Deze week is Jeffrey van Gils (28) gestart bij KNV waar hij zich zal bezighouden met werkzaamheden voor de landelijke belangenvereniging voor de openbaar vervoersbedrijven, OV-NL, en zal namens KNV het voortouw nemen bij het doorontwikkelen van zogenaamde ‘connected mobility’, ofwel MaaS. Met ruime ervaring in de politiek-bestuurlijke wereld gaat van Gils beleidsmedewerker Sonila Metushi vervangen die eerder vanuit het Koninklijk Nederlands Vervoer de overstap maakte als EU Public Affairs Manager naar ABN-AMRO.
Hiervoor werkte Jeffrey van Gils, geboren en getogen Zoetermeerder, als hoofd beleidsondersteuning voor de VVD-fractie in Rotterdam. De vervoerssector is voor hem niet nieuw want in de lokale politiek is hij als raadslid in Zoetermeer jarenlang woordvoerder mobiliteit. Daarvoor was Jeffrey medewerker van verschillende VVD Kamerleden, onder meer persoonlijke medewerker van Tweede Kamer lid Jan Middendorp en Silvio Erkens.
politiek gedreven
In maart kwam van Gils in het nieuws omdat hij als raadslid van de Zoetermeerse VVD samen met raadslid Esmael Zamani van D66 schriftelijke vragen aan het college stelde over de nachtbus tussen Zoetermeer en Leiden. De Zoetermeerse VVD en D66 wilden weten van het gemeentebestuur wat er van de wens voor een nachtbus tussen Zoetermeer en Leiden in de concessie Zuid-Holland Noord was terechtgekomen en of er weer een nachtbus zou rijden.
We zijn hard bezig om nachtelijk OV terug te krijgen in Zoetermeer “Vooral om van Zoetermeer een aantrekkelijke woonstad voor de jonge hoogopgeleiden te maken. Jongvolwassenen die nu voor een groot deel de stad ontvluchten en maar beperkt terugkeren.”
Jeffrey van Gils (VVD)
Foto: Pitane Blue – KNV kantoor Bezuidenhoutseweg Den Haag
De afgelopen jaren heb ik mijn studie economie en bedrijfseconomie afgerond aan de Erasmus Universiteit. Als econoom snap ik dat de samenleving draait op de inzet van onze ondernemers en dat de overheid zich daar zo min mogelijk mee moet bemoeien.
Vanuit zijn nieuwe werkplek, met zicht op Bezuidenhoutseweg te Den Haag binnen het kantoor van ondernemersorganisatie Koninklijk Nederlands Vervoer, gaat Jeffrey van Gils onder meer aan de slag met het MaaS-Lab, een samenwerkingsverband van partijen uit het bedrijfsleven die betrokken zijn bij de ontwikkeling van Mobility as a Service in Nederland.
Na het vertrek van Sonila Metushi, die bijna 5 jaar de kar trok binnen KNV van het MaaS-Lab wacht van Gils de zware taak het lab in zijn huidige vorm te hervormen. Wellicht zal KNV de komende maanden alsnog duidelijk maken wat ze verder willen met dit onderdeel binnen hun organisatie.
Wij wensen Jeffrey veel succes in zijn nieuwe uitdaging.
Minder verkeersoverlast in de wijk, minder geparkeerde auto’s in de straat en toch volop mobiliteit voor de bewoners.
Als autobezitter ben je gewend dat er altijd een auto rijklaar voor de deur staat. Van Brandevoort tot Stiphout blijft dat zo met Appacar, maar dan voordeliger. Appacar bezorgt binnen een uur een deelauto thuis of op het werk, die aanvoelt alsof het je eigen auto is. Zo heb je een auto rijklaar voor de deur, wanneer je hem nodig hebt en bespaar je honderden euro’s per maand.
AppaCar is een Nederlandse startup opgericht door Maarten Neeskens. Het bedrijf richt zich op het ontwikkelen van een duurzame mobiliteitsoplossing door middel van het delen van auto’s. Het idee achter AppaCar is dat mensen een auto kunnen huren voor een korte periode, bijvoorbeeld voor een uur of een dag, in plaats van er een te bezitten. Op deze manier kunnen gebruikers flexibel gebruik maken van een auto zonder zich zorgen te hoeven maken over het bezit, het onderhoud en de verzekering ervan.
Helmond
Vanaf 20 april 2023 is Appacar beschikbaar in het gebied rond Helmond Brandevoort, de gemeente Stiphout, de Automotive Campus en de Schootse Dreef. Binnen de groene zone op de kaart bezorgen ze je auto binnen een uur voor de deur. Meld je alvast vrijblijvend aan en ontvang dan als één van de eersten een seintje als Appacar (spreek uit: app a car) beschikbaar is in Helmond.
Maarten Neeskens wil in het gros van de Nederlandse steden actief zijn. Appacar bezit zelf geen auto’s want voor de levering van de Helmondse wagens werkt het bedrijf samen met autoverhuur- en deelbedrijven. Deelmobiliteit richt zich op mensen die oren hebben naar de gemakken van Mobility as a Service.
deelmobiliteit
Deelmobiliteit verwijst naar een mobiliteitsconcept waarbij mensen een voertuig delen in plaats van er een te bezitten. Dit kan variëren van deelauto’s en deelfietsen tot deelscooters en deelsteps. Het doel van deelmobiliteit is om het gebruik van voertuigen efficiënter te maken en de kosten en milieu-impact van individueel autobezit te verminderen. Deelmobiliteit wordt steeds populairder en wordt vaak aangeboden door startups en gevestigde bedrijven in de mobiliteitssector.
Naast de juridische afspraken bestaat er ook een standaard voor de ‘technische’ verbinding tussen de partijen: de TOMP-API.
Het succes van MaaS, Mobility as a Service, valt of staat bij goede diensten voor mensen die reizen met de trein, fiets of deelvervoer. Een soepele samenwerking tussen overheden, MaaS-providers en mobiliteitsaanbieders is hiervoor een must. Daarom hebben de vijf grootste gemeenten van Nederland, meerdere fiets- en scooterbeheerders en MaaS-platforms onlangs een nieuwe versie van het modelcontract ‘OpenWheels Model Partner Agreement’ gelanceerd, dat meldt het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata.
tweewielers
Tot voor kort maakten Maas-aanbieders voor afspraken over mobiliteit losse afspraken met mobiliteitsaanbieders. Dit betekende veel werk en veel tijd, ten koste van de dienst van de klant. Voor tweewielers, zoals deelfietsen en deelscooters, waren daarom in een aantal grote steden al eerder afspraken gemaakt. Deze afspraken waren vastgelegd in het modelcontract ‘Open Bike II’.
organisaties
Er was een sterke behoefte om in de geest van ‘Open Bike II’ de samenwerking rond het standaardcontract voort te zetten en te verbreden naar deelauto’s en taxi’s, de vierwielers. 42 mobiliteitsorganisaties hebben afgelopen periode meegewerkt aan het uitbreiden en standaardiseren van de samenwerkingsafspraken binnen ‘OpenWheels’. Waaronder: Donkey Republic, MaaS Global, Gayio, Cargaroo, Sustainable-emotion, Turnn, Nazza, Urbee, HTM, I&W, ANWB, TCA, Tier, 9292, Greenwheels, Mywheels, Automicle en Radiuz.
De structuur van ‘OpenWheels’ is hetzelfde gebleven als het eerdere modelcontract. Verschillende thema’s, zoals aansprakelijkheid, zijn verder ontwikkeld en verbeterd. Daarnaast is elke individuele bijlage uitgebreid met een eigen voorbeeldtekst. De nieuwe versie zorgt voor de juridische verbinding tussen mobiliteits-aanbieders en MaaS-providers.
technische afspraken
Naast de juridische afspraken bestaat er ook een standaard voor de ‘technische’ verbinding tussen de partijen: de TOMP-API. Om een reis in een MaaS-app te kunnen plannen, boeken en betalen moet er veel data uitgewisseld worden. De TOMP-API maakt het mogelijk dat dit tussen alle MaaS-providers en mobiliteits-aanbieders op eenzelfde manier met dezelfde taal gebeurt. Deze standaard is een open source en gestandaardiseerde interface (koppeling) tussen mobiliteits-aanbieders en MaaS-providers. Doormiddel van de juridische (OpenWheels) en technische (TOMP-API) verbinding willen de betrokken partijen MaaS zo efficiënt mogelijk maken.
