Alle berichten van ANP

Grote drukte en files verwacht op Europese wegen

Vakantiegangers moeten komend weekend rekening houden met veel files in heel Europa, meldt de ANWB. Het begin van de zomervakantie in veel landen zorgt vooral zaterdag voor grote drukte op de Europese wegen.

In Nederland wordt het vrijdagmiddag al druk. De ANWB houdt rekening met zo’n 500 kilometer file. Vooral op de wegen in het midden, oosten en zuiden van het land is er flink wat oponthoud. Door werkzaamheden is ook de Afsluitdijk (A7) een groot knelpunt. De dijk is van vrijdagavond 22.00 uur tot zaterdagochtend 08.00 uur in beide richtingen afgesloten.

Tijdens het weekend moeten weggebruikers ook rekening houden met ander oponthoud door werkzaamheden. Zo wordt de A1 vanaf de Duitse grens richting Hengelo het hele weekend afgesloten tussen de grens en Oldenzaal.

Omleidingen

De grootste drukte verwacht de ANWB deze zomer op de wegen in het buitenland op de bekende vakantieroutes. Door de pandemie gaan veel Europeanen met de auto op vakantie. Vakantieverkeer moet in het oosten van België en in Duitsland tussen Keulen en Koblenz rekening houden met omleidingen. Na de wateroverlast zijn daar nog veel wegen onbegaanbaar.

Net als afgelopen zaterdag wordt in Frankrijk grote verkeersdrukte verwacht. Al vroeg staan er files tussen Lyon en Orange op de A7. Ook de route A10/A63 Parijs-Tours-Bordeaux naar Spanje stroomt in de loop van de ochtend vol. Wie via Midden-Frankrijk rijdt over Limoges en Toulouse (A20) of Clermont-Ferrand (A71) moet zaterdag ook geduld hebben. Vakantiegangers die naar Zuid-Frankrijk rijden moeten drie tot vier uur extra reistijd incalculeren.

Duitsland

In Duitsland staan zaterdag vooral veel files in het zuiden. Op de A3 bij Passau en op de A8 tussen München en Salzburg is er al gauw een uur oponthoud, verwacht de ANWB. Maar ook in het noorden loopt het verkeer vast rond Hamburg (A1/A7).

Het grootste knelpunt in Zwitserland is de A2 bij de Sint Gotthardtunnel richting het Italiaanse Chiasso. De ANWB verwacht daar zaterdag de hele dag file waarbij de wachttijd oploopt tot meer dan twee uur. In Oostenrijk wordt het zaterdag filerijden op de A10/A11 Salzburg-Villach-Slovenië. De Karawankentunnel bij de Sloveense grens is daar het grootse knelpunt. Drukke wegen onderweg naar de Noord-Italiaanse meren en de kust zijn de A4 Milaan-Triëst, de A14 Bologna-Rimini en de A22 Brennerpas-Verona.

Lees ook: City Pass blijkt voorlopig geen succes

Coronakaart waarschijnlijk nog roder, inreisregels strenger

Nederland wordt donderdag hoogstwaarschijnlijk een nog rodere vlek op de kaart van coronagevallen in Europa. De provincie Groningen is momenteel donkerrood, het hoogst mogelijke niveau, en de andere provincies zijn rood. Maar provincies als Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel gaan mogelijk ook naar donkerrood.

De coronakaart wordt wekelijks gemaakt door het ECDC, de Europese evenknie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De organisatie kijkt naar het aantal positieve tests in de afgelopen twee weken en naar het percentage positieve tests. Het aantal nieuwe gevallen in Nederland stijgt nog, ook al is dat afgelopen week minder snel dan de week ervoor.

Spanje, Portugal, Cyprus en Luxemburg zijn ook helemaal rood. De rest van Europa is groen, met hier en daar wat oranje gebieden. Dat betekent dat de corona-uitbraak er momenteel redelijk onder controle is. Voor die landen kunnen Nederlandse toeristen een gevaar zijn, omdat ze de erg besmettelijke Delta-variant van het coronavirus kunnen invoeren.

De nieuwe coronakaart kan voor die landen aanleiding zijn de toegangsregels voor Nederlanders aan te scherpen. Zo geldt Nederland sinds vorige week als een risicogebied voor Duitsland. Berlijn zou Nederland deze week nog een stapje hoger kunnen zetten, in de groep van ‘Hochinzidenzgebiete’. Dat zijn plekken waar het coronavirus veel voorkomt. In die categorie zitten bijvoorbeeld ook Groot-Brittannië, Portugal en Suriname. Als Nederland die status ook krijgt, moeten vakantiegangers al aan de grens met Duitsland een bewijs van een negatieve uitslag van een coronatest of een vaccinatiebewijs laten zien voordat ze überhaupt het land in komen.

Volgens minister Hugo de Jonge en het RIVM is het aantal positieve tests de laatste paar dagen aan het stabiliseren en zou het in de komende week kunnen beginnen te dalen. Als dat zo is, zou Nederland over drie of vier weken terug naar oranje of groen kunnen gaan op de Europese coronakaart. Dan worden de regels voor vakantiegangers misschien ook versoepeld.

Lees ook: Reizigers krijgen gratis zelftest op luchthavens in Nederland

Sinds inzet nachttreinen veel meer reizigers op de been

De NS zet sinds vorige week maandag alle nachttreinen weer in en daardoor zijn ’s nachts tienduizenden extra reizigers op de been. Vooral zaterdag- en zondagnacht was het een stuk drukker, blijkt uit cijfers van ov-chipkaartbedrijf Translink.

In de nacht van vrijdag op zaterdag checkten Nederlanders 34.000 keer met hun ov-chipkaart in bij een trein, bus, metro of tram tussen 00.00 en 05.00 uur. Dat is een ruime verviervoudiging vergeleken met een week eerder. In de nacht van zaterdag op zondag kwam het tot 29.000 check-ins en dat is drie keer meer dan een week eerder. Zondagnacht en doordeweeks is ook een toename te zien, al gaat het om kleinere aantallen.

