens de zaak zowel nationaal als Europees aan te vechten. De komende maanden zullen bepalend zijn voor de vraag of Ryanair erin slaagt de twee geschrapte slots terug te krijgen en zo zijn zomerdienstregeling vanaf Eindhoven grotendeels intact te houden.

ACM, Binnenland, duurzaamheid, Luchtvaart

Groene belofte: 21 luchtvaartmaatschappijen passen communicatie aan

ACM en Europese toezichthouders controleren de toezeggingen van de maatschappijen.

De druk op Europese luchtvaartmaatschappijen om hun duurzaamheidscommunicatie aan te scherpen is opnieuw toegenomen nu 21 grote spelers in de sector hun misleidende claims hebben aangepast. De Autoriteit Consument & Markt, die samen met toezichthouders uit België, Noorwegen en Spanje het voortouw heeft genomen, stelt dat de bedrijven voortaan duidelijker moeten uitleggen wat hun inspanningen voor het milieu daadwerkelijk betekenen. De toezichthouders willen dat consumenten zonder omwegen kunnen begrijpen wat er waar is van de groene beloftes die maatschappijen doen over vliegen, uitstoot en compensatie.

grens bereikt

Martijn Ridderbos, bestuurslid van de ACM, benadrukt dat de luchtvaartsector een grens heeft bereikt. Zijn uitspraak luidde: “Het is belangrijk dat consumenten niet misleid worden door duurzaamheidsclaims. Met deze actie stellen we een duidelijke ondergrens. Claims die bijvoorbeeld de indruk wekken dat de negatieve effecten van de CO2-uitstoot van een vlucht volledig kunnen worden gecompenseerd of gewist door CO2-compensatieprojecten zijn niet toegestaan. Het is ook goed dat de luchtvaartbranche dit zelf inziet en stopt met het gebruik van deze misleidende claims.” De woorden van Ridderbos leggen een vinger op de zere plek: de sector gebruikte jarenlang optimistische formuleringen die volgens de toezichthouders niet altijd konden worden waargemaakt of zelfs volledig onjuist waren.

De bedrijven die nu hun communicatie moeten aanpassen, behoren tot de meest herkenbare namen binnen het Europese luchtruim. Het gaat onder andere om Air Baltic, Air Dolomiti, Air France, Austrian Airlines, Brussels Airlines, Eurowings, Easyjet, Finnair, KLM, Lufthansa, Luxair, Norwegian, Ryanair, SAS, SWISS, TAP, Transavia France, Transavia CV, Volotea, Vueling en Wizz Air. Deze maatschappijen communiceerden in het verleden geregeld dat passagiers door middel van een extra bijdrage hun CO2-uitstoot konden ‘neutraliseren’ of ‘wegstrepen’, terwijl volgens de toezichthouders zulke formuleringen een te rooskleurig beeld schetsen.

onderbouwing

De toezeggingen die de luchtvaartmaatschappijen nu hebben gedaan, gaan verder dan alleen het aanpassen van een paar woorden. Zo moet voortaan duidelijk worden vermeld dat de CO2-uitstoot van een vlucht niet vermindert of teniet kan worden gedaan door te investeren in klimaatprojecten. Ook mag niet langer worden gesuggereerd dat extra betalingen voor alternatieve brandstoffen een directe compensatie vormen voor de daadwerkelijk uitgestoten gassen. De term ‘sustainable aviation fuels’, die door veel maatschappijen gretig werd gebruikt in reclame-uitingen en op websites, mag alleen nog verschijnen als er voldoende bewijs en onderbouwing is voor de inzet ervan.

Daarnaast hebben de toezichthouders geëist dat bedrijven afzien van absolute termen als ‘duurzaam’ en van visuele elementen zoals groene blaadjes die de indruk wekken dat een vlucht geen of nauwelijks impact heeft op het klimaat. Als maatschappijen zich uitlaat over doelen in de toekomst, moeten die doelen helder en onderbouwd worden weergegeven. Verder moeten de rekenmethodes van CO2-vergelijkingen inzichtelijk worden gemaakt zodat reizigers weten waarop die berekeningen zijn gebaseerd en hoe de gegevens tot stand komen.

Foto: © Pitane Blue – Wizz Air

De betrokken luchtvaartmaatschappijen zijn Air Baltic, Air Dolomiti, Air France, Austrian Airlines, Brussels Airlines, Eurowings, Easyjet, Finnair, KLM, Lufthansa, Luxair, Norwegian, Ryanair, SAS, SWISS, TAP, Transavia France, Transavia CV, Volotea, Vueling, en Wizz Air.

De meeste maatschappijen hebben inmiddels wijzigingen doorgevoerd. De toezichthouders blijven echter scherp. Zij volgen de komende maanden nauwlettend of de maatschappijen zich aan de afspraken houden. Voor bedrijven die toch blijven schermen met misleidende claims dreigt handhaving door nationale autoriteiten binnen de Europese Unie. Die waarschuwing staat niet op zichzelf, want de luchtvaartsector staat door de toenemende maatschappelijke en politieke druk meer dan ooit onder een vergrootglas.

samenwerkingsverband

De gezamenlijke actie van de Europese toezichthouders kwam tot stand na een klacht van de Europese consumentenorganisatie BEUC, waarvan ook de Consumentenbond deel uitmaakt. Binnen het samenwerkingsverband van het CPC-netwerk wordt doorlopend gekeken naar misleiding door bedrijven in sectoren met veel consumentencontact. De luchtvaartsector is al langer onderwerp van discussie doordat reizen met het vliegtuig grote milieu-effecten met zich meebrengt terwijl maatschappijen tegelijkertijd met groene beloftes schermen.

De toezichthouders willen met deze gecoördineerde actie een signaal afgeven dat misleidende duurzaamheidsclaims geen plaats meer hebben in commerciële communicatie. Met de aanpassingen van de 21 maatschappijen lijkt een nieuwe standaard te zijn gezet. Reizigers krijgen daarmee meer duidelijkheid over wat maatschappijen precies doen om hun uitstoot te beperken en welke maatregelen daadwerkelijk effect hebben. De sector zal moeten laten zien dat transparantie en betrouwbaarheid centraal staan bij toekomstige klimaatboodschappen.

Binnenland, infrastructuur, Luchtvaart, verkiezingen

Analyse NSC: duidelijke grenzen voor de luchtvaart en investeren in spoor en HSL

In het concept-verkiezingsprogramma voor 2025 zet Nieuw Sociaal Contract (NSC) stevig in op mobiliteit als sleutel tot zowel economische ontwikkeling als sociale samenhang.

Waar veel partijen de nadruk leggen op verduurzaming, legt NSC opvallend veel gewicht op betaalbaarheid en regionale bereikbaarheid. Het programma belooft extra investeringen in wegen, spoor en fietsvoorzieningen, maar trekt tegelijk duidelijke grenzen bij de groei van de luchtvaart.

NSC ziet de fiets nadrukkelijk als serieuze concurrent van auto en openbaar vervoer. Nieuwe, brede fietsroutes moeten de steden onderling beter verbinden en de vaak gevaarlijke schoolroutes langs 50- en 80 km-wegen worden veiliger gemaakt. Ook komt er uitbreiding van fietsenstallingen en meer OV-fietsen bij stations. Daarmee kiest de partij voor relatief goedkope ingrepen die tegelijk bijdragen aan gezondheid en duurzaamheid. Een opvallende passage betreft de fatbike. Het populaire vervoermiddel krijgt een eigen voertuigcategorie, met helmplicht en een minimumleeftijd van 14 jaar. Daarnaast komt er een keurmerk voor nieuwe e-bikes om wildgroei aan onveilige voertuigen te voorkomen.