NTM
NTM, het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata, ondersteunt vanaf 1 januari 2023 de technische MaaS-standaarden. Het Nationaal Toegangspunt Mobiliteitsdata is de plek waar overheden en marktpartijen mobiliteitsdata kunnen publiceren, vinden en gebruiken. Het gaat om data van wegen, openbaar vervoer, parkeren, waterwegen, deelmobiliteit en andere relevante data op het vlak van mobiliteit.
De nieuwe vervoerder krijgt de rol van mobiliteitsmakelaar en moet een een nieuwe MaaS app ontwikkelen.
Het definitieve Programma van Eisen voor de OV-concessie West-Brabant is vastgesteld door Gedeputeerde Staten. Op het conceptprogramma zijn 184 reacties ontvangen. In het definitieve programma zijn een aantal aanpassingen gedaan, onder meer de vereisten voor lijnen naar de onderwijsinstelling Curio Prinsentuin in Andel. Daarnaast wordt de nieuwe vervoerder verplicht een app/platform aan te bieden voor Mobility as a Service.
Naast de 184 reacties die zijn ontvangen, heeft het Reizigersoverleg Brabant een advies uitgebracht, zijn vervoerders geconsulteerd en zijn opmerkingen van Provinciale Staten in het definitieve Programma van Eisen meegenomen. Het nu vastgestelde programma bevat minimumeisen. Zo krijgen vervoerders ruimte en flexibiliteit om zelf met voorstellen voor het OV-netwerk te komen. Het uiteindelijke resultaat zal kwalitatief en kwantitatief beter zijn dan de minimumeisen.
vGedeputeerde Suzanne Otters-Bruijnen: “We hebben goed naar alle opmerkingen en adviezen geluisterd. Sommige hebben we overgenomen, andere niet. Naar de lijnen naar Andel hebben we nog eens goed gekeken en daar een passende oplossing voor gevonden.“ In het definitieve programma wordt de toekomstige vervoerder verplicht om in elk geval tot en met 2028 lijnen vanuit de gemeente Drimmelen, de gemeente Dongen en vanaf Kromme Nol naar Curio Prinsentuin in Andel te handhaven.
Gedeputeerde Suzanne Otters van de VVD – fotograaf: Marc Bolsius
december
Een andere aanpassing is dat de nieuwe vervoerder de rol van mobiliteitsmakelaar krijgt. Hij moet een app/Mobility as a Service-platform aanbieden waarin reisinformatie over het OV en andere vervoersvormen staat. Met de app/het platform moeten reizigers ook ritten van de hubtaxi en haltetaxi in West-Brabant kunnen boeken. Zoals beschreven in de provinciale visie Gedeelde mobiliteit is maatwerk zoeken we daar waar per rit slechts enkele reizigers gebruik maken van het OV naar alternatieven. In ieder geval zal vanaf de nieuwe concessie in heel West-Brabant de hubtaxi rijden. Deze is overdag op doordeweekse dagen, als er geen ander OV-alternatief is, beschikbaar tegen OV-tarief.
De volgende stap in het proces is het openstellen van de aanbestedingsprocedure. Halverwege maart kunnen geïnteresseerde marktpartijen inschrijven en het bestek opvragen. In december wordt bekend wie vanaf juli 2025 de nieuwe vervoerder in West-Brabant is. Met deze nieuwe OV-concessie is 32,55 miljoen euro aan subsidie per jaar mee gemoeid. Het definitieve Programma van Eisen en de Nota van Beantwoording is te vinden op brabant.nl/ovwestbrabant
De nieuwste technieken in artificiële intelligentie kunnen een bijdrage leveren voor het oplossen van vervoersarmoede.
Met de komst van de nieuwste technieken in artificiële intelligentie (AI) was ik benieuwd naar het antwoord op de vraag of artificiële intelligentie kan bijdragen tot het oplossen van vervoersarmoede. Vervoersarmoede is een situatie waarbij mensen niet over voldoende middelen beschikken om toegang te krijgen tot betaalbaar en betrouwbaar vervoer, wat kan leiden tot beperkte toegang tot werk, onderwijs en andere voorzieningen.
AI kan helpen door complexe vervoersproblemen te analyseren en te voorspellen, wat kan leiden tot het ontwikkelen van nieuwe vervoersoplossingen die gericht zijn op het verminderen van vervoersarmoede. Bovendien kan AI ook helpen bij het optimaliseren van bestaande vervoerssystemen, bijvoorbeeld door het voorspellen van vervoersbehoeften en het optimaliseren van routes voor openbaar vervoer.
In het algemeen kan AI dus een bijdrage leveren aan het oplossen van vervoersarmoede door het ontwikkelen en implementeren van vervoersoplossingen die gericht zijn op het verminderen van dit probleem. In dit artikel laat ik artificiële intelligentie (AI) de antwoorden geven. Vervoersarmoede is een situatie waarbij mensen niet over voldoende middelen beschikken om toegang te krijgen tot betaalbaar en betrouwbaar vervoer, wat kan leiden tot beperkte toegang tot werk, onderwijs en andere voorzieningen.
MaaS kan helpen door een eenvoudig te gebruiken platform te bieden waarop gebruikers toegang krijgen tot een breed scala aan vervoersopties, waaronder openbaar vervoer, deelauto’s en carpoolen. Dit kan de betaalbaarheid en toegankelijkheid van vervoer verbeteren, wat kan bijdragen aan het verminderen van vervoersarmoede. Echter, het is belangrijk om te onthouden dat MaaS op zichzelf niet voldoende is om vervoersarmoede op te lossen en dat er ook andere maatregelen nodig zijn om dit probleem aan te pakken.
ontstaan
Vervoersarmoede ontstaat wanneer mensen niet over voldoende middelen beschikken om toegang te krijgen tot betaalbaar en betrouwbaar vervoer. Dit kan het gevolg zijn van een aantal factoren, zoals een laag inkomen, een gebrek aan toegang tot openbaar vervoer of het bezit van een eigen auto, een afgelegen woonplaats of een gebrek aan voorzieningen in de buurt. Wanneer mensen niet over voldoende vervoer kunnen beschikken, kan dit leiden tot beperkte toegang tot werk, onderwijs en andere voorzieningen, wat kan leiden tot vermindering van kwaliteit van leven. Vervoersarmoede is dus het gevolg van een combinatie van factoren die samenwerken om mensen van betaalbaar en betrouwbaar vervoer te weerhouden.
Gebrek aan toegang tot openbaar vervoer kan aanleiding zijn voor vervoersarmoede.
Op de belangrijkste vraag of vervoersarmoede op te lossen is het antwoord duidelijk. Het is een complex probleem dat niet gemakkelijk op te lossen is. Het hangt af van verschillende factoren, zoals het niveau van inkomen, de toegang tot vervoersmiddelen en voorzieningen in de buurt. Aangezien deze factoren sterk kunnen verschillen tussen individuen en regio’s, zal het oplossen van vervoersarmoede ook verschillende benaderingen vereisen.
Er zijn echter wel manieren waarop vervoersarmoede aangepakt kan worden, zoals het aanbieden van subsidies voor openbaar vervoer, het invoeren van deelauto- of carpoolsystemen en het investeren in infrastructuur en vervoersvoorzieningen in gebieden waar vervoersarmoede een probleem is. Het is belangrijk om een breed scala aan maatregelen te nemen om vervoersarmoede aan te pakken, en hoewel het niet gemakkelijk zal zijn om dit probleem op te lossen, is het wel mogelijk.
politiek
De politiek kan een rol spelen bij het oplossen van vervoersarmoede door maatregelen te nemen die de betaalbaarheid en toegankelijkheid van vervoer verbeteren. Dit kan bijvoorbeeld door het aanbieden van subsidies voor openbaar vervoer of het ondersteunen van het opzetten van deelauto- of carpoolsystemen. Bovendien kan de politiek investeringen doen in infrastructuur en vervoersvoorzieningen in gebieden waar vervoersarmoede een probleem is, wat kan helpen om de toegang tot vervoer te verbeteren. Echter, het is belangrijk om te onthouden dat vervoersarmoede een complex probleem is dat niet alleen door de politiek opgelost kan worden.
Aanbestedingen kunnen in sommige gevallen bijdragen aan het oplossen van vervoersarmoede. Aanbestedingen zijn een manier waarop overheden en andere organisaties contracten uitgeven voor diensten of producten, waarbij de meest voordelige aanbieding wordt gekozen. In het geval van vervoersdiensten kan een aanbesteding ervoor zorgen dat vervoersbedrijven concurreren op prijs en kwaliteit, wat kan leiden tot lagere tarieven voor gebruikers en een betere dienstverlening. Dit kan bijdragen aan het verminderen van vervoersarmoede, aangezien het de betaalbaarheid van vervoer verbetert. Echter, het is belangrijk om te onthouden dat aanbestedingen op zichzelf niet voldoende zijn om vervoersarmoede op te lossen en dat er ook andere maatregelen nodig zijn.