De NS zette door de uitbraak van het coronavirus maandenlang minder nachttreinen in. Vorige week maandag ging de volledige dienstregeling van de nacht weer terug naar het oude. Dat deed de vervoerder omdat Nederlanders door een versoepeling van de coronamaatregelen meer mogelijkheden hadden om uit te gaan. De nachttreinen rijden op de trajecten Amsterdam-Haarlem, Utrecht-Amersfoort, Nijmegen-Utrecht en Rotterdam-Eindhoven-Utrecht. De uitgaanstreinen in de Randstad reden al.

Uitgaansleven

Vanwege het oplopende aantal coronabesmettingen heeft de regering veel van de versoepelingen voor het uitgaansleven zaterdagochtend om 06.00 uur weer teruggedraaid. Horeca moesten vanaf dan om middernacht dicht en discotheken en nachtclubs moesten opnieuw de deuren sluiten. Het is dus de vraag hoe druk het komend weekend zal zijn in het openbaar vervoer.

Ondanks de toegenomen drukte is het ’s nachts nog steeds veel rustiger in het openbaar vervoer dan voor de uitbraak van het coronavirus. Zaterdagnacht was het ’s nachts half zo rustig vergeleken met 2019.

Lees ook: Miljarden voor toekomstplannen Utrecht

Reizigers hebben veel vragen over hun vakantie

Reizigers hebben vanwege het oplopende aantal coronabesmettingen in grote delen van Europa veel vragen over hun aanstaande vakantie. Dat leidt tot drukte bij de klantenservice van verschillende Nederlandse reisorganisaties. Zo heeft Sunweb het aantal medewerkers dat op de helpdesk werkt flink opgeschaald en is ook Corendon “continu bezig met het werven van extra mensen”.

“Er zijn veel ongeruste mensen die advies willen”, zegt een woordvoerster van Sunweb. “De onrust die door de regering is gezaaid met de uitspraak dat Nederland rood wordt, helpt niet mee.” Volgens een woordvoerster zorgt de uitspraak tijdens de laatste coronapersconferentie ervoor dat het aantal boekingen is gedaald. Van een toename in het aantal annuleringen of omboekingen is geen sprake, aldus de Nederlandse reisorganisaties.

De reizigers willen vooral weten wat er gebeurt als andere Europese landen beperkingen opleggen aan Nederlanders vanwege het oplopende aantal besmettingen in ons land. Daardoor zouden ze te maken kunnen krijgen met extra maatregelen als verplichte quarantaines. Andere vakantiegangers willen weten wat er gebeurt als het reisadvies voor hun vakantiebestemming wordt aangescherpt of willen advies over hun nog te boeken vakantie. Het ministerie van Buitenlandse Zaken past zo nodig elke donderdag de reisadviezen aan.

Niet uitgesloten

De Nederlandse reisorganisaties reizen niet af naar landen waar voor reizigers een quarantaineplicht geldt bij aankomst. “Elk land is vrij om op elk moment inreisbeperkingen voor buitenlandse reizigers aan te passen”, aldus reisorganisatie TUI. “Wij verwachten niet dat zij gevaccineerde en geteste Nederlanders gaan weigeren of een quarantaine opleggen. Het is zeer onwaarschijnlijk maar niet uitgesloten.” Ook Sunweb rekent er niet op dat Zuid-Europese landen snel reisbeperkingen op gaan leggen aan Nederlandse toeristen.

De reisconcerns laten weten dat klanten hun vakantie kunnen omboeken of hun geld kunnen terugkrijgen wanneer een reis moet worden geannuleerd.

Lees ook: 15 km per uur in straten zonder voetpad

15 km per uur in straten zonder voetpad

Op straten zonder voetpad moet een maximumsnelheid komen van 15 kilometer per uur, stelt directeur Peter van der Knaap van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) dinsdag in De Telegraaf. Dat zou de enige veilige optie zijn als voetgangers in woonwijken de rijbaan moeten gebruiken waar op dit moment ook nog voertuigen met 30 kilometer per uur langskomen. Veilig Verkeer Nederland (VVN) en de stichting CROW, het kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer en veiligheid, steunen de oproep.

“Nu ons land de komende jaren een miljoen woningen wil bouwen, moeten we de straten in die wijken van meet af aan verkeersveilig ontwerpen. Dat betekent dat we voor voldoende verblijfsruimte voor voetgangers, onder wie kinderen, moeten zorgen door middel van trottoirs of een 15 km/uur-inrichting”, zegt Van der Knaap tegen de krant.

Het meldpunt van VVN ontvangt veel klachten over verkeersveiligheid in nieuwbouwwijken. Onder meer in Apeldoorn, Harderwijk en Veenendaal maken veel ouders zich zorgen om de veiligheid van hun kinderen. Veel van hen vinden de maximale snelheid van 30 kilometer per uur op sommige plekken te hoog.

Van der Knaap begrijpt de bezorgdheid. “Recent gebouwde woonwijken zijn meestal verkeersveiliger dan de nieuwbouwwijken van de jaren zeventig en tachtig en zeker dan oude stadswijken. Maar helaas bouwen we in deze nieuwe eeuw ook weer minder veilige woonwijken met wat verkeerskundigen noemen ’lange rechtstanden’. Straten die over een lengte van meer dan honderd meter kaarsrecht zijn zonder trottoir en waar 30 kilometer per uur gereden mag worden, maar waar volgens bewoners vooral bestelbusjes vaak nog harder rijden, en ook elektrische auto’s snel optrekken”, aldus de SWOV-directeur in de krant.

Door het ontbreken van een stoep zijn veel ouders bezorgd dat hun kind aangereden kan worden. “En die ouders hebben vaak gewoon gelijk, want een automobilist heeft bij die snelheid 13 meter nodig om tot stilstand te komen. Die 13 meter heeft een spelend kind niet”, zegt Van der Knaap.