NSC wil dat trein- en bustickets niet harder stijgen dan de inflatie en pleit voor behoud van de NS-jongerendagkaart. Tegelijk wordt fors ingezet op hoogfrequent treinverkeer met snelheden tot 200 km/u. Om het ov aantrekkelijker te maken voor forenzen en studenten wordt gekeken naar een landelijk dalurenabonnement, naar Duits voorbeeld. Het spoor krijgt extra aandacht buiten de Randstad. De aanleg van de Nedersaksenlijn moet de bereikbaarheid van Noord- en Oost-Nederland versterken en de regionale economie een impuls geven. Tegelijkertijd blijft het hoofdrailnet voorlopig in handen van de NS, al wordt in 2029 bekeken of er ruimte is voor andere aanbieders.

auto blijft noodzakelijk

Hoewel fietsen en trein belangrijker worden, benadrukt NSC dat de auto betaalbaar moet blijven, vooral op het platteland waar alternatieven vaak ontbreken. Investeringen in nieuwe wegen gaan hand in hand met prioriteit voor onderhoud en verkeersveiligheid. Projecten als de N50, N35 en A1/A28 (Hoevelaken) krijgen voorrang, terwijl de verbreding van de A27 bij Amelisweerd opnieuw tegen het licht wordt gehouden. Ook pleit NSC voor flexibele werktijden in samenwerking met onderwijs en werkgevers om spitsdruk te verlagen.

Foto: © Pitane Blue – KLM Schiphol

De mobiliteitsagenda van NSC valt op door haar pragmatische toon. Het programma kiest niet voor een radicale koerswijziging, maar zoekt naar balans tussen bereikbaarheid, duurzaamheid en betaalbaarheid. Waar de fiets en het spoor nadrukkelijk worden gepromoot, blijft de auto in de regio onaantastbaar. De luchtvaart daarentegen krijgt duidelijke beperkingen opgelegd: minder groei, minder overlast en meer nadruk op alternatieven.

Het programma neemt een scherpe positie in ten opzichte van de luchtvaart. Schiphol moet de geluidshinder met 20% terugbrengen en krijgt mogelijk een nachtsluiting. De opening van Lelystad Airport voor commerciële vluchten gaat definitief niet door: de maatschappelijke kosten wegen volgens NSC niet op tegen de baten. Daarnaast wil de partij korte vluchten tot 750 kilometer zoveel mogelijk vervangen door treinverbindingen. In internationaal verband pleit NSC voor btw op vliegtickets, accijns op kerosine en een afstandsafhankelijke vliegbelasting. Innovaties zoals elektrisch vliegen en waterstof worden aangemoedigd, maar de nadruk ligt duidelijk op beperking van de groei.

goederenvervoer

Ook het goederenvervoer krijgt aandacht. NSC zet in op een verschuiving naar binnenvaart, short sea en spoor. Vaarwegen, bruggen en sluizen moeten beter worden onderhouden en binnenhavens versterkt. De haven van Den Helder wordt aangewezen als haven van nationaal belang, niet alleen voor de scheepvaart maar ook als logistiek centrum voor offshore wind en defensie. Daarnaast wordt gekeken naar buisleidingen voor het transport van gevaarlijke stoffen zoals ammoniak, een alternatief dat door de energietransitie steeds relevanter wordt.

De vraag is echter of dit compromismodel in de praktijk haalbaar is. Investeringen in spoor en ov vergen miljarden en jarenlange uitvoering, terwijl het beperken van de luchtvaart direct weerstand kan oproepen van zowel de sector als de regio’s die economisch afhankelijk zijn van Schiphol. Toch is het duidelijk: voor NSC is mobiliteit niet alleen een technische, maar ook een sociale kwestie. Bereikbaarheid moet burgers met elkaar verbinden, niet uit elkaar drijven.

Binnenland, verkiezingen

Korte vluchten taboe: Volt ramt door met rails en rekeningrijden

Waar andere partijen zich ingraven in vertraagde asfaltplannen, trekt Volt de mobiliteitskaart Europees en elektrisch.

Het conceptverkiezingsprogramma zet van begin tot eind in op de trein boven het vliegtuig, nul-emissie op de weg en een financiering die vervuiling afrekent in plaats van bezit beloont. Wie wil weten waar de partij heen wil met rails, rijbanen en runways, krijgt een verbouwing van het hele systeem voorgeschoteld, met harde jaartallen, technische ingrepen en Europese coördinatie als sleutelwoorden.

De basis van het verhaal staat in hoofdstuk 1.5, “Infrastructuur en vervoer”. Daar sleutelt Volt tegelijk aan het Europese en het Nederlandse spoor. Internationale treinen krijgen prioriteit, met directe verbindingen tussen grote steden, hogere frequenties in de grensregio en de verplichting dat internationale tickets twaalf maanden vooraf boekbaar zijn. Dat laatste moet het jaarlijkse prijs- en boekingslot gedoe doorbreken, zeker voor vakantieritten die ver vooruit gepland worden. 

boekingssysteem

Tegelijk komt er een Europese organisatie die het spoor coördineert en knelpunten op de kaart zet. Volt wil bovendien één digitaal boekingssysteem waarbij je met één ticket over verschillende landen en vervoerders doorreist, met gelijke passagiersrechten onderweg. Het is een frontale aanval op de versnippering waar de Europese treinreiziger nu dagelijks tegenaan loopt.

Binnenlands draait het programma de technische knoppen open. Het beveiligingssysteem ERTMS moet “zo spoedig mogelijk” landelijk worden ingevoerd om sneller en dichter op elkaar te kunnen rijden; de spanning van de bovenleiding gaat van 1,5 kV gelijkstroom naar 25 kV wisselstroom, de Europese norm die efficiënter is en hogere snelheden toelaat. Dieseltreinen verdwijnen van het net; noordelijke nevenlijnen worden geëlektrificeerd. 

Ook de flessenhalzen aan de grond worden aangepakt: overwegen gaan waar mogelijk ondergronds of viaduct op, stillere sporen met rubberblokken en geluidsschermen moeten de hinder drukken. Op de horizon staan twee politieke zwaargewichten: de nieuwe verbinding Amsterdam–Groningen–Bremen als TEN-T-project dat de felbesproken Lelylijn en Wunderline vervangt, en de Nedersaksenlijn als impuls voor Oost-Groningen en Drenthe. Goederenvervoer krijgt tempo met 120-km/u-wagons, een digitale automatische koppeling en extra spoorcapaciteit richting Noord-Duitsland.

doorfietsroutes

Mobiliteit “voor iedereen” is geen leus maar een uitvoeringsparagraaf. Volt wil bereikbaar OV tot in de haarvaten, met op-afroep-bussen en shuttles naar mobiliteitshubs waar de gewone lijndiensten dun zijn. Deelvervoer moet onderdeel worden van regionale concessies, zodat deelfietsen en -auto’s de laatste kilometers na trein of bus daadwerkelijk dekken. In het tariefstelsel sneuvelt het dubbele instaptarief bij een overstap van trein naar ander OV en worden daluren goedkoper gemaakt om de spits te ontlasten. Op snelwegen verschijnen, waar de trein geen alternatief is, doorrijdbusstroken die de hele dag snelle verbindingen tussen steden mogelijk maken; op de A50 Eindhoven–Nijmegen wordt dat expliciet genoemd als voorbeeld.

Op straat wint de voetganger en de fietser terrein. Volt investeert in doorfietsroutes en wil meer 30 km/u in de bebouwde kom voor veiligheid en schonere lucht. Op snelwegen kan de maximumsnelheid omlaag “als dit nodig is om op korte termijn de klimaatdoelen te halen”; zodra het merendeel elektrisch rijdt, kan dat worden herzien. Interessant detail is een onderzoekslijn naar het omslagpunt waarop het duurzaam is je huidige auto “op te rijden” versus eerder overstappen: geen groen dogma, maar rekenwerk op de individuele situatie.