Europa
Europa kan een rol spelen bij het oplossen van vervoersarmoede door het ondersteunen van nationale en lokale inspanningen om dit probleem aan te pakken. Dit kan bijvoorbeeld door het financieren van projecten die gericht zijn op het verbeteren van de betaalbaarheid en toegankelijkheid van vervoer, of door het opzetten van programma’s die gericht zijn op het bevorderen van alternatieve vervoersmiddelen zoals deelauto’s en carpoolen. Bovendien kan Europa ook richtlijnen en regelgeving opstellen om te zorgen dat lidstaten vervoersarmoede aanpakken als onderdeel van hun nationale beleid. In het algemeen kan Europa dus een rol spelen door te helpen bij het ontwikkelen en implementeren van maatregelen die gericht zijn op het verminderen van vervoersarmoede.
kosten
De vervoerskosten op het platte land kunnen variëren afhankelijk van verschillende factoren, zoals de afstand die afgelegd moet worden, het type vervoer dat gebruikt wordt en de prijzen van brandstof en andere kosten. In het algemeen zullen de vervoerskosten op het platte land lager zijn dan in stedelijke gebieden, aangezien er minder congestie is en de afstanden korter zijn. Echter, voor mensen die in afgelegen gebieden wonen, kan de afstand tot dichtstbijzijnde steden of dorpen relatief groot zijn, wat kan leiden tot hogere vervoerskosten. Het is daarom moeilijk om een algemeen cijfer te geven voor de vervoerskosten op het platte land, aangezien deze sterk kunnen variëren.
Het is belangrijk om een breed scala aan maatregelen te nemen om vervoersarmoede aan te p.akken
MaaS
Mobility as a Service, of MaaS, is een concept waarbij verschillende vervoersmiddelen en diensten gebundeld worden om een eenvoudig te gebruiken vervoersoplossing te bieden aan consumenten. In plaats van het bezit van een auto of het afzonderlijk afnemen van diensten zoals openbaar vervoer, carpoolen of deelauto’s, biedt MaaS een platform waarop gebruikers toegang krijgen tot een breed scala aan vervoersopties.
Of Mobility as a Service (MaaS) noodzakelijk is, hangt af van verschillende factoren. In sommige gevallen kan MaaS een nuttige aanvulling zijn op het bestaande vervoerssysteem, door mensen toegang te geven tot een breed scala aan vervoersopties en het gemak en de betaalbaarheid van vervoer te verbeteren. Dit kan bijvoorbeeld helpen bij het verminderen van congestie en verbeteren van de luchtkwaliteit in stedelijke gebieden, en kan ook de mobiliteit van mensen verbeteren die geen eigen auto bezitten.
Aan de andere kant zijn er ook situaties waarin MaaS niet noodzakelijk is, bijvoorbeeld wanneer er al voldoende alternatieve vervoersmiddelen beschikbaar zijn en wanneer het gebruik van MaaS niet betaalbaar of praktisch is. In het algemeen hangt het af van de specifieke omstandigheden of MaaS noodzakelijk is of niet.
Het is belangrijk dat iedereen de reis met ov, deelauto of deelfiets makkelijk van deur-tot-deur kan plannen en betalen.
Lopen, fietsen en deelmobiliteit moeten een belangrijk onderdeel worden van de reis van deur tot deur, met klassiek openbaar vervoer als betrouwbare, comfortabele, duurzame bondgenoot. Na ruim twee jaar zo veel mogelijk thuis geweest te zijn, leeft de Vervoerregio Amsterdam weer als vanouds. We reizen weer bijna dagelijks vanuit huis door de regio naar werk, sport, vrienden en familie. Ook dagjesmensen en toeristen weten hun weg weer terug te vinden naar deze regio.
“We gaan van openbaar vervoer naar
publieke mobiliteit, want een robuust
systeem van alleen openbaar vervoer
is niet genoeg om in de toekomst onze
regio bereikbaar te houden. We zullen
meer moeten doen.”
Volgens van der Horst, verantwoordelijk voor ondermeer verkeer, vervoer en luchtkwaliteit, levert de regio bereikbaar houden grote uitdagingen op waar men het voortouw in moet nemen, maar die kan men alleen maken door samenwerking en steun van bijvoorbeeld van de Rijksoverheid. We staan daarmee op een kruispunt om de bereikbaarheid van de regio voor nu en in de toekomst vorm te geven. In plaats van terug te vallen in ons oude reisgedrag, zetten we de stap naar voren, naar een duurzaam bereikbare regio.
De Vervoerregio Amsterdam heeft de ambitie om de regio, nu en in de toekomst, bereikbaar te houden voor bewoners, bedrijven en bezoekers. Een economisch sterke regio waarin het voor iedereen veilig en prettig reizen en verblijven is. Daarvoor zetten ze in op mobiliteit als middel om bij te dragen aan maatschappelijke opgaven zoals de bereikbaarheid van nieuwe woningbouw, de leefbaarheid van stedelijke én landelijke gebieden en het welbevinden van de inwoners, werknemers en bezoekers van de regio.
Om de impact die verkeer en vervoer op het klimaat en de omgeving heeft te verminderen, zorgt de Vervoerregio voor heldere uitgangspunten voor duurzaam ontwikkelen en bouwen. Ze kijken naar beschikbare groene energie, ontwerpen en bouwen klimaat adaptief en bevorderen gebruik van circulaire materialen. Waar mogelijk faciliteren ze andere partners in de realisatie hiervan, door middel van bijvoorbeeld (innovatieve) leningen/investeringen. Daar waar ze hun kennis en expertise op de opgaven met (inter)nationale partners kunnen delen doen ze dat. Als kennisnetwerk zijn ze verbonden in het zoeken naar de oplossingen voor de opgaven die voor hen liggen.
Melanie van der Horst – D66
Het is belangrijk dat iedereen de reis met ov, deelauto of deelfiets makkelijk van deur-tot-deur kan plannen en betalen. Daarom stimuleren zij Mobility as a Service (MaaS). Ze pakken de regie in hub-ontwikkeling voor een soepele overstap van de auto naar de (deel) fiets, het ov en de deelauto. Zo zorgt men dat reizigers altijd tussen verschillende gebieden kunnen reizen en dat alle gebieden in de regio bereikbaar blijven. De integrale reis is ook een belangrijk aandachtspunt voor de nieuwe concessie Amsterdam.
publieke mobiliteit
Het streven is naar een overgang van openbaar vervoer naar publieke mobiliteit. Flexibel ov, diverse vormen van deelvervoer en het reguliere ov liggen steeds meer in elkaars verlengde. Door verschillende modaliteiten samen te voegen tot een collectief vervoerssysteem, wil men reizigers op een kosteneffectieve manier meer keuzevrijheid bieden en een betere toegang geven tot mobiliteit van deur tot deur.
Daarbij is de fiets het uitgangspunt. De fiets is duurzamer en wat ruimte betreft efficiënter dan auto of openbaar vervoer. Bovendien is fietsen gezond. De populairder wordende elektrische fiets, wordt steeds vaker gebruikt voor middellange afstanden. Daarom moeten ze zich richten op het realiseren van de brede, comfortabele doorfietsroutes tussen steden, dorpen en centrumvoorzieningen.
De toenemende populariteit van fietsen brengt echter andere uitdagingen met zich mee op gebied van verkeersveiligheid, fietsparkeren en een leefbare en veilige inrichting van straten. Men zoekt hiervoor naar passende oplossingen. Ook stimuleren ze met hun programma Verkeer en Meer het leren fietsen, vooral onder jongeren, en het blijven fietsen door jongvolwassenen, ouderen en in het woon-werk- en onderwijsverkeer. Verbetering van veiligheid van de fietsers heeft daarbij de volle aandacht.
Wethouder Marja Ruigrok (VVD)
De ongekend turbulente periode tijdens de coronapandemie is opgevolgd door hoge brandstofprijzen en een hoge inflatie. We leven in een tijdperk van veel financiële onzekerheden. Deze ontwikkelingen hebben uiteraard ook impact op de Vervoerregio. Zo reizen mensen na corona anders, maken ze tot nu toe minder gebruik van het openbaar vervoer. Maar ook de stijgende grondstofprijzen zijn een punt van zorg, bij gemeentelijke projecten waar de Vervoerregio subsidie aan heeft verleend en bij projecten waar de Vervoerregio opdrachtgever is, zoals de Amsteltram.