De maximumsnelheid van 15 kilometer per uur is een basisprincipe uit Duurzaam Veilig Wegverkeer, de benadering die sinds halverwege de jaren negentig leidend is in Nederland. Volgens VVN staat de snelheidslimiet echter alleen als voorkeursoptie beschreven in de benadering. “Laten we hopen dat gemeenten bij het inrichten van nieuwe woonwijken gewoon trottoirs aanleggen of de snelheid verlagen. Want situaties zoals in De Aurelius in Elst, wil je niet. Daar moeten voetgangers het doen met een grasstrook naast de rijbaan. Bij elke woning bevindt zich een uitrit die schuin afloopt: kinderen op rolschaatsen, skeltertjes en fietsen rollen als het ware zo de straat op”, zegt woordvoerder Rob Stomphorst in De Telegraaf.

Foto boven: Inge Hogenbijl Schutterstock.

Lees ook: Veel bedrijven stimuleren werknemers niet om te fietsen

Gommers begrijpt niet waarom Rutte en De Jonge geen sorry zeiden

Intensive care-arts Diederik Gommers vindt dat demissionair premier Mark Rutte en zorgminister Hugo de Jonge vrijdagavond tijdens de persconferentie excuses hadden moeten aanbieden voor het coronabeleid. “Begrijp niet waarom Rutte en De Jonge niet gewoon sorry hebben gezegd op de persco”, schrijft Gommers zondag op Instagram.

Volgens Gommers was het logisch dat het hoge aantal coronabesmettingen na de versoepelingen niet voorspeld werden in de RIVM-modellen. “Daar was geen rekening gehouden met ons ‘oude’ gedrag als gevolg van veel te positieve uitlatingen van het kabinet en de toegangstesten die niet op orde waren.”

De ic-arts kan nog niet met zekerheid stellen of we ons zorgen moeten maken over een ‘vierde golf’ aan coronabesmettingen. “Op dit moment weten we dat gewoon niet”, schrijft Gommers. Wat wel duidelijk is, is dat er te rooskleurig is gedacht over de versoepelingen. “Het leek allemaal namelijk zo mooi eind juni, want de ziekenhuis- en IC-opnames met Covid-patiënten daalden als een speer. Dat was ook steeds de meetlat van eventuele versoepelingen. Er waren waarschuwingen uit Engeland over de Delta-variant, maar wij hoopten dat we iets verder waren met onze volledige vaccinaties.”

De Delta-variant verspreidt zich echter veel makkelijker en ongevaccineerden zijn vatbaarder en worden zieker, zegt Gommers. De arts benadrukt dat je met een agressiever virus minder mensen nodig hebt om weer de IC’s te laten overlopen. “In plaats van 12 miljoen volwassenen in 2020, zijn er nu 3 miljoen ongevaccineerden in de herfst van 2021. Je hebt maar 1000 ernstig zieke patiënten nodig om de IC’s weer te laten overlopen. Hopelijk zijn we er op tijd bij maar het is duidelijk minder positief geworden.”

Lees ook: Nieuwe coronamaatregelen bij aanvang zomervakantie

geen festivals mogelijk deze zomer?

Coronavirus terug van nooit weggeweest op dag 500

Een rustige zomer zou het worden. Het coronavirus zou af en toe opduiken, her en der zouden plukjes mensen positief testen, maar over het algemeen zou het virus tijdens de warme maanden op de achtergrond sluimeren, in de slaapstand tot het begin van het snotterseizoen. De maatregelen konden met een gerust hart worden versoepeld. Dat is een illusie gebleken. Het aantal gevallen explodeert. Zaterdag is de 500e dag van de coronacrisis in Nederland en het virus is helemaal terug.

De uitbraak begon op 27 februari vorig jaar. De toenmalige zorgminister Bruno Bruins kreeg tijdens een rechtstreekse tv-uitzending een briefje in handen gedrukt dat voor het eerst iemand in Nederland positief was getest. Patiënt 1 op dag 1 was een man uit het Brabantse Loon op Zand, die waarschijnlijk besmet was geraakt tijdens een werkreis naar Italië. Op dag 9 overleed voor het eerst iemand aan het virus, een 86-jarige man uit Oud-Beijerland. Inmiddels zijn meer dan 1,7 miljoen mensen positief getest op het virus. Van bijna 18.000 mensen is zeker dat ze aan het virus zijn overleden. De werkelijke aantallen liggen hoger.

De huidige wederopstanding van het virus begon iets meer dan een week geleden. Op woensdag meldde het RIVM 643 nieuwe gevallen, vergelijkbaar met de weken ervoor, en dat was het laagste peil sinds september. Op donderdag waren het er ineens 826, op vrijdag 942 en op zaterdag 1130. Deze week neemt het aantal positieve tests toe met gemiddeld ruim 40 procent per dag, van 1522 op maandag naar 6986 op vrijdag. In de laatste zeven dagen zijn 22.139 positieve tests gemeld, tegen 4573 in de week ervoor. De stijging is bijna verticaal. Als dat zo doorgaat zijn er in de loop van volgende week meer dan 40.000 positieve tests per etmaal.

Op het coronadashboard van de overheid staan tien regio’s op het laagste risiconiveau, waakzaam. De vijftien andere regio’s staan een stapje hoger op zorgelijk. Nergens is de situatie ernstig of zeer ernstig. Maar dat is allemaal te danken aan de relatieve rust van een week geleden. Mede door die luwte is Nederland ook nog slechts oranje en groen op de Europese coronakaart, en niet vuurrood. Als de lijst nu zou worden vastgesteld, zou de situatie in Amsterdam-Amstelland zeer ernstig zijn, het hoogste risiconiveau. In de laatste zeven dagen zijn in en rond de hoofdstad 3400 mensen positief getest. Omgerekend komt dat neer op bijna 318 nieuwe gevallen op elke 100.000 inwoners. De week ervoor werd het virus er vastgesteld bij 41 op de 100.000 mensen, dus in een week tijd is het aantal nieuwe gevallen bijna acht keer zo hoog geworden.