Foto: © Pitane Blue – Volt – Marieke Koekkoek

Autobeleid krijgt een harde ronding naar emissievrij. De verkoop van verbrandingsmotoren stopt in 2030, vijf jaar eerder dan de EU-deadline; alle zakelijke leaseauto’s moeten dan uitstootvrij zijn om de tweedehandsmarkt op gang te trekken. Tot aan de invoering van betalen-naar-gebruik komt er een gewichtscorrectie in de wegenbelasting voor zwaardere EV’s; structureel wil Volt juist af van de motorrijtuigenbelasting en overstappen op een kilometerheffing die rekening houdt met voertuigtype, uitstoot, tijdstip en plek. In de aanschafbelasting (BPM) telt de CO₂-voetafdruk van de productie mee, zodat het hele levenscyclusplaatje wordt beprijsd. Dat is consistent met de fiscale hoofdstukken, waar MRB eruit gaat en de kilometerheffing het fundament wordt.

vliegbelasting

De luchtvaart wordt terug in het gareel geduwd. Schiphol moet omlaag naar maximaal 400.000 vluchten per jaar, Lelystad blijft dicht en privévluchten op Schiphol gaan op zwart. Fossiele korteafstandsvluchten tot 650 kilometer worden verboden, met de opdracht aan Nederland, België, Frankrijk en Duitsland om alternatieven via spoor te versnellen. De vliegbelasting gaat omhoog en wordt gedifferentieerd naar klasse; overstappers gaan ook betalen. Aan de brandstofkant wil Volt dat kerosine wordt belast en dat bijmengverplichtingen voor duurzame brandstoffen, inclusief e-fuels, echt gaan bijten; elektrische luchtvaart krijgt onderzoeksgeld en serieuze testtrajecten. Het prijsverschil trein–vliegtuig moet verdwijnen door “oneerlijke” subsidies recht te trekken.

Op het water komt er een heffing op NOx en CO₂ voor de binnenvaart, de tonnagewinstregeling en afdrachtvermindering voor de zeevaart verdwijnen en de partij trapt een controversiële deur open: onderzoek naar veilige nucleaire voortstuwing voor vrachtschepen om de sector op termijn emissievrij te maken. Tegelijk wordt op korte termijn de hand aan de knoppen gezet met fiscale prikkels en Europese afspraken.

Mobiliteit wordt bij Volt nadrukkelijk ruimtelijke ordening. In de nieuwe Nota Ruimte wil de partij landelijke regie, snelle woningbouw “op doorbraaklocaties” en een mobiliteitsvisie die inzet op hoogwaardig OV, deelvervoer en een fijnmazig fiets- en wandelnetwerk. De grote steden moeten aansluiten op een Europees hogesnelheidsnet; bij nieuwbouw horen mobiliteitshubs, lagere parkeernormen en autoluwe lanen die ruimte maken voor groen. Er wordt zelfs hardop gedacht over het samenbrengen van wonen en mobiliteit in één ministerie, om de spaghetti van fondsen en bevoegdheden te ontwarren. Op de kaart staat ook de grensregio, waar ontbrekende schakels in spoor en weg met Europees geld en snellere vergunningen moeten worden gedicht.

lef

De politieke scherpte zit in de keuze voor de trein en de prijsprikkel op de weg. Het programmaboek vraagt om Europese coördinatie op spoorboekjes, beveiliging en ticketing, om nationale wetgeving voor betalen-naar-gebruik en om harde keuzes in de lucht. Daar staat een rits concrete uitvoeringspunten tegenover: ERTMS, 25 kV, elektrificatie van nevenlijnen, nieuwe grenslijnen, busstroken op snelwegen, dalurenkortingen, het schrappen van dubbele instaptarieven en een duidelijk plafond voor Schiphol. Het is een mobiliteitsdossier waarin techniek, tarief en ruimte in elkaar grijpen en waarin Volt inzet op één consistent doel: minder uitstoot per reizigers- en tonkilometer, zonder de bereikbaarheid van platteland en grensstreek te offeren. Volgens de partij kan dat alleen als Nederland het lef heeft het spel Europees te spelen en thuis de fiscale knoppen om te zetten.

Binnenland, Europa, Luchtvaart, Toerisme

Topkwartaal: Schiphol groeit opnieuw en blijft tweede luchthaven van Europa

De Nederlandse luchtvaartsector heeft in het tweede kwartaal van 2025 opnieuw een groei doorgemaakt.

Volgens recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) reisden er 20,7 miljoen passagiers van en naar de vijf nationale luchthavens. Dat is 3,1 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Ook het aantal vluchten steeg, met 1,4 procent tot 141.800.

Het zwaartepunt van het vliegverkeer ligt nog altijd bij Amsterdam Schiphol Airport. Met 124.000 vluchten en 17,9 miljoen passagiers nam deze luchthaven maar liefst 87 procent van het totale luchtverkeer in Nederland voor haar rekening. Dat betekende een groei van 1,4 procent in het aantal vluchten en een stijging van 3,1 procent in het aantal reizigers ten opzichte van het tweede kwartaal van 2024.

Schiphol

Schiphol staat binnen Europa op de tweede plaats wat betreft passagiersvervoer. In 2024 vlogen 66,8 miljoen reizigers via Schiphol, waarmee de luchthaven alleen Charles de Gaulle in Parijs voor zich moest dulden. Daar werden 70,3 miljoen passagiers verwerkt. De luchthaven in Madrid volgt met 66,1 miljoen passagiers, terwijl Frankfurt am Main en Barcelona El Prat respectievelijk 61,5 en 54,9 miljoen passagiers ontvingen.

Rotterdam The Hague Airport boekte in het tweede kwartaal van dit jaar een opmerkelijke passagiersgroei van 7,0 procent. Ook het aantal vluchten op deze luchthaven nam toe, met een stijging van 2 procent. Eindhoven Airport verwerkte bijna 2 miljoen passagiers, wat neerkomt op een stijging van 2,2 procent.

Een ander opvallend feit is de flinke toename van het vliegverkeer via Groningen Airport Eelde. Het aantal vluchten steeg daar met maar liefst 10 procent. Het passagiersaantal groeide met 5,5 procent. Ondanks de relatief kleine schaal van deze luchthaven, wijst deze groei op een toenemend regionaal belang.

Maastricht

Tegenover deze positieve ontwikkelingen staat Maastricht Aachen Airport, waar het aantal passagiers met bijna 10 procent daalde. Desondanks nam het vrachtvervoer op deze luchthaven juist toe met 8,3 procent tot 11.200 ton. Daarmee is Maastricht de enige andere luchthaven in Nederland naast Schiphol waar luchtvracht wordt vervoerd. Schiphol zelf verwerkte 344.000 ton vracht, wat een daling van 5 procent betekent ten opzichte van een jaar eerder.

Foto: Pitane Blue – luchthaven Schiphol

De totale luchtvracht in Nederland bedroeg in het tweede kwartaal 355.000 ton. Daarmee blijft Schiphol met 97 procent van het totale vrachtvolume veruit dominant, ondanks de lichte afname.

ontwikkelingen

De cijfers bevestigen een stabiel herstel en verdere groei van de luchtvaart na de pandemiejaren. Sinds 2022 is het passagiersverkeer in Nederland in elk kwartaal toegenomen. Waar in het tweede kwartaal van 2022 nog 17,4 miljoen passagiers werden vervoerd, waren dat er dit jaar 20,7 miljoen. Ook het aantal vluchten is sindsdien gestaag toegenomen, al blijft die groei achter bij het passagiersvervoer.

Met deze ontwikkelingen behoudt Schiphol niet alleen zijn prominente positie binnen Nederland, maar ook zijn status als een van de belangrijkste Europese knooppunten voor internationaal vliegverkeer. Tegelijkertijd laten ook de kleinere regionale luchthavens een voorzichtig herstel en groei zien, al blijft hun aandeel relatief bescheiden.

Binnenland, Luchtvaart, Toerisme

Stilte in vliegtuig: luchtvaart verdient grof geld aan kindvrije zones

Vliegreizen zonder het geschreeuw van kinderen zijn niet langer een kwestie van geluk, maar van geld.