“We willen in de hele Vervoerregio prettig
blijven bewegen, waarbij keuzevrijheid
belangrijk is. Omdat het in de regio
steeds drukker wordt, zetten we in op het
STOMP-principe: Stappen, Trappen, OV,
Maas (vervoer van deur tot deur) en de
(elektrische of deel) auto.”
De fiets krijgt hierbij extra aandacht. Met e-bikes kunnen er grotere afstanden worden afgelegd, maar moeten we verschillende snelheden ook goed op elkaar afstemmen. “Hoe zorgen we voor goede fietsverbindingen en doorfietspaden in de regio? En hoe zorgen we dat onze kinderen blijven leren fietsen? Want dat lijkt steeds minder vanzelfsprekend te worden. En als je niet jong leert fietsen, stap je later ook niet op de fiets voor je woon-werkverkeer. De komende jaren hijsen we de fiets op het zadel.”, aldus Ruigrok.
Om de verwachte, forse, mobiliteitsgroei in de Amsterdamse regio op te vangen zijn diverse maatregelen nodig. OV kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren; de zogenoemde schaalsprong OV. Om dit mogelijk te maken is de Vervoerregio nauw betrokken bij grote projecten, zoals het project HOV ZaanIJ, het doortrekken van de Noord/Zuidlijn en sluiten van de ringlijn.
Aanvoerder in duurzaamheid zijn. Echt
richting geven. Dat gaan we de komende
periode laten zien door het te doen. De
plannen, bijvoorbeeld voor de nieuwe
concessie Zaanstreek-Waterland, liggen
er. Nu gaan we ze ook uitvoeren, met alle
uitdagingen van dien.”
Wethouder Gerard Slegers (CDA)
Volgens Slegers zijn ze daar al hard mee aan de slag, en gaan ze daar in volle vaart mee door. Elektrificatie van de hele bussenvloot, laadinfra. Maar ook verantwoordelijkheid nemen voor het delen van stroomvoorzieningen. Ze willen de inwoners, maar heel Nederland laten zien hoe het ook kan. Naast infrastructurele maatregelen zetten ze ook in op het spreiden van reizigers en gedragsbeïnvloeding. Dit doen ze bijvoorbeeld met de werkgeversaanpak en fietsstimulering bij studenten.
data gedreven
Stimuleren en faciliteren van het delen en gebruiken van mobiliteitsdata voor effectief mobiliteitsbeleid is belangrijk. Het delen van kennis hierover met de verschillende gemeenten en de werkwijze hiervoor tussen gemeenten zo veel mogelijk gelijk trekken is prioriteit. Het inwinnen van data over mobiliteitsgedrag kan bijvoorbeeld door voorwaarden te stellen aan vergunningen voor deelmobiliteitsaanbieders.
Digitale systeemveiligheid (cybersecurity) staat centraal om te garanderen dat het openbaar vervoer 365 dagen per jaar beschikbaar is. Ze stellen daarom een Chief Information & Security Officer (CISO) aan. Onder leiding van de CISO wordt een plan voor goed opdrachtgeverschap op dit vlak uitgewerkt.
opdrachtgever
Sinds 1 januari 2022 is de Vervoerregio risicodragend opdrachtgever voor het beheer en onderhoud en vervanging van de tram- en metro infrastructuur. Dit is het grootste contract van de Vervoerregio en heeft een taakstellend budget van bijna € 120 miljoen per jaar. Vanwege de overdracht vanuit de gemeente Amsterdam weten ze dat hier de komende periode wijzigingen in plaatsvinden, zowel positief als negatief. Omdat de effecten nu nog niet scherp zijn, kiezen ze ervoor dit contact nauwgezet te volgen, maar vooralsnog geen extra middelen te reserveren. De kern van het contract is dat problemen in eerste instantie binnen het budget worden opgelost, bijvoorbeeld door aanpassingen in de kwaliteit en kwantiteit van het onderhoud.
Roel Salden, eerder directeur Verkeersleiding bij ProRail, wordt per 1 januari 2023 secretaris-directeur van Vervoerregio Amsterdam. Hij volgt hiermee interim secretaris-directeur Alexandra van Olst op. Gerard Slegers, lid dagelijks bestuur Vervoerregio Amsterdam met portefeuille personeelszaken over de aanstelling: “Na een zorgvuldig doorlopen proces, heeft de Vervoerregio in Roel Salden een zeer geschikte secretaris-directeur gevonden. Hij kent het mobiliteitsdomein goed en heeft een breed netwerk dat van meerwaarde voor de Vervoerregio is. Wij zijn blij dat wij hem kunnen aantrekken voor onze organisatie”.
Use case van de Data Sharing Coalition waarin MPC een sleutelrol speelt.
Mobility as a Service (MaaS) is een hot topic als het gaat om het innoveren van de mobiliteitssector. Om het MaaS-ecosysteem te realiseren, is het delen van data essentieel. Tijdens de laatste vergadering van het door KNV geinitieerde MaaS-Lab werden de aanwezigen bijgepraat door Petra Buitenhuis – Publiek Vervoer Groningen Drenthe – en Pepijn Groen – Data Sharing Coalition. Het grootste probleem wat hierbij onder de aandacht kwam en opviel was het delen van gegevens tussen de verschillende vervoersdiensten.
Vanwege belemmeringen omtrent commerciële gevoeligheid en privacy van data, aarzelen mobiliteitsaanbieders om hun data te delen. Multi-party computation (MPC) kan deze belemmeringen voor het delen van data helpen verminderen, omdat gevoelige brondata niet wordt onthuld. In deze use case onderzoeken onze deelnemers Publiek Vervoer en Roseman Labs, in samenwerking met de Data Sharing Coalition, het waardepotentieel van het gebruik van MPC om MaaS te realiseren.
duurzame mobiliteit
Iedereen in Groningen en Drenthe moet gebruik kunnen maken van duurzaam vervoer, of je nu in een stad, dorp of buiten woont. Om dat te realiseren, hebben de provincies Groningen en Drenthe Arriva Nederland de opdracht gegeven een gebruiksvriendelijke reisdienst te ontwikkelen in de vorm van een app. Met bijvoorbeeld een deelfiets of deelauto krijgt de reiziger een reisadvies van deur tot deur. WMO en Hubtaxi werden opgenomen in de reisdienst die ook te gebruiken is door mensen in een rolstoel of slechtzienden. De provincies werken hierin samen met OV Bureau Groningen Drenthe en GR Publiek Vervoer.
Over het algemeen aarzelen mobiliteitsaanbieders om hun data te delen, omdat het een belangrijk asset is voor hun bedrijfsmodel en vanwege concurrentie met andere mobiliteitsaanbieders.
Over het algemeen aarzelen mobiliteitsaanbieders om hun data te delen, omdat het een belangrijk asset is voor hun bedrijfsmodel en vanwege concurrentie met andere mobiliteitsaanbieders. Denk aan data over voorkeuren en reisgedrag van reizigers. Deze informatie is waardevol voor aanbieders die strijden om reizigers of voor het binnenhalen van aanbestedingscontracten.
“Verschillende databronnen met elkaar combineren krijg je niet zo maar AVG-proof bij elkaar. Dat werd ook ervaren tijdens de pilot en momenteel bij de verwerking en analyse van de gegevens. ”
Voor deze use case werden 350 WMO reizigers geselecteerd in de pilot.
Bovendien is de privacygevoeligheid van data een punt van zorg. Veel relevante data bevat persoonlijk identificeerbare informatie (PII) en het delen van deze data wordt beperkt door de AVG.
multi part computation
MPC of Multi Part Computation kan barrières voor het delen van data helpen verminderen door gevoelige brondata niet openbaar te maken. Met MPC kunnen verschillende organisaties inzichten krijgen uit data uit verschillende bronnen zonder dat een individuele organisatie zijn brondata aan andere organisaties prijsgeeft.
Door brondata voor en tijdens berekeningen te versleutelen en te fragmenteren kunnen op een veilige manier inzichten gegenereerd worden over organisaties heen. En door data te versleutelen en te fragmenteren wordt de data zelf niet gedeeld, waardoor de data van elke individuele organisatie verborgen blijft voor andere betrokken organisaties.
“Voor deze use case werden 350 WMO reizigers geselecteerd in de pilot. Roseman Labs boodt een goede ondersteuning en zette een duidelijk stappenplan uit.”