Een andere brandhaard is Groningen. De noordelijke provincie, met daarin de grote studentenstad Groningen, telde afgelopen week meer dan 250 gevallen op elke 100.000 inwoners. Dat is een stijging van 994 procent ten opzichte van de week ervoor. Ook Groningen stevent daardoor af op het stempel zeer ernstig. Regio’s als Twente, Gelderland-Zuid, Utrecht, Zaanstreek-Waterland, Kennemerland, Gooi en Vechtstreek, Hollands Midden, Haaglanden, Rotterdam-Rijnmond, Midden- en West-Brabant en Brabant-Zuidoost voldoen aan de voorwaarden voor ernstig. Elke regio zit weer ruim boven de zogeheten signaalwaarde, het niveau waarop de alarmbellen bij de overheid gaan rinkelen. Vandaar de maatregelen die het kabinet vrijdag aankondigde om het tij te keren.

Lees ook: Nieuwe coronamaatregelen bij aanvang zomervakantie

beschermende maatregelen tijdens reizen

Quarantaineplicht vervalt voor gevaccineerden

Mensen die al volledig zijn gevaccineerd tegen het coronavirus hoeven vanaf donderdag 8 juli niet meer in quarantaine als ze in nauw contact zijn geweest met iemand die besmet is geraakt, bijvoorbeeld een gezinslid. Dit geldt volgens een woordvoerster van de koepelorganisatie GGD GHOR voor mensen die veertien dagen eerder de (laatste) prik hebben gehad en daarmee voldoende bescherming hebben opgebouwd. Quarantaine was tot nu toe voorschrift voor mensen met gezinsleden die positief zijn getest. Voor gevaccineerden golden dezelfde coronaregels als voor mensen die niet gevaccineerd zijn. Daar komt donderdag verandering in.

De nieuwe regels gaan ook voor twee andere groepen gelden. Dat betreft de groepen mensen die minder dan zes maanden geleden Covid-19 hebben gehad. De immuniteit geldt ook voor mensen die al eerder Covid-19 hebben gehad en langer dan veertien dagen geleden minimaal eenmaal zijn gevaccineerd. Voor deze groepen vervalt de quarantaineplicht als iemand in hun huishouden of een ander nauw contact positief is getest. De GGD blijft bron- en contactonderzoek uitvoeren. “Iedereen die positief getest wordt krijgt een bron- en contactonderzoek“, benadrukt de woordvoerster van GGD GHOR Nederland.

Lees ook: Vanaf vandaag coronastempel in gele vaccinatieboekje

Online afspraak maken gratis test reizen nog niet mogelijk

Het is toch nog niet mogelijk om via de website testenvoorjereis.nl een gratis coronatest voor reizen aan te vragen. De website zou vanaf 30 juni beschikbaar zijn, maar vooralsnog kunnen geïnteresseerden alleen nog bellen met de GGD voor een test. De GGD meldt woensdag dat het erg druk is op het speciale telefoonnummer daarvoor, 0800-5005. Via de website kunnen mensen een afspraak maken voor een sneltest of een PCR-test bij een commerciële testaanbieder. Dinsdag gaf het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat al aan dat woensdag nog niet alle testaanbieders aan de website gekoppeld zouden zijn. De techniek achter het systeem is volgens een woordvoerder “erg ingewikkeld”.

Mensen kunnen voor een PCR-test ook bij de GGD terecht, maar alleen als diegene een DigiD heeft. In totaal kunnen de GGD’en 35.000 testen per dag afnemen. Dit aantal is beperkt, zodat het testen voor reisdoeleinden het in kaart brengen van de virusverspreiding niet in de weg staat. Volgens een woordvoerster van koepelorganisatie GGD GHOR Nederland bellen woensdag veel mensen met de GGD voor vragen over de website testenvoorjereis.nl, terwijl het nummer daar niet voor is bedoeld. Sommige mensen bellen zelfs meerdere keren achter elkaar. De tests zijn bedoeld voor mensen die (nog) niet zijn gevaccineerd tegen corona of die niet in aanmerking komen voor een zogeheten herstelbewijs. In juli en augustus zijn de testen gratis.

Lees ook: Morgen weer meer landen van oranje naar geel

Van Nieuwenhuizen noemt bezuinigen op asfalt onverantwoord

Een nieuw kabinet moet meer geld uittrekken voor het aanleggen van nieuwe wegen, wegenonderhoud en -beheer. Dat stelt demissionair minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) in een interview met De Telegraaf. Bezuinigen op wegen, zoals D66, PvdA en GroenLinks willen, is volgens haar onverantwoord. “Er moet echt fors meer geld bij. Dat is onvermijdelijk.”

De VVD-bewindsvrouw kampt nu al met tekorten door de gigantische operatie van renovatie en vervanging van bruggen, sluizen en tunnels uit jaren ’50 en ’60. Van Nieuwenhuizen verwacht dat de kosten nog verder oplopen door klimaat- en veiligheidseisen. Naast deze tegenvaller stellen experts al dat er minstens een miljard per jaar extra nodig is.

“Er komt steeds meer op ons af. Dat heeft voor een deel te maken met dat we steeds meer eisen stellen”, stelt Van Nieuwenhuizen in een gesprek met de krant. “Er zijn allerlei nieuwe dingen waar we rekening mee moeten houden. We moeten bijvoorbeeld klimaatadaptief bouwen om te voorkomen dat bij iedere forse regenbui tunnels onder water staan. Verder is cybersecurity veel belangrijker geworden. We hebben al die bedieningsapparatuur wat vroeger met de hand of mechanisch ging digitaal gemaakt.”