Luchtvaartmaatschappijen spelen handig in op de toenemende irritatie onder volwassen passagiers en introduceren massaal zogenoemde ‘adults only zones’. Wie in alle rust wil vliegen, zonder huilende baby’s of spelende kleuters in de buurt, moet daarvoor diep in de buidel tasten.

Deze trend, die zich het afgelopen jaar in rap tempo verspreidde onder zowel prijsvechters als full-service maatschappijen, levert de sector miljoenen op. Reizigers die bereid zijn te betalen voor een paar uur ongestoorde stilte, blijken een lucratieve doelgroep.

stiltezone

Corendon Airlines beet in augustus 2023 het spits af met de eerste Europese kindvrije zone op vluchten van Amsterdam naar Curaçao. Passagiers kunnen sinds die datum een zitplaats boeken in de zogeheten “Only Adult” zone, een apart gedeelte aan boord waar kinderen onder de zestien niet welkom zijn. Voor een enkele reis betalen reizigers minimaal € 45 extra, afhankelijk van de stoelkeuze. 

Na Corendon volgden andere maatschappijen met soortgelijke initiatieven. De Turkse luchtvaartmaatschappij SunExpress en het Maleisische AirAsia testten begin 2024 eveneens stiltezones op intercontinentale vluchten. Daar moeten passagiers soms tot 100 euro extra betalen om verzekerd te zijn van een kindvrije stoelomgeving.

Ook Qatar Airways en Singapore Airlines erkennen dat ze verzoeken krijgen van reizigers om niet naast kinderen geplaatst te worden. Hoewel deze maatschappijen geen officiële stiltezones hanteren, doen ze wel hun best om die verzoeken in te willigen — vooral in de business class.

verdienmodel

De commerciële logica is duidelijk. In een tijd waarin ticketprijzen laag worden gehouden door basispakketten zonder extra’s, zoeken luchtvaartmaatschappijen naar nieuwe manieren om hun marges te vergroten. Stoelreserveringen, handbagage, maaltijdkeuzes — en nu dus ook stilte — worden tegen forse meerprijzen verkocht

Foto: © Pitane Blue – vliegen met kinderen

Voor steeds meer passagiers is de keuze voor een plek ver weg van kinderen een bewuste investering. Vooral zakenreizigers en oudere vakantiegangers geven aan bereid te zijn om tientallen euro’s extra neer te leggen voor een ongestoorde vlucht. Toch stuiten de kindvrije zones ook op kritiek. Ouderverenigingen en kinderrechtenorganisaties stellen dat kinderen steeds vaker als overlast worden geframed en dat dit beleid bijdraagt aan een negatieve beeldvorming.

Wat ooit gold als een vanzelfsprekend onderdeel van het reizen — het delen van de openbare ruimte met anderen, ongeacht leeftijd — wordt steeds meer gecommercialiseerd. Wie rust wil, moet betalen. Wie kinderen meeneemt, betaalt vaak óók. De luchtvaart lijkt zo een tweedeling te creëren tussen wie zich stilte kan veroorloven en wie niet.

reserveren

Terwijl alleenreizenden extra betalen om kinderen te vermijden, worden ouders geconfronteerd met een ander probleem: de oplopende kosten om simpelweg naast hun eigen kind te zitten. Waar het vroeger standaard was dat gezinnen samen werden geplaatst, rekenen veel luchtvaartmaatschappijen tegenwoordig een toeslag voor het reserveren van stoelen naast elkaar — zelfs wanneer het gaat om jonge kinderen.

Bij Ryanair zijn volwassenen sinds 2024 verplicht om minimaal € 6 tot € 10 extra te betalen om naast hun kind onder de 12 jaar te zitten. Die regel, bedoeld om logistiek gedoe tijdens het boarden te voorkomen, wordt breed bekritiseerd door consumentenorganisaties. Volgens de Spaanse autoriteiten overtrad Ryanair hiermee de consumentenrechten en kreeg de luchtvaartmaatschappij begin dit jaar een boete van 108 miljoen euro.

EasyJet, Vueling en Volotea werden eveneens beboet wegens soortgelijk beleid. De Spaanse consumentenbond stelt dat het onacceptabel is dat ouders zonder bijbetaling geen garantie krijgen om naast hun kind te zitten, zelfs niet bij kinderen van vijf of jonger.

In Nederland melden ouders soortgelijke problemen bij maatschappijen als Transavia en TUI. Zonder stoelreservering — vaak variërend van € 4 tot € 40 per persoon — is er geen garantie dat ouder en kind samen geplaatst worden. Voor gezinnen met meerdere kinderen kunnen die extra kosten al snel oplopen tot honderden euro’s boven op de ticketprijs.

ACM, Binnenland, Luchtvaart, Toerisme

Reiziger tast in het duister: ACM duikt in algoritmes achter vliegticketprijzen

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is een breed opgezet marktonderzoek begonnen naar de manier waarop vliegticketprijzen tot stand komen via computergestuurde systemen.

De toezichthouder wil duidelijk krijgen hoe deze prijsalgoritmes precies werken en wat hun effect is op consumenten en concurrentie binnen de luchtvaart. De aanleiding is de toenemende afhankelijkheid van zogenoemde ‘dynamic pricing’, waarbij tarieven voortdurend wijzigen op basis van vraag, tijd tot vertrek en gedrag van andere aanbieders.

Volgens de ACM zijn deze geautomatiseerde systemen complex en vaak ondoorzichtig, waardoor het risico bestaat dat consumenten geen eerlijke kans hebben op de beste prijs. In een officiële toelichting stelt de toezichthouder: “Het doel van dit marktonderzoek is om beter te begrijpen hoe computergestuurde consumentenprijzen in de praktijk tot stand komen en uitwerken.” Daarmee onderstreept de ACM het maatschappelijke en economische belang van transparantie in digitale markten.

onderzoek

Het onderzoek richt zich op verschillende schakels in de keten, waaronder luchtvaartmaatschappijen zelf, vergelijkingssites en digitale tussenpersonen. Al deze partijen maken gebruik van algoritmes die op basis van realtime data de prijzen aanpassen. Volgens de ACM wordt onderzocht hoe deze systemen zijn ingericht, hoe ze data verwerken en in hoeverre er sprake is van transparantie richting consumenten.

Ook wordt gekeken naar mogelijke risico’s op prijscoördinatie, waarbij algoritmes onbedoeld tot gelijke prijsstrategieën leiden, zonder dat daar expliciet overleg tussen concurrenten aan voorafgaat. Dergelijke praktijken zijn in strijd met het mededingingsrecht en worden in andere sectoren al langer nauwlettend in de gaten gehouden.

Het onderzoek is momenteel in de consultatiefase. De betrokken partijen hebben documenten ontvangen met het verzoek om inzicht te geven in hun prijsstrategieën en gebruikte technologie. Afhankelijk van de informatie die uit deze consultatie naar voren komt, kan de ACM verdere stappen zetten, waaronder dieper technisch onderzoek of zelfs handhaving. “Deze publicatie geeft toelichting op de aanleiding en de aanpak”, aldus de ACM in de begeleidende stukken.

dataverzameling

Dat de ACM deze toelichting al openbaar maakt vóórdat de dataverzameling van start is gegaan, wijst op de urgentie van het onderwerp. Algoritmische prijsbepaling raakt volgens kenners aan fundamentele vragen over eerlijkheid en concurrentie in digitale economieën. In andere Europese landen en in de Verenigde Staten staan soortgelijke onderzoeken inmiddels hoog op de agenda van toezichthouders.