Publiek Vervoer moet platteland betaalbaar bereikbaar houden
Het waardepotentieel van MPC wordt getest in een MaaS-pilot in Noord-Nederland (regio Groningen-Drenthe). Voor deze pilot kon een specifiek segment van reizigers – de mensen die een beroep doen op de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) maar geen extra indicaties hebben – gratis gebruikmaken van het openbaar vervoer om een verschuiving in hun mobiliteitsgedrag te stimuleren.
Van duurder gepersonaliseerd aanbod naar betaalbare en handige MaaS-opties. De pilot wordt momenteel uitgevoerd, maar door privacybarrières voor datasamenwerking kunnen er op dit moment geen gedetailleerde analyses worden uitgevoerd om de hypothesen te ondersteunen en inzicht te krijgen in de impact van de pilot. De inzichten worden op latere datum gedeeld met de leden van het MaaS-Lab.
Data Sharing Coalition
De Data Sharing Coalition is een samenwerkingsinitiatief dat tot doel heeft deze waarde te ontgrendelen door organisaties in staat te stellen gemakkelijk data te delen tussen domeinen en sectoren.
Eind 2022 loopt de Utrechtse MaaS-pilot af. De vraag is hoe verder?
Staatssecretaris Vivianne Heijnen was maandag 17 oktober te gast bij Goedopweg en de gemeente Utrecht om meer te horen welke ervaringen zij hebben opgedaan met de Mobility as a Service (MaaS)-pilot in de regio Utrecht. MaaS brengt alle vormen van vervoer in één mobiele dienst.
Na het uitwisselen van ervaringen ging het gezelschap naar NS-station Vaartsche Rijn om daar de eerste officiële deelmobiliteitshub met landelijke identiteit te openen. Vanaf nu een plek waar bewoners en bezoekers makkelijk en snel op een elektrische deel(bak)fiets of deelauto kunnen op- en overstappen. Wethouder Lot van Hooijdonk van de gemeente Utrecht en staatssecretaris Vivianne Heijnen verrichtten samen de openingshandeling.
“Door deze deelhub kunnen mensen makkelijk gebruik maken van verschillende vervoersmiddelen. Zo maken we steden beter toegankelijk en bereikbaar. Ik hoop dat er veel meer van dit soort hubs komen in Nederland, want zowel de reiziger als het milieu gaan er hiermee op vooruit.’”
Programmamanager van Goedopweg, Esther de Lange, vroeg aandacht voor het stimuleren van regionale samenwerking tussen gemeenten en goede afspraken met hen over het gebruik van deelvervoer. Wethouder Lot van Hooijdonk heeft haar visie gedeeld met de staatssecretaris en ziet veel kansen in deelvervoer om de stad Utrecht te verduurzamen. Begin 2023 volgt er nog een officiële evaluatie van de MaaS-pilot Utrecht.
“We staan als Utrecht voor een grote mobiliteitsopgave de komende jaren. De ervaringen van de MaaS-pilot en de ontwikkeling van deelhubs, zoals bij station Vaartsche Rijn, leren ons veel over de mogelijkheden voor het slimmer en duurzamer organiseren van mobiliteit in onze stad. En dat is randvoorwaardelijk voor het realiseren van de forse woningbouwopgave in de stad.”
Bij de deelhub Vaartsche Rijn staan deelauto’s en elektrische (bak)fietsen. De deelhub is vormgegeven conform de nieuwe landelijke identiteit voor deelhubs (genaamd “HUB”) en dus naast een herkenbaar logo voorzien van de uniforme bewegwijzering, vakmarkering en bebording. Elke reiziger in Nederland weet daarmee wat ze minimaal kunnen verwachten op deze hubs als het gaat om de kwaliteit van het aanbod deelvervoer en eventuele aanvullende diensten. Het sluit daarbij aan op bestaande concepten, zoals het stationsconcept van NS. De komende jaren gaat de gemeente Utrecht meerdere deelhubs realiseren in Utrecht.
Goedopweg maakt de drukke regio Utrecht beter bereikbaar én beter leefbaar. Met vernieuwende en praktische oplossingen verduurzamen we verkeer en mobiliteit en dragen zo bij aan een gezonde toekomst. Goedopweg is een samenwerking van de gemeenten Utrecht en Amersfoort, de provincie Utrecht, Rijkswaterstaat Midden-Nederland en het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat
(vlnr, Programmamanager Goedopweg Esther de Lange, Staatssecretaris Vivianne Heijnen, wethouder Lot van Hooijdonk, Projectleider MaaS Mark Verbeet, Projectmanager deelmobiliteit Lisette van Os)
Alles in de markt is een kwestie van vraag en aanbod.
Het was bijna te mooi om waar te zijn. Met één app naar je werk, ’s avonds na de bioscoop naar huis of bezoek aan je familie. Kiezen voor een vervoermiddel dat op dat moment het beste uitkomt: fiets, scooter, bus, taxi of auto. Met een druk op de knop zou duidelijk worden welke vervoerskaarten, abonnementen of taxi’s nodig zijn. Je plant, boekt en betaalt je reis met één app: dat is Mobility as a Service (MaaS).
Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, na goedkeuring van Minister Cora van Nieuwenhuizen en staatssecretaris Stientje van Veldhoven, en de regio’s investeerden 20 miljoen voor proefprojecten waarbij reiziger centraal moest staan. Samen startten zij zeven regionale pilots en na vier jaar kunnen we nu de balans opmaken.
pilots
MaaS moest niet alleen gemak en maatwerk voor de reiziger bieden, maar ook kansen voor vervoerders en overheden. En toch is dat niet helemaal het gevoel wat achterblijft in de markt. Tot op vandaag is het voor veel sectoren ver van hun bed. MaaS, wat doe je er mee? Wat heb ik eraan? Hoe werkt het? Wat levert het op voor mijn bedrijf? Waar sluit ik me aan? Waarom hoor ik er niets over? Kortom, allemaal vragen waar veel ondernemers mee zitten. En dan hebben we het niet eens over de reiziger want voor de meeste burgers is MaaS een 950 kilometer lange rivier in West-Europa die ontspringt in Frankrijk en stroomt door België en Nederland. Ook bekend als het punt in het zuiden waarachter carnaval elk jaar bekendheid geniet.
Kiezen voor een vervoermiddel dat op dat moment het beste uitkomt: fiets, scooter, bus, taxi of auto.
In 2019 starten zeven regionale pilots: Rotterdam, Amsterdam, Eindhoven, Limburg, Groningen/Drenthe, Twente en Utrecht/Leidsche Rijn. De pilots moesten. maximaal twee tot drie jaar duren. Pilots die regionaal moesten, maar daarna snel landelijk uitgerold zouden worden. De realiteit is anders geworden want voor veel van de deelnemende partners is het vandaag vechten om te overleven. De mogelijke winst van MaaS is groot maar zien we nog steeds niet terug. Wie wel garen spinnen uit MaaS zijn bedrijven gespecialiseerd in het organiseren van online overleg, vergaderen, project start-ups, conferenties of beurzen. Die sector weet als geen ander hoe je marktideeën kunt omzetten in klinkende munt.
“Door MaaS kunnen we beter sturen op beleidsdoelen, zoals duurzaamheid, filebestrijding, bereikbaarheid van het platteland, sociale inclusie en reizen voor gehandicapten.”
Toenmalige Minister van Infrastructuur en Milieu Melanie Schultz van Haegen schreef ooit dat er duidelijk een nieuw tijdperk in de mobiliteit is begonnen. We voeren grootschalige proeven uit met communicatiesystemen tussen weg en voertuig. En bij grote evenementen wordt gewerkt met slim verkeersmanagement. We moeten onderscheid maken tussen Smart Mobility en Maas. Wat het eerste betreft kunnen we vaststellen dat innovaties met succes kunnen geïmplementeerd worden. Om zelfrijdende voertuigen veilig te kunnen introduceren op onze openbare wegen moeten nog wel juridische aspecten zorgvuldig worden bekeken en uitgewerkt. Veel is in gang gezet, veel proeven lopen nog door en er zijn nog veel vragen te beantwoorden op het gebied van wet- en regelgeving. We zitten in een overgangsfase waarin we zorgvuldig bouwen aan een nieuw tijdperk op onze wegen. Dat is een continu proces met veel dynamiek.
massaverhuur
Natuurlijk hebben we de laatste jaren succes geboekt. Alle reiskosten staan ondertussen op één factuur en er is een wirwar aan mobiliteitskaarten op de markt. Een toekomstbestendig verdienmodel van slimme bedrijven die werkgevers ontzorgen. MaaS is het gebruik van mobiliteit in plaats van het bezit ervan. En dat zien we overal. Je struikelt letterlijk over MaaS op elke hoek van de straat of veel te smalle trottoirs. Overal liggen of staan groen, blauwe en rode MaaS objecten te wachten op de consument die met z’n app de deelfiets of deelscooter van het slot kan halen.