Bovendien zijn brandveiligheidseisen voor tunnels verscherpt en loopt Rijkswaterstaat tegen verrassingen aan bij projecten. “We hebben bijvoorbeeld met chroom-6 te maken gehad. Op zo’n moment moeten we met een soort maanmannetjes, net als bij asbest, in de weer om veilig te kunnen werken”, licht de verkeersminister toe. “De Waalburg hebben we niet kunnen afschilderen, omdat we al fors over het budget heen gingen.”

Of de benodigde miljarden tijdens de formatie op tafel komen is nog maar de vraag. Van VVD, CDA, D66, ChristenUnie, PvdA en GroenLinks wil alleen de partij van Van Nieuwenhuizen zelf meer investeren in wegen. Uit een analyse van de verkiezingsprogramma’s door het Planbureau van de Leefomgeving blijkt dat het CDA niet wil bezuinigen. De andere partijen willen tot 2030 korten. D66 vindt dat er 1,9 miljard euro af kan en GroenLinks zelfs 6,3 miljard.

“Dat kan gewoon niet, het is onverantwoord”, zegt de minister. “We hebben het niet alleen zelf vastgesteld dat er meer geld nodig is, maar we hebben tot twee keer toe van externe experts bevestiging gekregen. We hebben een naam hoog te houden. De Amerikaanse president Biden heeft ons genoemd als land waar ze een voorbeeld aan nemen. Iedereen die naar het zuiden gaat ziet én voelt hoe het anders kan in België. Dat willen we gewoon niet.”

Lees ook: Brandweer vliegbasis Eindhoven blijft actief ondanks coronacrisis

Koning opent expositie over omstreden Gouden Koets

Koning Willem-Alexander opent donderdag een expositie over de Gouden Koets in het Amsterdam Museum. Het koninklijke rijtuig is weer te zien na een langdurige restauratie en staat tot en met 27 februari in een glazen ruimte op de binnenplaats van het museum.

In de zes omringende zalen komt de geschiedenis van de Gouden Koets voorbij, maar gaan de makers ook uitgebreid in op de maatschappelijke discussie die is ontstaan over het ‘koloniale’ paneel op de zijkant. Zo’n 25 mensen met diverse expertise en achtergrond hebben meegedacht over de tentoonstelling.

Het rijtuig was in 1898 een geschenk van de Amsterdammers aan koningin Wilhelmina. Nu keert de Gouden Koets terug naar de plek waar hij vandaan komt, aldus museumdirecteur Judikje Kiers. Waar nu het museum zit, was vroeger het Burgerweeshuis. De weesmeisjes borduurden destijds mee aan de kussens van de koets.

De Gouden Koets reed voor het eerst bij het huwelijk van Wilhelmina en heeft daarna dienst gedaan bij diverse koninklijke gelegenheden, zoals inhuldigingen, huwelijken, dopen en traditiegetrouw op Prinsjesdag.

niet meer van deze tijd

Koning Willem-Alexander moet de Gouden Koets voortaan laten staan. Het rijtuig is een symbool van ongelijkheid en past niet meer in deze tijd. Dat zegt activist Jerry Afriyie, de voorman van Kick Out Zwarte Piet en eerder ook betrokken bij de Black Lives Matter-beweging. De koning opent de tentoonstelling rond de gerestaureerde Gouden Koets in het Amsterdam Museum. Daar is het rijtuig, waarvan vooral een geschilderd zijpaneel omstreden is, de komende acht maanden te zien.

Afriyie hoopt dat de koning tijdens de opening iets gaat zeggen over het toekomstig gebruik van de koets. “Prinses Amalia nam afstand van haar toeslag. We hopen dat de koning ook de wijsheid toont om af te zien van dit symbool van ongelijkheid”, zegt hij. “De tijd van onderdanigheid is voorbij. Ik hoop dat Nederland acht maanden lang kan zien dat het gebruik van de Gouden Koets niet meer van deze tijd is. Het is tijd dat we ons ernaar gedragen dat slavernij niet meer door de beugel kan.” De controversiële schildering op de koets, getiteld ‘Hulde der Koloniën’ maar ook wel het ‘slavenpaneel’ genoemd, toont donkere mensen uit de koloniën die producten en geschenken overhandigen aan een witte jonge vrouw die Nederland verbeeldt.

binnenplaats

De koets staat tot eind februari in een geklimatiseerde glazen behuizing op de binnenplaats van het Amsterdam Museum. In de zalen eromheen wordt aan de hand van schilderijen, filmpjes en ander materiaal veel uitgelegd over de geschiedenis en het gebruik van de koets. Deskundigen van verschillende culturele achtergronden hebben meegewerkt aan de inrichting van de expositie. Afriyie zou graag zien dat de Gouden Koets permanent in deze context wordt tentoongesteld. De restauratie van het rijtuig, dat is gemaakt van teakhout bedekt met een laagje bladgoud, heeft 1,2 miljoen euro gekost. Tijdens de opknapbeurt gebruikte het koningspaar op Prinsjesdag de Glazen Koets voor de rijtoer van en naar de Ridderzaal.

Lees ook: Oranjes vieren in Eindhoven op de Campus Koningsdag

Koning Willem-Alexander in de gouden koets

Mondkapjesplicht en thuiswerkadvies deels geschrapt

Het kabinet is van plan de mondkapjesplicht vanaf 26 juni deels te schrappen en het advies om thuis te werken ook gedeeltelijk in te trekken. Dat melden bronnen in Den Haag. Op plekken waar mensen genoeg afstand kunnen houden, worden de regels waarschijnlijk nog verder versoepeld dan eerder was aangekondigd.

Het kabinet besloot eerder al de versoepelingen die gepland stonden voor 30 juni naar voren te halen. Vrijdag wordt er een knoop doorgehakt en is er ook een persconferentie. Het gaat onder meer om verruiming van de regels voor de horeca en thuisbezoek, en het weer toestaan van evenementen. Maar ook de mondkapjesplicht en het thuiswerken liggen op tafel. De precieze veranderingen worden vrijdag na een nieuw OMT-advies genomen en in de persconferentie bekendgemaakt.