Foto: © Pitane Blue – KLM Schiphol

Voor consumenten kan het onderzoek uiteindelijk zorgen voor eerlijker prijzen. Nu komt het nog vaak voor dat een ticket plots duurder wordt zodra een klant meerdere keren naar dezelfde vlucht zoekt, een fenomeen dat volgens sommigen het gevolg is van het gebruik van persoonlijke gegevens en surfgedrag in de prijssystemen. De ACM wil daarom ook nagaan of consumenten voldoende worden geïnformeerd over hoe ticketprijzen tot stand komen en welke factoren daarin een rol spelen.

prijsmodellen

Luchtvaartmaatschappijen zoals KLM, Ryanair en easyJet maken gebruik van dynamische prijsmodellen. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek kan het zijn dat zij hun algoritmes aan moeten passen, zeker als blijkt dat bepaalde praktijken in strijd zijn met de wetgeving of consumenten structureel benadelen.

De ACM benadrukt dat het bij het onderzoek niet alleen gaat om juridische aspecten, maar ook om consumentenvertrouwen. “Reizigers moeten kunnen vertrouwen op eerlijke en begrijpelijke prijzen, ook als die tot stand komen via complexe computermodellen”, zo schrijft de toezichthouder.

Met dit onderzoek zet de ACM een stevige stap richting controle op digitale prijsmechanismen in de luchtvaart. Het is een voorbode van mogelijk ingrijpender toezicht op algoritmes in andere sectoren. Voorlopig is het echter nog afwachten welke informatie uit de consultatie komt en of daar directe aanleiding in zit voor verdere actie.

Binnenland, Europa, Luchtvaart, Wetgeving

Reizigersorganisaties slaan alarm: EU zwicht voor luchtvaart en kortwiekt passagiersrechten

De Europese Unie heeft een stap gezet die de rechten van vliegtuigpassagiers flink uitholt.

Na meer dan twaalf jaar onderhandelen hebben de EU-ministers ingestemd met een hervorming van de compensatieregels bij vertragingen en annuleringen, tot grote woede van consumentenorganisaties. De nieuwe afspraken leggen de lat voor schadevergoedingen aanzienlijk hoger en verlagen tegelijkertijd de maximale vergoedingsbedragen. Critici spreken van een ‘monsterlijk plan’ en vrezen dat miljoenen reizigers straks met lege handen komen te staan.

Volgens het compromis, dat na jaren van getouwtrek alsnog werd aangenomen, hebben passagiers op vluchten tot 3.500 kilometer voortaan pas recht op een vergoeding als de vertraging vier uur of meer bedraagt. Voor langere afstanden geldt een minimale vertraging van zes uur. Dat is een aanzienlijke verslechtering ten opzichte van de huidige situatie, waarin drie uur vertraging al recht geeft op een vergoeding tussen de 250 en 600 euro. Die bedragen worden bovendien ook naar beneden bijgesteld. Korte vluchten leveren straks maximaal 300 euro op, lange afstanden nog maar 500 euro.

De Consumentenbond en claimorganisatie EUclaim reageren bijzonder fel en vinden het een monsterlijk plan.  “Zestig tot vijfentachtig procent van de reizigers die nu nog recht hebben op compensatie, vallen straks buiten de boot.” De vrees is dat luchtvaartmaatschappijen minder druk voelen om op tijd te vertrekken, met meer vertragingen als gevolg. “Er wordt een verkeerd signaal afgegeven aan de luchtvaartsector,” waarschuwt de Consumentenbond. “Het belang van de reiziger wordt volledig genegeerd.”

Foto: Pitane Blue – luchthaven Schiphol

Volgens luchtvaartanalist Paul Vaneker van EUclaim zal het nieuwe voorstel desastreuze gevolgen hebben voor passagiersrechten. “Zestig procent van de reizigers verliest hun recht op vergoeding,” stelt Vaneker. Hij baseert zich op interne analyses van vluchtschema’s en claims van de afgelopen jaren. De Consumentenbond is nog somberder in haar prognose. Op basis van eigen onderzoek komt de organisatie tot de conclusie dat zelfs 85 procent van de huidige compensatiegevallen straks buiten de boot valt.

De politieke steun voor het voorstel is opvallend en laat zien hoe nationale belangen zwaar wegen in de Europese besluitvorming. Landen als Polen, Denemarken, Frankrijk en Nederland, die allemaal staatsbelangen hebben in luchtvaartmaatschappijen zoals LOT, SAS en Air France-KLM, stemden vóór. Duitsland en Spanje, zonder dergelijke belangen, bleven tegen. Opmerkelijk is de late draai van Nederland, dat op het laatste moment alsnog instemde en daarmee het benodigde draagvlak creëerde. Volgens ingewijden woog het belang van KLM zwaar in de afweging.

Luchtvaartmaatschappijen zien zowel voordelen als nadelen in het nieuwe beleid. Positief is dat passagiers bij vertraging of annulering nu zelf alternatieve vluchten mogen boeken, met een vergoeding tot vier keer de ticketprijs. Ook is de verzekering van bagage in deze regeling opgenomen. Tegelijkertijd waarschuwen sommige maatschappijen voor nieuwe coördinatieproblemen. “Het lijkt eenvoudiger, maar het kan juist meer chaos opleveren,” klinkt het uit de sector.

passagiersrechten

De nieuwe regels zijn nog niet definitief. De Europese Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten moeten zich er nog over buigen. Vooral het Europees Parlement zou het plan nog kunnen afzwakken of aanscherpen. Toch is de richting duidelijk: de bescherming van passagiersrechten wordt afgebouwd ten gunste van economische belangen.

Ondertussen wijzen luchtvaartanalisten erop dat zelfs onder de huidige regels slechts een beperkt aantal passagiers daadwerkelijk een vergoeding ontvangt. Compensatie wordt alleen betaald als de maatschappij verantwoordelijk is voor de vertraging, dus niet bij overmacht zoals slecht weer of stakingen. De kans bestaat dat het aantal uitbetalingen straks nog verder daalt, terwijl de onduidelijkheid over rechten en plichten toeneemt.

Het resultaat is een Europese regeling die steeds minder reizigers daadwerkelijk beschermt. Terwijl luchtvaartmaatschappijen zich verzekeren van meer flexibiliteit en lagere lasten, verliezen passagiers grip op hun rechten. De vraag is of het Europees Parlement de balans alsnog weet te herstellen.

Binnenland, duurzaamheid, Luchtvaart, Opinie, Rechtspraak

Symboolpolitiek: reclameverbod voor vliegreizen drijft Den Haag in morele spagaat

Het verbod op reclame voor vliegreizen in Den Haag heeft geleid tot een scherp debat over de grenzen van gemeentelijke bevoegdheden, vrijheid van meningsuiting en de effectiviteit van symbolisch klimaatbeleid.

De uitspraak van de rechtbank, die het gemeentelijk verbod op fossiele reclames – waaronder vliegreclames – ondersteunt, wordt door de reis- en luchtvaartsector met argwaan bekeken. Niet alleen roept het juridische vragen op, het werpt ook een schaduw over het publieke debat over duurzaamheid, waarin nuance steeds vaker het onderspit delft.

De rechtbank erkent dat het gemeentelijk verbod op fossiele reclames een bijdrage kan leveren aan de bescherming van de volksgezondheid en het terugdringen van klimaatverandering. Tegelijkertijd onderstreept de uitspraak de mate waarin lokale overheden zich moreel bevoegd achten tot het vormgeven van het gedrag van burgers via communicatiekanalen. Het gegeven dat dit beleid zich nu toespitst op commerciële uitingen, en dus indirect op de keuzes van consumenten, zet de deur open voor bredere restricties op informatievoorziening.

kort geding

Reisorganisaties en brancheverenigingen, die zich verenigd hadden in een kort geding tegen het verbod, betwijfelen de juridische houdbaarheid van het vonnis. Zij wijzen erop dat het verbieden van reclame een inbreuk betekent op het recht van bedrijven om hun diensten aan te bieden aan het publiek, en op het recht van consumenten om geïnformeerde keuzes te maken. Daarnaast wordt het argument dat vliegreclames negatieve gevolgen zouden hebben voor de gezondheid als juridisch wankel beschouwd, zeker wanneer tegenovergestelde inzichten – zoals het stressverlagende effect van vakanties – volledig buiten beschouwing worden gelaten.