Als de consument niet naar de ondernemer komt, dan brengen we toch onze dienstverlening tot bijna voor de deur van de consument. Dat noemen we ook MaaS, dus geen ergernis over de vervuiling in de straat, het ongemak of het opeisen van openbare ruimte voor massaverhuur die we voortaan MaaS noemen. Aanbieders van mobiliteitsdiensten hebben er een commercieel belang bij dat hun mobiliteit gecentreerd is op drukke, populaire en dus winstgevende plekken. Want hoe meer ritjes een deelauto of deelscooter maakt, hoe vaker de kassa rinkelt.
MaaS kan het openbaar vervoer zijn, de deelauto, deelfiets, deelscooter, taxi of een mix van vervoermiddelen. Alles in de markt is een kwestie van vraag en aanbod. Er is dus een reële kans dat bij drukte de dienstverlening duurder is dan in de daluren. Dat is geen MaaS principe maar eerder de omstreden Uber methode waar geen enkele consument zit op te wachten omdat het niet transparant is.
Pitane Arrive koppelt consumenten grensoverschrijdend in Nederland en België.
Toch moeten we stil staan bij de MaaS initiatieven die ondertussen de markt veroveren. Niet één app om te kiezen wat je op een gegeven moment het beste uitkomt wat mobiliteit betreft, maar een breed pallet aan apps. Allemaal hebben ze het zelfde doel en allemaal kennen ze de daarbij behorende geldverslindende marketingbudgetten. Wil je een keer een deelauto, e-bike, e-scooter, OV of een combinatie van dit alles proberen dan is Gaiyo uitermate geschikt. Deelauto’s, deelscooters, deelfietsen, OV en parkeren dat plan, boek en betaal al met deze app.
Alle vormen van vervoer op een duidelijke plek bij elkaar. Dat is het doel van MaaS-apps en daarvan zijn er genoeg zoals GOAN! en Amaze Mobility. De laatste richt zich vooral op het verduurzamen van het woon-werkverkeer en startte op de Zuidas, terwijl GOAN! is gericht op het verkeer in Twente.
taxi
Opvallende afwezige binnen MaaS aanbieders zijn de taxibedrijven. Enkele uitzonderingen daar gelaten, is nog steeds geen ruimte binnen de sector om MaaS innovatie te omarmen. Ondanks de branchevereniging Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) de basis is van het MaaS-Lab, zijn taxibedrijven, dus vooral ZZP’ers gespecialiseerd in straattaxi, geen partij. Wel zijn er gebundelde krachten van vervoerders beschikbaar. De app Dextr koppelt lokale vervoerders in een aantal regio’s in Nederland aan consumenten en internationaal gaat de app Pitane Arrive. Die koppelt consumenten grensoverschrijdend in Nederland en België. De voornaamste reden dat MaaS binnen de taxisector niet succesvol is, is wellicht te wijten aan de communicatie en enthousiasme. Onwetendheid bij de ondernemers. Wellicht is hier een taak weggelegd voor het MaaS-Lab die haar financiering kent vanuit dezelfde sector.
Maas Global
Het meest aansprekende MaaS-voorbeeld is Whim. Dit is een Fins initiatief van Maas.global dat in Finland werkelijk reisbundels ging aanbieden. Met zo’n bundel kunnen reizigers lokaal vrij met het openbaar vervoer reizen, aangevuld met andere reismogelijkheden. MaaS Global is ’s werelds eerste echte MaaS-operator en ging de grootste verandering in de transportgeschiedenis doorvoeren sinds auto’s algemeen betaalbaar zijn geworden. Whim, de eerste allesomvattende MaaS-oplossing die commercieel op de markt verkrijgbaar is biedt zijn gebruikers alle stadsvervoerdiensten in één stap, zodat ze kunnen reizen waar en wanneer ze willen met het openbaar vervoer, taxi’s, fietsen, auto’s en andere opties, allemaal onder één abonnement.
conclusie
Het probleem is voor de consument door de komst van MaaS alleen maar groter geworden. Welke app moet hij downloaden en waarom is er geen nationale MaaS toepassing gemaakt met de 20 miljoen uit de proefprojecten? Daarbovenop komt dan wellicht nog het grootste probleem wat momenteel speelt. De onbetrouwbaarheid van het openbaar vervoer en het landelijke personeelstekort bij vervoersbedrijven, waardoor dienstroosters onbetrouwbaar zijn geworden, zijn minpunten. Wat heb je aan een goed werkende MaaS toepassing waarbinnen schakels uitvallen of onbetrouwbaar zijn? Gelukkig staan op elke hoek van de straat dan toch weer de scooters en fietsen. Maar daarvoor moet je dan weer een serie andere apps downloaden zoals Felix,Go Sharing of Check. MaaS is nog steeds geen druk op de knop.
Momenteel is deze informatie alleen op aanvraag beschikbaar bij de concessiehouders.
Gegevens over reizigersstromen zijn nodig voor een goed inzicht in het gebruik van het openbaar vervoer door de reiziger. Daarmee kan mobiliteitsbeleid beter vorm worden gegeven, zowel voor het openbaar vervoer zelf als voor de aansluiting met andere vervoersmodaliteiten. Bij dit laatste kan ook gedacht worden aan de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten voor deur-tot-deurreizen zoals MaaS.
Momenteel is deze informatie alleen op aanvraag beschikbaar bij de concessiehouders. Eerder werd de Kamer geïnformeerd over het voornemen een hoofdlijnennotitie op te stellen over mogelijke regelgeving om de informatie over reizigersstromen beter toegankelijk te maken. De Staatssecretaris Vivianne Heijnen beoogt binnen de grenzen van de Europese Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG) en de Mededingingswet een actieve en passieve publicatieplicht in te stellen voor concessiehouders van informatie over reizigersstromen.
De actieve publicatieplicht heeft betrekking op het openbaar maken van cijfers over reizigerskilometers en aantallen, het aantal in- en uitstappers op stations en haltes alsmede om aantallen over herkomst en bestemming van reizigers. De passieve publicatieplicht heeft betrekking op specifieke informatie die niet allemaal kan worden meegenomen in de actieve publicatieplicht en waarvoor een aanvraag bij de concessiehouders moet worden ingediend. De voorgenomen wetgeving bestaat uit twee fasen.
De eerste fase is een regeling in het Besluit Personenvervoer 2000 die afzonderlijke concessiehouders verplicht om per concessie informatie over reizigersstromen beschikbaar te stellen. De tweede fase is een wijziging van de Wet Personenvervoer 2000 om samenwerking over concessiegrenzen heen verplicht te stellen voor het beschikbaar stellen van regionale en landelijke informatie over reizigersstromen. Heijnen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat streeft er naar deze regelgeving binnen twee jaar in werking te laten treden.
Den Haag, 24 januari 2022.
Portret van staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, Vivianne Heijnen. – Beeld: Valerie Kuypers
De trein, en met name NS laat het afweten deze dagen.
Makkelijker kunnen we het niet bedenken. Reizigers kunnen plannen, boeken en betalen voor een multimodale reis van deur tot deur met behulp van een gebruiksvriendelijke alles-in-één app. Gebruik maken van deelfietsen of scooters, die ons naar het station brengen, en daarna lekker reizen met de trein naar de eindbestemming om vervolgens met een deelfiets verder te reizen. Alleen de praktijk is vaak anders.
Ondanks MaaS voordelen moet bieden in onze vervoersvoorziening is een belangrijke schakel in de vervoersketen steeds minder betrouwbaar aan het worden. De trein. En met name NS laat het afweten te vaak afweten. De hoop is dat we, met een hoogwaardige gebruiksvriendelijke service, reizigers kunnen aanmoedigen om hun diepgewortelde mobiliteitsgedrag te veranderen. Wellicht door de auto vaker laten staan en gebruik maken van duurzamere alternatieven zoals de trein. Helaas, de huidige ervaring brengt de reiziger terug in zijn vertrouwde auto en de file neemt hij er op de koop toe bij.
Reizigers kunnen plannen, boeken en betalen voor een multimodale reis van deur tot deur.