Het kabinet wil in principe van de mondkapjesplicht af op plekken waar anderhalve meter afstand kan worden bewaard. Wel moet het beleid “eenduidig” blijven. De vraag is nog op welke plekken de maskers verplicht zullen blijven. Ook het dringende advies om thuis te werken wordt gedeeltelijk versoepeld, meldden bronnen na een vergadering van de betrokken ministers.

Gevaccineerden

Het kabinet heeft steeds gezegd dat versoepeling van de maatregelen afhankelijk is van een aantal factoren. Het gaat niet alleen meer om de drukte in de ziekenhuizen, maar ook om het aantal gevaccineerden, of er geen gebieden of groepen zijn waar te weinig mensen gevaccineerd zijn en om nieuwe virusvarianten.

Een van die varianten van het coronavirus waarover meer en meer zorgen rijzen, is de zogenoemde Delta-variant, die eerder de Indiase variant werd genoemd. Deze variant lijkt besmettelijker te zijn dan het gewone coronavirus. Bovendien werken de vaccinaties er pas echt goed tegen als mensen volledig zijn gevaccineerd. In het Verenigd Koninkrijk is het inmiddels de meestvoorkomende variant, laten de cijfers daar zien.

Prikstrategie

“We hebben een andere prikstrategie dan het VK. Het VK heeft helemaal op AstraZeneca gegokt en helemaal op de eerste prik gegokt”, zei demissionair zorgminister Hugo de Jonge na het overleg met zijn collega’s. “Ik denk dat wij het verstandiger hebben gedaan.” Hij doelt erop dat hier niet maximaal is ingezet op het zetten van de eerste prik, maar ook is doorgegaan met het zetten van de tweede vaccinatie bij oudere en kwetsbaardere groepen. Pas als een grote groep mensen ingeënt is, zijn we “klaar”, aldus de minister.

“We wegen alle maatregelen opnieuw. Welke maatregelen zijn nog nodig, welke kunnen eraf?”, zei De Jonge. “We gaan geweldig snel met vaccineren, en dan weeg je, wat is er nog nodig aan maatregelen? Ik denk dat we van een flink aantal maatregelen afscheid kunnen nemen, maar een deel zal nog nodig zijn.”

“We bekijken alles vrijdag, dan vertellen we u erover.”

Lees ook: Mondkapjes aan achteruitkijkspiegel gevaarlijk

dragen van een mondkapje

Langzaamaan drukker in het verkeer en openbaar vervoer

Nederlanders maken weer meer gebruik van hun auto en het openbaar vervoer sinds de regering begin deze maand een einde maakte aan de ‘harde lockdown’. Op de weg en in de treinen, bussen, metro’s en trams was het vorige week ongeveer net zo druk als in het najaar, voordat het land weer op slot ging omdat de coronabesmettingen opliepen. Dat komt naar voren uit cijfers van het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW) en ov-chipkaartbedrijf Translink.

Een onderzoeker van het NDW spreekt van een “licht stijgende trend” als hij kijkt naar de drukte op de weg. Dat komt deels omdat mensen in het voorjaar en de zomer sowieso vaker in de auto stappen. Als hiermee rekening wordt gehouden, blijft overeind dat het drukker wordt.

Vergeleken met de periode voor de coronacrisis is het nog steeds rustig op de Nederlandse wegen. Afgelopen week was het op werkdagen 16 procent rustiger dan in een vergelijkbare week in 2019 en in het weekend 12 procent. Maar het is lang niet zo stil op de weg als middenin de eerste lockdown. Toen was de verkeersdrukte regelmatig gehalveerd.

Normale dienstregeling

In het openbaar vervoer is het duidelijk drukker geworden sinds de derde week van mei. Toen kwam het regeringsadvies te vervallen om alleen voor essentiële reizen de trein, bus, tram of metro te pakken. Vorige week checkten reizigers bijna 14 miljoen keer in met hun ov-chipkaart, blijkt uit cijfers van Translink. Begin dit jaar werd amper 9 miljoen keer per week gebruik gemaakt van het ov. Het aantal check-ins is nog steeds bijna gehalveerd ten opzichte van een vergelijkbare week in 2019.

Vanaf afgelopen maandag rijdt de NS overdag weer volgens de normale dienstregeling. Begin volgende maand rijden de treinen ook ’s nachts weer als vanouds.

Lees ook: Binnenkort weer drukkere treinen bij NS

uitchecken in station Emmen

Top VWS wist dat Van Lienden loog over distributiedeal

De top van het ministerie van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ging met de stichting Hulptroepen van Sywert van Lienden in zee, terwijl men wist dat er was gelogen over een distributieketen zonder winstoogmerk die Van Lienden had opgezet met KLM voor het invliegen van mondkapjes. Dat meldt onderzoeksplatform Follow the Money.

Eind maart 2020 zette het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) met luchtvaartmaatschappij KLM een luchtbrug op tussen China en Nederland. De inkooporganisatie en KLM spraken af dat die verbinding uitsluitend zou worden ingezet voor de overheid en niet voor de stichting van Van Lienden. Toch liet Van Lienden meermalen onterecht weten zaken te doen met de KLM. “In elke presentatie werd KLM genoemd. Van Lienden heeft lang geclaimd dat KLM een partner was,” zegt VWS-topambtenaar Mark Frequin.

De top van VWS wist dat de claim van Van Lienden vals was. Toch dreigde zijn stichting een concurrent van het LCH te worden, in de ogen van de toen verantwoordelijk minister Martin van Rijn (Medische Zorg): “Hij vreesde dat het LCH en de Hulptroepen van Van Lienden tegen elkaar gingen opbieden en zo de prijzen nog verder zouden opdrijven,” aldus Frequin.