Wat ooit begon als klimaatbewustzijn, dreigt te verworden tot ideologische censuur.

De gemeente Den Haag stelt dat het verbod uitsluitend gericht is op fossiele producten en niet op andere sectoren. Toch leidt dit tot een merkwaardig spanningsveld, want de stad organiseert gelijktijdig internationale topontmoetingen waarbij het vliegverkeer juist toeneemt. De morele logica lijkt selectief toegepast: waar de individuele vakantieganger aan banden wordt gelegd, blijft institutioneel vliegverkeer buiten schot. Dat ondermijnt het draagvlak voor het beleid en wekt de indruk van hypocrisie.

Foto: © Pitane Blue
– luchthaven Schiphol

Critici wijzen bovendien op de vage formuleringen in het vonnis. Het argument dat ‘alle kleine beetjes helpen’ als rechtvaardiging volstaat voor het beperken van reclame, kan gemakkelijk worden ingezet voor toekomstige beperkingen. Als elk miniem effect voldoende is voor een ingreep, komt de grens van wat toelaatbaar is gevaarlijk dicht bij willekeur te liggen. Dat het hier gaat om handelsreclame, en dus volgens de rechter niet onder de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting valt, is een juridisch-technisch punt dat voorbijgaat aan de maatschappelijke waarde van vrije informatieverspreiding in het algemeen.

precedent

De uitspraak wordt door gemeenten die soortgelijke maatregelen overwegen gezien als een precedent. Dit versterkt het vermoeden dat de rechterlijke macht in toenemende mate de poort opent naar normerend beleid op basis van politieke motieven, verpakt als volksgezondheidsmaatregel. 

De discussie over fossiele reclame raakt dan ook een veel fundamentelere kwestie: de verhouding tussen overheidsmacht en individuele vrijheid. Wanneer de overheid zich gaat bemoeien met wat burgers wel of niet mogen zien, horen of kopen, is waakzaamheid geboden. Niet omdat duurzaamheid onbelangrijk is, maar omdat het middel proportioneel moet blijven tot het doel. En in dit geval rijst de vraag of het werkelijk gaat om het milieu, of om het moraliseren van consumptiegedrag door de overheid.

Binnenland, Luchtvaart

Grootste logistieke operatie: veiligheidsmaatregelen leggen luchtruim plat

Het luchtruim rond Den Haag wordt eind juni grotendeels afgesloten vanwege de NAVO-top die op 24 en 25 juni in de stad plaatsvindt.

De maatregel is onderdeel van een ongekend grote veiligheidsoperatie, waarbij tientallen regeringsleiders en ministers uit de NAVO-lidstaten naar Nederland afreizen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) hebben uitgebreide beperkingen opgelegd aan zowel lucht- als zeevaartverkeer, die de gehele regio rond de Hofstad zullen raken.

Van maandag 23 juni om 15.00 uur tot woensdag 25 juni om 23.59 uur geldt een streng gereguleerd luchtruim binnen een straal van 93 kilometer rond Den Haag. Binnen dit gebied mag alleen commerciële grote luchtvaart vliegen als daarvoor expliciet toestemming is verleend. Klein luchtverkeer, recreatieve vluchten en privéjets zullen gedurende deze periode grotendeels aan de grond blijven. Een nog strengere regeling geldt voor een zone van 16 kilometer rond Den Haag, waar alleen vliegtuigen met een veiligheids- of medische noodfunctie worden toegestaan.

Voor luchthavens als Schiphol, Rotterdam The Hague Airport en Lelystad betekent dit aanzienlijke beperkingen. De Polderbaan op Schiphol wordt gebruikt als parkeer- en beveiligingslocatie voor de toestellen van de internationale regeringsleiders. Daarnaast is de Buitenveldertbaan vanwege gepland onderhoud eveneens buiten gebruik, wat leidt tot een krimp van zo’n 10 procent in het aantal geplande vluchten. Luchtvaartmaatschappijen zijn reeds op de hoogte gebracht van de capaciteitsbeperkingen.

dronegebruikers

De impact op dronegebruikers is eveneens aanzienlijk. Vanaf 18 juni gelden aanvullende restricties op het gebruik van onbemande luchtvaartuigen rond Den Haag, Valkenburg en Noordwijk. De politie kondigt strikte handhaving aan en raadt dronepiloten aan om actuele luchtvaartkaarten van platforms als GoDrone of Aeret te raadplegen. De details over de exacte beperkingen worden op een later moment nog bekendgemaakt.

Ook de zee wordt niet gespaard. In een zone van ruim 22 kilometer uit de kust tussen Hoek van Holland en Noordwijk wordt het scheepvaartverkeer eveneens gereguleerd. Van 19 juni om 23.59 uur tot 23 juni om 15.00 uur mogen enkel vissers, rondvaartboten en andere scheepvaart met een vergunning van de havenmeester van Scheveningen het gebied betreden. Daarna gaat het gebied volledig op slot tot het einde van de top. De haven van Scheveningen blijft wel bereikbaar via een gecontroleerde corridor. Belangrijk is dat de internationale vaarroutes naar de Rotterdamse haven geen hinder ondervinden van deze maatregelen.

Foto: Pitane Blue – Schiphol Airport

De luchtruimmaatregelen zijn juridisch vastgelegd in een ministeriële regeling, opgesteld op verzoek van de NCTV. Deze regeling moet voorkomen dat er tijdens de top onvoorziene risico’s ontstaan in het Nederlandse luchtruim of op zee.

Volgens betrokken instanties is het organiseren van de NAVO-top “de grootste logistieke operatie ooit in Nederland”. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat benadrukt dat veiligheid voorop staat, maar dat men tegelijkertijd probeert het dagelijks functioneren van de maatschappij zo min mogelijk te verstoren. Burgers en bedrijven worden wel dringend geadviseerd om hun luchtvaartactiviteiten in de regio uit te stellen, zodat een overzichtelijk luchtbeeld ontstaat voor de luchtverkeersleiding en veiligheidsdiensten.

maatregelen

Met het oog op het internationale belang van de bijeenkomst, waarbij onder meer de oorlog in Oekraïne en de uitbreiding van het NAVO-bondgenootschap op de agenda staan, is het veiligheidsniveau tot een absoluut maximum opgevoerd. De aanwezigheid van regeringsleiders uit onder meer de Verenigde Staten, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk maakt de top tot een evenement van mondiaal belang, waarbij Nederland zich van zijn meest alerte kant moet laten zien.

Buitenland, staking, Vakbond

Chaotische dag: bus en tram plat door staking grote hinder verwacht in heel België

Dinsdag 29 april belooft een chaotische dag te worden voor wie afhankelijk is van het openbaar vervoer of het vliegtuig.

Door een nationale actiedag, georganiseerd door het gemeenschappelijk vakbondsfront, wordt het verkeer over het hele land zwaar verstoord. De vakbonden ACV en ABVV voeren actie tegen het beleid van de federale regering en roepen op tot versterking en opwaardering van de openbare diensten. De gevolgen laten zich dan ook in vrijwel alle sectoren voelen.

In Vlaanderen zullen aanzienlijk minder bussen en trams uitrijden. De Lijn, die instaat voor het openbaar vervoer in Vlaanderen, waarschuwt reizigers voor ernstige hinder. In steden als Antwerpen, Gent, Brussel, Hasselt en Roeselare trekken manifestanten de straat op. Ook in Wallonië wordt er massaal actiegevoerd, met betogingen in onder andere Charleroi, Doornik, Luik, Namen, La Louvière, Eupen en Verviers. Naast de betogingen leggen stakingsacties het openbaar vervoer grotendeels lam, wat bij pendelaars en scholieren tot veel frustratie leidt.