Alles wat MaaS veelbelovend maakt en waar verschillende onderzoeken een rooskleurige toekomst schetsen heeft als keerzijde dat de realiteit echter anders is en MaaS tot op heden slechts haperend wordt geïmplementeerd. Ons hele systeem van verplaatsen in Nederland is opgebouwd rond aparte modaliteiten, elk met eigen belangen. En dat maakt het moeizaam om de vervoersketen en diensten van verschillende aanbieders binnen MaaS sluitend te maken.
problemen
Het probleem zit niet enkel in het uitvallen van diensten, veelal door personeelsgebrek. In het MaaS samenwerkingsvraagstuk speelt met name een grote rol het delen van data. Door de afwezigheid van complete, nauwkeurige en actuele informatie over de beschikbaarheid, bezettingsgraad, locatie, planning en kosten van het mobiliteitsaanbod zal een MaaS-dienstverlener nooit in staat zijn om de vraag van reizigers volledig te beantwoorden. Hier komt TOMP om de hoek kijken. Door gebruik te maken van deze technologie kunnen vervoersbedrijven beter met elkaar samenwerken.
datasets
Gemeenten spelen ook een belangrijke rol. Zo heeft de gemeente Eindhoven de afgelopen jaren het goede voorbeeld gegeven op het gebied van van het delen van gegevens. Steeds meer datasets zijn vrij toegankelijk en kunnen worden gebruik. Een deel van deze gegevens is waardevol voor MaaS zoals de datasets over laadpalen en parkeerplaatsen. Even belangrijk is echter dat de stad als het ware de morele autoriteit op zich heeft genomen om gegevens op te vragen bij andere partijen. Als een vervoerder bijvoorbeeld zijn diensten in de stad wil aanbieden, dan mag dat alleen als het zijn data beschikbaar stelt.
In ieder geval, de gemeente maakt voor elk product of dienst automatisch afspraken over het aanleveren van dergelijke gegevens koopt die gegevens in welke vorm dan ook genereert. Op dit moment is het Open Data portaal vooral geschikt voor professionals, zoals onderzoekers. Medewerkers en samenwerkingspartners van de gemeente Eindhoven maken er ook gebruik van. Ook helpen ze er ontwikkelaars van digitale applicaties mee die de gegevens nodig hebben voor nieuwe toepassingen.
De mobiliteit van vrouwen is meer multimodaal en intermodaal dan die van mannen.
Vrouwen reizen anders dan mannen en gaan vaker multimodaal reizen, waardoor hun vervoermiddel verandert. Het vooroordeel op basis van geslacht is in het vervoer een serieus probleem aan het worden en moet worden aangepakt. Het vervoeren van mensen kan een dure en tijdrovende onderneming zijn, wat vaak leidt tot verschillen in wie het vervoer mag gebruiken en hoe. Het heeft niet alleen gevolgen voor vrouwen, maar voor elk aspect van de samenleving, van economie tot duurzaamheid.
Onderzoek levert veel interessante inzichten op en is de ideale plek om te beginnen. Dit witboek, gebaseerd op door de NYU geleide workshops, belicht bijvoorbeeld zeven gebieden die kunnen helpen om de ‘roze belasting’ in transport aan te pakken en waar innovatie hard nodig is. Deze omvatten betere rapportage van incidenten, gezinstarieven tegen eenmalige betaling en meerdere communicatiemethoden voor mensen met visuele of auditieve beperkingen, gedeelde micromobiliteit ontworpen voor vrouwen en reisplanningsapps die rekening houden met persoonlijke veiligheid.
Reisplanningsapps kunnen het multimodale en intermodale karakter van vrouwenreizen ondersteunen. Omdat ze alle beschikbare mobiliteitsopties op één plek samenbrengen, wordt het eenvoudiger om complexere reisketens vanaf een mobiel apparaat te plannen, beheren en betalen. Dit kan het betalen van een enkel gezinstarief inhouden (inclusief kortingen voor zowel kinderen als senioren), waar deze beschikbaar zijn. Naast het versnellen van de aankoop van tickets, kan een enkel tarief voor alle gezinsleden ook de kosten voor zorgverleners verlagen.
Vrouwen gaan vaker multimodaal reizen, waardoor hun vervoermiddel verandert.
De huidige technologie voor reisplanning is reeds in staat om gebruikers auditieve en visuele aanwijzingen te geven, wat vooral handig is voor mensen met visuele of auditieve beperkingen. Het kan ook gemoedsrust bieden voor zorgverleners met kinderen of ouderen, wetende dat ze informatie zullen ontvangen over wanneer ze moeten uitstappen, waar in- of uitgangen zijn en meer. Deze functies kunnen worden geïntegreerd met MaaS-platforms, zodat meer mensen toegang hebben.
Veel hangt af van vervoerders om hun wagenpark uit te breiden met bijvoorbeeld kinderzitjes, tandems en opbergruimte voor tassen en om daluren en kortere reizen te ondersteunen. Het zou ook vereisen dat voertuigen gunstig gelegen zijn voor een betere bereikbaarheid. Door deze services in apps voor reisplanning op te nemen, kunnen ze gemakkelijk worden geboekt en betaald als onderdeel van een reisketen, waardoor de frustratie van reizen wordt verminderd.
Samenwerkingen tussen alle aanbieders zijn van vitaal belang voor alle mobiliteitssectoren – of het openbaar vervoer, micromobiliteit, stadsplanning of de logistiek ervan betreft. Als we ons dagelijks bewust zijn van de dagelijkse uitdagingen van reizigers, is het vanzelfsprekend om efficiënte oplossingen voor hun behoeften te bedenken.
Deze diensten voorzien in een essentiële behoefte.
Als we platformen ontwikkelen, denken we eerder aan toegang dan aan enkelvoudige oplossingen. Platforms maken het mogelijk om met enkelvoudige oplossingen hun bereik te vergroten, mogelijk zelfs buiten de stad. Andere initiatieven zijn onder meer vervoerstoepassingen gericht op vrouwelijke passagiers om de veiligheid en het vertrouwen te vergroten.
Voorbeeld is Shebah, een Australisch bedrijf dat speciaal voor vrouwelijke passagiers en chauffeurs ritdiensten aanbiedt. Hoewel we altijd moeten werken aan het uitbannen van intimidatie bij alle vormen van vervoer, voorzien diensten zoals deze in een essentiële behoefte. Reisplanning-apps kunnen gepersonaliseerde resultaten bieden om voor deze opties te optimaliseren en vrouwen (en andere kwetsbare mensen) te helpen bij het plannen van een veiligere reis.
De afgelegde afstand per dag bepaalt in sterke mate welke vervoersmodi we kiezen.
Al zitten we nog in de staart van de coronapandemie, de volgende crisis woedt al volop. Terwijl donkere wolken zich boven de eurozone samenpakken, in de vorm van economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de hoge inflatie, kampen we in Nederland met de klimaatcrisis, een energiecrisis, een vertrouwenscrisis tussen burgers en de politiek, een uit de hand lopende vluchtelingencrisis, een landbouwcrisis, de stikstofcrisis, de toeslagencrisis, een woningmarktcrisis en niet te vergeten de personeelscrisis.
Hoe dan ook, een crisis is een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel, van welke aard dan ook, ernstig verstoord raakt. Welke crisis we ook benoemen, we zijn het er in Nederland ondertussen ook over eens geraakt dat de overheid er iets moet aan doen. Terwijl we daar op wachten kunnen we ons volop zorgen maken over een ander fenomeen dat de kop opsteekt. Het fileprobleem en het verkeersinfarct.
overheid
ANWB verwacht een ‘permanent verkeersinfarct’, en vaker ‘bumper aan bumper’ rijden. Duidelijk is dat de bereikbaarheid van Nederland prioriteit moet krijgen. Zoals het hoort in Nederland wil dus ook de ANWB dat het Rijk op korte termijn met een plan van aanpak moet komen. Eerder kwamen we het woord stikstofcrisis tegen en daardoor kunnen veertien projecten uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) niet tijdig worden uitgevoerd door een gebrek aan stikstof-experts. Dat blijkt uit een brief die minister Harbers van I en W naar de Kamer heeft gestuurd.
De ANWB onderkent de complexiteit van de stikstofproblematiek, maar vindt dat de bereikbaarheid van Nederland prioriteit moet krijgen en dat de doorstroming ondanks de stikstofbeperkingen bevorderd moet worden. Om wildgroei aan lokale maatregelen te voorkomen, zou de landelijke politiek hierbij de regie moeten pakken en op korte termijn een plan moeten opstellen. Als nu niet wordt ingegrepen bestaat het risico dat Nederland vastloopt, met alle economische en sociale gevolgen van dien.