De Tweede Kamer wil dat Van Lienden en zijn zakenpartners Bernd Damme en Camille van Gestel de 28 miljoen euro die ze verdiend hebben met de mondkapjesdeal, teruggeven aan de belastingbetaler. Sywert van Lienden heeft ruim 9 miljoen euro overgehouden aan zijn mondkapjesdeal met de overheid en zijn zakenpartners streken meer dan 5 miljoen euro op. Dat komt naar voren uit onderzoek van platform voor onderzoeksjournalistiek Follow the Money (FTM). Van Lienden heeft het bedrag ook aan FTM bevestigd.

Lees ook: Vanaf vandaag coronastempel in gele vaccinatieboekje

KLM vloot te Schiphol

Run op vliegtickets naar Noord-Afrikaanse Marokko

Direct na de heropening van Marokko voor internationaal reisverkeer is een run op vliegtickets ontstaan, zegt het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN). De stichting krijgt signalen van een overbelaste boekingswebsite, hogere prijzen dan het afgesproken maximum en rijen bij gespecialiseerde reisbureaus in de grote Nederlandse steden.

De grenzen van het Noord-Afrikaanse land heropenden dinsdag voor internationale reizigers, met een maximaal 48 uur oude negatieve PCR-test als enige voorwaarde. Bij aankomst hoeven bezoekers uit Nederland niet in quarantaine.

De vraag naar tickets was gelijk groot. Ticketprijzen voor een gezin van vier liepen op tot 4000 euro. Op bevel van de Marokkaanse koning Mohammed VI verlaagde de nationale luchtvaartmaatschappij Royal Air Maroc (RAM) de prijzen naar 500 euro per gezin. “Nu is het voor veel mensen aantrekkelijk om te gaan”, zegt Habib El Kaddouri van het samenwerkingsverband. De site van de luchtvaartmaatschappij crashte maandag even na een vloedgolf van 120.000 reserveringen in 24 uur.

Quarantaineplicht

Bij terugkomst in Nederland geldt een quarantaineplicht voor reizigers vanuit Marokko, vanwege de code oranje die nog altijd voor het land geldt. Dat houdt reizigers niet tegen, merkt El Kaddouri. “Mensen zijn toe aan vakantie na zo’n lange periode.” Ook speelt het Offerfeest mee, dat vanaf 19 juli plaatsvindt. Enige onzekerheid wordt volgens El Kaddouri op de koop toegenomen. “De angst om daar te stranden is minder dan vorig jaar. Corona is op zijn retour.”

De vliegtickets naar Marokko zijn ook populair omdat reizen via Spanje nu niet mogelijk is. Officieel is dat vanwege gezondheidsredenen, maar de twee landen verkeren al wekenlang in een diplomatieke crisis. In 2019 reisden nog meer dan 3,2 miljoen mensen vanuit Spanje per veerboot naar Marokko.

Lees ook: België kleurt na maanden weer oranje

Airport Mohammed V, Casablanca, Marokko

Eerste vaatje Hollandse Nieuwe gaat naar GGD

Het eerste vaatje nieuwe haring gaat dinsdag naar de GGD GHOR Nederland. Voorzitter André Rouvoet krijgt de Hollandse Nieuwe op de vaccinatielocatie naast het Cars Jeans Stadion in Den Haag aangeboden door het Nederlands Visbureau.

Normaal gesproken wordt het eerste vaatje geveild voor een goed doel. Dat gebeurt altijd in de haven van Scheveningen, maar vanwege de coronapandemie kan dat voor het tweede jaar op rij niet doorgaan. Vorig jaar kreeg de ic-zorg de haringen aangeboden. Directeur Agnes Leewis van het Nederlands Visbureau noemt de GGD de “logische keuze” voor dit jaar. “Dankzij hun inzet mogen we er hopelijk op vertrouwen dat alle Nederlanders zich binnen korte tijd een Hollandse Nieuwe zullen voelen.”

Ook medewerkers en mensen die zich op de locatie komen laten vaccineren kunnen een Hollandse Nieuwe krijgen en op een aantal andere GGD-vaccinatielocaties staat het Nederlands Visbureau eveneens met haringen. Vanaf woensdag is de nieuwe haring overal te koop.

Lees ook: Handhaving Scheveningen streng voor strand of auto slapers

jong geleerd is oud gedaan, haring happen in Scheveningen

Vakantie mogelijk naar Luxemburg, Polen en Tsjechië

Nederlanders kunnen met ingang van donderdag weer op vakantie naar Luxemburg, Polen, Tsjechië en Slowakije. Het reisadvies voor deze landen gaat dan van oranje naar geel omdat de coronacijfers dalen, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het reisadvies voor Noorwegen blijft op oranje staan vanwege de strenge inreisbeperkingen, maar mensen die terugkomen uit het land hoeven niet meer quarantaine.

Dinsdag werd al duidelijk dat ook Duitsland, Italië en Oostenrijk weer code geel krijgen. Dat betekent dat niet-noodzakelijke reizen weer zijn toegestaan, dat na terugkeer geen coronatest nodig is en mensen ook niet in quarantaine hoeven. Wel adviseert het ministerie om de situatie tijdens de vakantie goed in de gaten te houden, omdat het reisadvies ook weer kan veranderen naar oranje. Ook kunnen in ‘gele’ landen ook nog coronabeperkingen gelden, die per land of regio kunnen verschillen.

De meeste landen in de wereld staan nog op oranje. De Caribische eilanden Saba en Sint-Eustatius staan als enige op groen. Code geel geldt nu onder meer voor Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint-Maarten, Finland, Malta, Portugal, Griekse eilanden, Ierland en IJsland.

Lees ook: Volledig gevaccineerd en toch geen vakantie

Sopot en Molo – pier bij de Baltische zee in Polen

Curaçao gaat dinsdag avondklok afschaffen

Vanaf komende dinsdag 8 juni geldt er op Curaçao geen avondklok meer. Dat heeft minister-president Eugene Rhuggenaath bekendgemaakt. In de afgelopen veertien dagen zijn er slechts elf coronabesmettingen geconstateerd.