Niet alleen op het spoor en de weg ondervindt men de gevolgen van de actie. Ook in de luchtvaartsector worden de gevolgen duidelijk voelbaar. Brussels Airport heeft aangekondigd dat minstens dertig procent van de geplande vertrekkende vluchten zal worden geannuleerd. Voor de luchthaven van Charleroi is de situatie nog drastischer: daar vertrekken dinsdag geen enkele vlucht. De actie treft ook inkomende vluchten, al is de precieze impact daarop nog niet volledig duidelijk. Een deel van het beveiligings- en grondafhandelingspersoneel heeft zich bij de staking aangesloten, wat leidt tot lange wachtrijen en vertraagde bagageafhandeling.

meivakantie

De timing van de staking is bijzonder ongelukkig voor de duizenden Nederlanders die tijdens de meivakantie gebruikmaken van Belgische luchthavens om naar hun vakantiebestemming te reizen. Traditioneel wijken veel Nederlandse reizigers uit naar luchthavens als Brussel en Charleroi, vanwege lagere ticketprijzen en minder drukte. Dit jaar lijkt die keuze echter averechts uit te pakken. Vele reizigers worden geconfronteerd met geannuleerde vluchten, lange wachttijden en een algemene onzekerheid over hun reisplannen.

Op Charleroi Airport, waar vooral lowcostmaatschappijen zoals Ryanair actief zijn, zal dinsdag geen enkele vlucht vertrekken. De luchthaven heeft passagiers intussen via alle beschikbare kanalen opgeroepen om hun reisplannen te herzien. “Gezien de aangekondigde nationale staking zal onze luchthaven volledig gesloten zijn voor vertrekvluchten,” luidt de officiële mededeling van Brussels South Charleroi Airport.

Brussel Centraal

Vanaf maandag 28 april 22:00 uur tot en met dinsdag 29 april is er een staking van spoorwegpersoneel in België.

De nationale actiedag van 29 april komt niet uit de lucht vallen. België wordt al maanden geteisterd door stakingen en protesten tegen de geplande hervormingen van de federale regering. Vooral de aangekondigde aanpassingen in het pensioenstelsel en de arbeidsmarkt liggen zwaar op de maag bij de vakbonden en hun achterban. Eerder dit jaar leidde een reeks stakingsacties al tot ernstige verstoringen in het openbaar vervoer en het vliegverkeer.

netwerk

Niet alleen De Lijn, verantwoordelijk voor het bus- en tramverkeer in Vlaanderen, waarschuwt voor aanzienlijke hinder. Ook de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB verwacht grote problemen op haar netwerk. “We houden je vanaf 6 uur ’s ochtends in real-time op de hoogte van de situatie op ons net via Facebook, WhatsApp, onze app, website en telefoon”, liet de MIVB weten in een officiële mededeling. Reizigers in en rond Brussel worden aangeraden om vooraf hun traject te controleren en indien mogelijk alternatieven te zoeken.

Bedrijven, Buitenland, Economie, staking

Staking legt economie lam: vluchten geschrapt treinen rijden niet en havens dicht

De aangekondigde algemene staking van maandag dreigt op brede schaal het economische en maatschappelijke leven in België te verstoren.

Technologiefederatie Agoria waarschuwt in een persbericht dat de actie enkel verdere schade aanricht bij bedrijven en werknemers die zich nu al in zwaar weer bevinden. Volgens CEO Bart Steukers verkeert de sector in de moeilijkste periode van de afgelopen vijftien jaar. “We verloren vorig jaar 8.000 jobs en de vooruitzichten voor 2025 blijven bijzonder somber. We begrijpen de bezorgdheden die aan de basis van deze staking liggen, maar het platleggen van bedrijven is niet de juiste oplossing.”

De staking is een initiatief van de socialistische en christelijke vakbonden en richt zich tegen de sociaaleconomische besparingen van de regering-De Wever. De actie startte zondagavond al, met onder meer een stillegging van het scheepvaartverkeer tussen de Noordzee en Gent. “Sinds 19 uur ligt dat verkeer de facto volledig stil,” bevestigt Johan Bresseleers, woordvoerder van North Sea Port, aan de VRT. “De acties zullen een groot deel van het scheepvaartverkeer treffen. Morgenochtend zullen we pas echt kunnen inschatten wat de volledige impact is.”

Charleroi

Op luchthaven Charleroi was het zondagavond al merkbaar drukker dan gewoonlijk. Reizigers probeerden nog snel hun vlucht te halen voor de geplande staking maandag, die alle vluchten op de luchthaven treft. Door het hoge aantal passagiers en een personeelstekort bij beveiligingsfirma G4S, ontstonden er lange wachtrijen. “Sommige passagiers zijn boos omdat ze hun vlucht gemist hebben, en dat begrijpen we,” zegt een woordvoerder van de luchthaven. “Een nieuwe vlucht boeken is moeilijk, veel vluchten zitten al vol. We raden aan om zo vroeg mogelijk te vertrekken. Na 19 uur neemt de drukte gewoonlijk af.”

De hinder treft ook het openbaar vervoer. Vervoersmaatschappij De Lijn verwacht dat ongeveer de helft van de trams en bussen niet zal rijden. Limburg en Antwerpen worden het zwaarst getroffen. In Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen rijdt ongeveer de helft van de diensten, in Oost-Vlaanderen zo’n tweederde. Reizigers wordt aangeraden hun route vooraf te plannen.

Foto: Pitane Blue – Eurostar

Het internationale treinverkeer ontsnapt evenmin aan de gevolgen van de staking. Eurostar en TGV Inoui hebben verschillende ritten geannuleerd, met name tussen Brussel en Parijs. Een trein tussen Brussel en Straatsburg op dinsdag 1 april is eveneens geschrapt. Richting Nederland rijdt slechts de helft van de Eurocity Direct-treinen tussen Brussel en Amsterdam. De nachttrein Nightjet naar Wenen en Berlijn vertrekt maandagavond niet vanuit Brussel, maar vanuit Keulen. Reizigers kunnen via ICE-treinen vanuit Brussel of Luik naar Keulen reizen.

onderwijs

Ook het onderwijsveld wordt geraakt. Volgens Nancy Libert van ACOD Onderwijs is de stakingsbereidheid groot, met name in het kleuter- en lager onderwijs in Oost-Vlaanderen en Antwerpen. “We horen uit verschillende provincies dat leerkrachten het werk zullen neerleggen. Veel scholen kiezen voor afstandsonderwijs of voorzien noodopvang. Andere blijven volledig dicht.”

De impact van de 24-urenstaking dreigt daarmee bijzonder breed te zijn. Van havens tot luchthavens, van klaslokalen tot treinen: het land lijkt zich op te maken voor een dag van ongeziene verstoring, terwijl de economische zorgen enkel groter worden.

Binnenland, Luchtvaart

Focus op risicogebieden: drones onder scherp toezicht van ILT

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-Luchtvaartautoriteit) heeft een belangrijke stap gezet in de regulering van het Nederlandse luchtruim.

Vanaf dit jaar worden geavanceerde dronedetectiesystemen ingezet om toezicht te houden op dronevluchten en om de veiligheid op de grond en in de lucht te waarborgen. Deze apparatuur stelt de autoriteit in staat om zowel professionele als recreatieve dronevliegers beter te monitoren, met extra aandacht voor risicovolle vluchten en gebieden.

Met deze innovatieve technologie kan de ILT niet alleen controleren of dronebestuurders zich aan hun vluchtplannen houden, maar ook inzicht krijgen in vlieggedrag en overtredingen sneller opsporen. De nieuwe aanpak moet zorgen voor een veiliger luchtruim, met name in drukbevolkte gebieden en rondom evenementen.

risicovolle gebieden

De ILT beschikt over zowel mobiele als semipermanente detectiesystemen, die flexibel in te zetten zijn door heel Nederland. De prioriteit ligt bij gebieden waar verhoogde risico’s gelden, zoals gecontroleerde luchtruimgebieden (CTR’s) rond luchthavens en locaties waar grote evenementen plaatsvinden. Hier kunnen drones potentieel gevaar vormen voor het reguliere luchtverkeer of voor grote groepen mensen.

Met de mobiele systemen kunnen inspecteurs bijvoorbeeld live zien welke drones in de lucht zijn, hun routes volgen en zelfs de locatie van de dronebestuurders achterhalen. Deze systemen maken gebruik van technieken zoals Remote ID, een technologie waarbij drones continu signalen uitzenden met identificatiegegevens. Zelfs drones die bewust geen Remote ID-signaal uitzenden, worden gedetecteerd. Dit maakt het eenvoudiger om dronevliegers te identificeren bij overtredingen.

Afhankelijk van de omgeving en de gebruikte technologie hebben de detectiesystemen een bereik van 2 tot 10 kilometer. Dit maakt het mogelijk om niet alleen lokale situaties in de gaten te houden, maar ook bredere zones te monitoren. Voor langdurig toezicht worden semipermanente systemen geplaatst op locaties waar vliegen met drones niet is toegestaan of alleen onder strikte voorwaarden. Denk hierbij aan gebieden nabij luchthavens, industriële sites of vitale infrastructuur zoals elektriciteitscentrales en waterkeringen.

Door langdurige monitoring kan de ILT potentiële risico’s in kaart brengen en tijdig ingrijpen bij gevaarlijke situaties. Bovendien geeft deze aanpak waardevolle data over vlieggedrag op plekken met verhoogde veiligheidsrisico’s, wat bijdraagt aan effectiever toezicht in de toekomst.

Vliegen met een drone bij vitale infrastructuur mag met het juiste privilege op uw exploitatievergunning. Maar een vluchtuitvoering bij deze locaties brengt kenmerkende risico’s met zich mee. Daarom moet u aanvullende regels en aanwijzingen volgen.

De ILT heeft een specifieke focus op risicovolle dronevluchten. Dit zijn onder meer vluchten met zware drones, vluchten in dichtbevolkte gebieden of in de buurt van vliegvelden, en vluchten waarbij drones buiten zichtafstand van de bestuurder opereren. Ook drones die goederen vervoeren of gewassen besproeien vallen onder deze categorie. Voor dergelijke operaties is een vergunning nodig, die alleen wordt afgegeven onder strikte voorwaarden.

Met de introductie van de dronedetectiesystemen wordt het eenvoudiger om overtredingen te signaleren en handhavend op te treden. Dronevliegers die zich niet aan de regels houden, kunnen sneller geïdentificeerd en aangesproken worden. Dit draagt niet alleen bij aan de veiligheid, maar ook aan een eerlijk speelveld voor professionele gebruikers die wel voldoen aan de eisen.

veiliger luchtruim

Met de inzet van deze detectiesystemen geeft de ILT een duidelijk signaal af: veiligheid in het luchtruim heeft prioriteit. Door zowel technologie als handhaving te combineren, wordt Nederland een voorbeeld in het verantwoord gebruik van drones. Voor dronevliegers betekent dit dat zij zich aan de regels moeten houden, terwijl de samenleving profiteert van een veiliger lucht- en grondgebied.

De komende jaren zal de technologie mogelijk verder worden uitgebreid, zodat de ILT nog beter kan inspelen op de groeiende populariteit van drones en de daarmee gepaarde risico’s.

Bedrijven, Buitenland, Luchtvaart, Vakbond

FNV zet TUI Fly Curaçao onder druk: ‘genoeg kansen gegeven’

De spanning loopt op tussen de FNV en TUI Fly Curaçao.

De vakbond heeft aangekondigd dat er mogelijk acties komen als de luchtvaartmaatschappij blijft weigeren cao-onderhandelingen aan te gaan. Volgens FNV-bestuurder Stijn Jansen is het geduld van het personeel op, en wordt het tijd dat TUI Fly Curaçao dezelfde verantwoordelijkheid neemt als de Nederlandse tak van het bedrijf.

Meer dan de helft van het personeel op Curaçao is lid van de FNV en heeft meerdere keren aangegeven vertegenwoordigd te willen worden door de vakbond. Ondanks deze duidelijke wens, houdt TUI Fly Curaçao de deur naar cao-onderhandelingen gesloten. “Het kan niet zo zijn dat TUI Fly Curaçao haar eigen medewerkers blijft negeren,” stelt Jansen. “Ook zij hebben recht op een cao, net als hun collega’s in Nederland. Het is tijd dat TUI Fly verantwoordelijkheid neemt.”

Volgens de FNV is de situatie al jaren problematisch. Het ontbreken van een cao zorgt voor onzekerheid onder de werknemers, die daardoor minder rechten en garanties hebben dan collega’s bij andere vestigingen. Dit verschil wordt door de vakbond onacceptabel genoemd. Niels Kater, woordvoerder van FNV, benadrukt dat de vakbond een waarschuwing afgeeft: “Met deze gele kaart willen we duidelijk maken dat het tijd is voor verandering. Acties worden een serieuze optie als TUI niet luistert.”

mogelijke acties

Hoewel concrete details over mogelijke acties nog ontbreken, sluit Jansen niet uit dat er harde maatregelen genomen worden als TUI Fly Curaçao niet overstag gaat. “We hebben TUI Fly meer dan genoeg kansen gegeven om aan tafel te komen. Als er nu geen beweging komt, moeten we helaas andere stappen overwegen. Dat betekent inderdaad acties,” zegt hij.

De aard van die acties laat de FNV nog in het midden. Het kan gaan om stiptheidsacties, waarbij het personeel strikt de regels volgt, maar ook een staking behoort tot de mogelijkheden. Jansen: “We willen TUI waarschuwen, want als er nu niets gebeurt, zijn we genoodzaakt om op te schalen. Het is aan TUI om een rode kaart te voorkomen.”

Foto: © Pitane Blue – TUI Dreamliner

FNV-bestuurder Stijn Jansen spreekt zijn ongenoegen uit: ‘Het kan niet zo zijn dat TUI fly Curaçao haar eigen medewerkers blijft negeren. Ook zij hebben recht op een cao, net als hun collega’s in Nederland. Het is tijd dat TUI fly verantwoordelijkheid neemt.’

Een belangrijk punt van kritiek is het verschil in arbeidsvoorwaarden tussen het personeel op Curaçao en Nederland. In Nederland hebben TUI-medewerkers een cao die onder andere hun loon, werkuren en arbeidsomstandigheden vastlegt. Op Curaçao ontbreekt een dergelijke regeling, wat volgens de FNV leidt tot ongelijkheid en onzekerheid.

Dit verschil in behandeling heeft al langer tot frustratie geleid bij het personeel op Curaçao. Werknemers voelen zich in de steek gelaten door het moederbedrijf, dat volgens hen geen oog heeft voor de lokale situatie. “Dit is geen houdbare situatie,” aldus een anonieme medewerker. “Wij werken net zo hard als onze collega’s in Nederland, maar hebben veel minder zekerheid.”

tijd dringt

De oproep van de FNV om met TUI Fly Curaçao in gesprek te gaan, is niet nieuw. De vakbond heeft in de afgelopen jaren meerdere pogingen gedaan om een dialoog op gang te brengen, maar zonder succes. Met de dreiging van acties lijkt de situatie nu tot een hoogtepunt te komen. “We willen geen conflict, maar als er geen andere uitweg is, moeten we voor onze leden opkomen,” benadrukt Jansen.

Voor TUI Fly Curaçao is de druk hoog om alsnog in gesprek te gaan. Als de luchtvaartmaatschappij vasthoudt aan haar huidige koers, kan dat niet alleen leiden tot acties, maar ook tot schade aan haar reputatie. Het is nu aan het bedrijf om de handreiking van de FNV serieus te nemen en de dialoog aan te gaan.