Veel Curaçaoënaars hebben zich al laten vaccineren. Meer dan 85.000 mensen hebben één prik gehad. Dat is bijna 70 procent van de totale volwassen bevolking. In totaal zijn meer dan 70.000 mensen twee keer gevaccineerd. Curaçao kende sinds maart 2020 zo’n twaalf maanden een avondklok.

Voor Curaçaose ingezetenen worden de maatregelen verder versoepeld. Nu moeten ze voor vertrek een PCR-test doen en drie dagen na aankomst een antigeen-test. Vanaf volgende week verdwijnen die verplichtingen voor alle mensen die twee keer zijn gevaccineerd en uit lage risicolanden komen. Voor passagiers uit hoge risicolanden geldt voor iedereen die twee keer is gevaccineerd alleen nog de verplichting van het doen van een antigeen-test op Curaçao.

Lees ook: Curaçao is een uiterst veilige vakantie deze zomer

Curaçao Willenstad – zicht vanaf Queen Emma brug

Arriva wil nachttreinen laten rijden naar Randstad

Arriva, de grootste concurrent van NS op het spoor, wil nachttreinen laten rijden vanuit Maastricht en Groningen naar de Randstad, met als belangrijkste bestemming luchthaven Schiphol. Arriva wil daarmee tegen de monopoliepositie ingaan die de NS op het hoofdrailnet heeft, zegt topman Anne Hettinga tegen NRC.

Het vervoerbedrijf heeft maandag het verzoek, om vanaf 2023 twee nachttreinen te laten rijden, ingediend bij toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). Het voornemen is een nieuwe stap om toegang te krijgen tot de spoorlijnen die nu alleen door NS worden geëxploiteerd. “We knagen ten eeuwigen dage aan de monopoliepositie van NS. Dit kabinet heeft er alles aan gedaan om liberalisering van het spoor verder terug te dringen”, zegt Hettinga.

Op de vraag wie op deze nachtlijnen zit te wachten zegt Hettinga: “Wij zijn ondernemers, we willen het proberen. In 2000 werd dat ook gevraagd: wie gaat in het noorden die regionale lijnen nog rijden? NS wilde daar helemaal mee stoppen, noemde ze onrendabel. Wij zijn erin gestapt en het is een succes geworden. Die nachtelijke verbinding met de Randstad is de eerste formele stap die we goed hebben uitgezocht.”

Hettinga denkt dat het een succes kan worden: “Het spoornet in Nederland is redelijk vol. Niet het allerdrukste van Europa, wel goed bezet. In de nachtelijke uren rijdt er geen trein op dit traject van het hoofdrailnet – en concurreert het plan niet met NS. Als dit lukt, komen de uren buiten de spits aan de orde. Stap voor stap. Zo is onze expansie in het noorden ook een succes gebleken. Je moet een lange adem hebben. Want kabinetten verschieten nog wel eens van kleur en beleid. Dat komt de reiziger niet ten goede.”

Arriva heeft ondanks de coronacrisis zijn beleid niet gewijzigd: “In maart vorig jaar viel de hemel naar beneden. De omzet stortte in met 90 procent, voor geen mens te bevatten. We zijn gaan rekenen, hoe lang houden we dit vol? Onze conclusie: we vallen niet meteen om. We besloten het beleid dat we vier jaar geleden hebben ingezet te handhaven. Ons te blijven richten op uitbreiding van de ov-markt, geen concessies te doen aan onze ambities met betrekking tot duurzaamheid, innovatie en sociaal ondernemen. En geen gedwongen ontslagen. Geen paniekvoetbal. Onze aandeelhouder Deutsche Bahn en commissarissen werden ook niet onrustig. We hebben afgelopen jaar goed gedraaid en zijn nog steeds solide. Dat gaf relatieve rust. Ook al omdat de overheid bereid was om er samen voor te gaan.”

Lees ook: Toevoeging E-tickets voor GVB in de 9292 app

Hydrogen trein – station Groningen

Geen treinverkeer in vrijwel hele land door grote storing

Het treinverkeer in vrijwel het hele land ligt stil wegens een storing aan een telefoniesysteem. Dat heeft gevolgen voor de bediening van seinen en wissels, meldt NS. Een woordvoerster van de vervoerder zegt dat er nog niets meer bekend is over de oorzaak van de storing. De NS, Arriva en Keolis adviseren reizigers om reizen uit te stellen tot een later moment. De storing werd rond 14.20 uur gemeld, het is nog niet bekend hoe lang het duurt tot die is opgelost. Treinen met reizigers die al onderweg waren kwamen niet opeens stil te staan door de storing. “Alle treinen rijden door naar een perron”, aldus een woordvoerder van NS.

“Het duurt dan nog lang voor alles is opgestart, dat is een grote puzzel, dus reizigers zullen nog flinke tijd last hebben van de storing.”

Rest van de dag

Een woordvoerder van spoorbeheerder ProRail zegt dat door een landelijke storing met het telefoniesysteem, treinverkeersleiders niet kunnen communiceren met de machinisten van vervoerders. “Dat is essentieel om treinen te laten rijden, dus daarom hebben we besloten een groot deel van het land stil te leggen.”

Provider Mobirail is volgens ProRail naar een maximumcapaciteit opgeschaald om de storing te ontdekken. Zodra die is verholpen, verwacht de ProRail-woordvoerder dat reizigers nog de rest van de dag effect zullen ondervinden van de storing. 

ProRail adviseert reizigers in de app te kijken welke reis er mogelijk is. Volgens NS zullen er tot ten minste 16.00 uur geen treinen rijden en adviseert daarom de reis uit te stellen als dit kan.

Lees ook: ProRail wil miljarden om het spoor te verbeteren