Mobiliteit is noodzakelijk om deelname aan de maatschappij te garanderen. De stikstof- en klimaatcrisis geven ons de kans om mobiliteit anders aan te pakken. Een eerste vereiste is dat we gaan verminderen, minder kilometers en vooral meer nabijheid. Het snoeien van asfaltkilometers moet toch zorgen dat we kunnen verplaatsen: meer te voet, met de fiets, met het openbaar vervoer of gedeeld.
Iedereen moet gebruik kunnen maken van gedeelde mobiliteit.
duurzaamheid
Door ons mobiliteitsgedrag van vandaag brengen we de mogelijkheid van onze kinderen en kleinkinderen om zich in de toekomst te verplaatsen in gevaar. Duurzame mobiliteit omschrijven we als voldoende mobiliteit om volwaardig deel te nemen aan het maatschappelijk leven zonder dat de negatieve gevolgen van ons individueel mobiliteitsgedrag de mobiliteit van anderen op korte of lange termijn nadelig beïnvloeden.
Wanneer een verplaatsing met de auto onvermijdelijk is, kiezen we voor een gedeelde auto, delen we onze rit met anderen en zorgen we voor de minst vervuilende wagen. Misschien kunnen we ons ook iets meer verdiepen in het MaaS concept. We vermijden zoveel mogelijk onnodige verplaatsingen door te kiezen voor bijvoorbeeld telewerken en staan bewust stil bij ons verplaatsingsgedrag. Gedeelde mobiliteit kan daarbij helpen.
werken aan oplossing
Gedeelde mobiliteit heeft de toekomst en biedt meer mogelijkheden om aan te sluiten bij de wens van de reiziger. Daarmee bedoelt men alle mobiliteit die voor iedereen toegankelijk is en die je vaak samen gebruikt. Dit kan de bus of de trein zijn, maar ook een taxi, deelauto of een deelfiets. Ook meerijden met iemand past binnen gedeelde mobiliteit.
Iedereen moet gebruik kunnen maken van gedeelde mobiliteit. Dit gaat om fysieke toegankelijkheid, zoals rolstoelgebruikers, maar ook om mentale toegankelijkheid. Barrières die reizigers met een beperking ervaren moeten we zoveel mogelijk wegnemen. Om goed aan te sluiten bij de wensen van verschillende groepen reizigers, blijft maatwerk essentieel. Dat betekent niet dat iedereen gebruik moet maken van gedeelde mobiliteit.
We moeten beseffen dat de auto voor veel mensen een belangrijk vervoersmiddel blijft. Maar met gedeelde mobiliteit kunnen we alle reizigers een alternatief bieden en zo kan iedereen zelf bepalen of hij of zij wil meewerken aan de oplossing van een crisis. Niet alles moeten we van de overheid verwachten, zelf zijn we essentiële schakels in de oplossing.
“ik ben ervan overtuigd dat we met MaaS een mooie toekomst tegemoet gaan.”
MaaS gaat om het plannen, boeken en betalen van al het mogelijke vervoer via apps. Bijvoorbeeld de deelfiets, -auto, -scooter, trein, tram, of de taxi over de weg of het water. In Nederland experimenteren het Rijk, regionale overheden en marktpartijen volop met MaaS. Bij een succesverhaal blijft het dus niet wellicht niet bij een pilot, maar is landelijke uitrol mogelijk. De toekomst van MaaS en de vorm van het operationele model blijven onzeker.
aflopende pilots
De landelijke pilots lopen eind 2022 af en worden momenteel geëvalueerd. MaaS sluit aan bij een ontwikkeling die al gaande is: vooral de jongere consument vindt bezit, zoals een eigen auto, minder belangrijk. Er werden 7 nationale pilots. uitgerold. Elke pilot heeft een andere focus op een beleidsdoel of doelgroep. Bij de ontwikkeling van MaaS heeft de overheid een rol op zich genomen als actieve intermediair. Dit was van belang voor de standaardisatie, veiligheid en privacy.
Of het nu gaat om – Rotterdam-Den Haag – de Zuidas (Amsterdam) – Utrecht Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern – de gemeente Eindhoven, ASML, Brainport Smart Mobility – Twente – Limburg of Groningen-Drenthe, de toepassing van MaaS is op dit moment nog niet eenvoudig. Daarnaast is het succes van MaaS ook sterk afhankelijk van het gedrag en de perceptie van de uiteindelijke gebruiker.
TOMP-API standaard
Overheden leggen de basis voor MaaS. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ontwikkelde vanaf de zeven nationale MaaS-pilots met verschillende regio’s. Daarnaast zorgde het er voor dat we met de TOMP-API koploper binnen Europa zijn geworden. Het Ministerie heeft het voortouw genomen om de Transport Operator Mobility-as-a-service Provider (TOMP) te ontwikkelen. Dit systeem ontsluit de data van verschillende mobiliteitsaanbieders voor de reiziger binnen één app.
MaaS platforms staan vooral nog voor de uitdaging de publieke massa te bereiken.
techreuzen
Goedkoop waren de pilots niet waar een specifieke regeling voor was. Gelijktijdig met de beschikking tot verlening van de uitkering verleende de minister een voorschot van 100% van de specifieke uitkering. MaaS maakt het mogelijk om tegemoet te komen aan vervoersuitdagingen van reizigers en regio’s, en kan aanzienlijke zakelijke kansen creëren voor spelers in de sector. Niet alleen mobiliteitsbedrijven, ook verzekeraars en ICT bedrijven.
Het Maas ecosysteem is binnen Europa niet enkel een Google of Uber aangelegenheid. Maar omdat deze techreuzen bijna nooit geldproblemen hebben kan het voor veel lokale marktpartijen lastig worden actief met MaaS ontwikkelingen door te gaan wanneer de overheid de financiële middelen op een laag pitje zet.
Ondanks het enthousiasme van steden en bedrijven uit de sector groot is, zijn er nog uitdagingen zoals het samenbrengen van verschillende mobiliteitsdiensten, het standaardiseren van data en interfaces, het aanbieden van real time diensten en niet onbelangrijk het vinden van een rendabel bedrijfsmodel. MaaS platforms staan vooral nog voor de uitdaging de publieke massa te bereiken. Ondanks de uitdagingen die in dit artikel worden genoemd ben ik ervan overtuigd dat MaaS een mooie toekomst tegemoet gaat.
oorsprong
Het concept MaaS is bekend geworden in Finland. ‘Whim’, een Finse MaaS-app, werd eind 2017 in Helsinki uitgerold en had in 2018 al meer dan 70.000 gebruikers. Hoewel de app in meerdere landen beschikbaar is, is de MaaS-uitrol nergens zo vergevorderd als in Finland. Binnen Nederland is 9292 moves, die los staat van de reguliere 9292 app, momenteel een interessante partij in de MaaS-ontwikkeling. Zelfs een Check scooter boek je nu simpel via deze app. Voor het implementeren van de features maakt 9292 bovendien gebruik van de TOMP-API standaard.
Met een Europees erkende identiteit kan je als consument op een veilige manier jezelf identificeren.
Aanbieders van MaaS diensten kijken met grote belangstelling uit naar mogelijkheden om internationaal klanten te identificeren op een veilige en betrouwbare manier. In 2025 zijn 1 of meer nationale wallets én Europees erkende wallets uit andere landen in Nederland te gebruiken. Daarmee kunnen burgers hun bronidentiteit, en bijbehorende gegevens en documenten gebruiken om digitaal zaken te doen met overheid en ondernemers.
Zo kan je denken aan verhuurbedrijven van wagens of deelscooters die elke keer opnieuw een rijbewijs laten uploaden of via een iDeal transactie een bankgarantie willen zien. Met een Europees erkende identiteit kan je als consument op een veilige manier jezelf identificeren. Dit is de ambitie van zowel het kabinet als de concept-verordening EDI (Europese digitale identiteit) waarvoor de Europese Commissie een voorstel heeft ingediend. Het is een volgende stap naar een digitaal vrij verkeer van personen en hun gegevens in Nederland en de EU. Betrouwbaar, veilig, transparant en met respect voor privacy.
Softwarebedrijven en aanbieders van MaaS diensten kunnen meepraten en werken aan oplossingen voor het gebruik van een digitale portemonnee. Op 3 juni 2021 kwam de Europese Commissie met een voorstel voor herziening van de eIDAS-verordening uit 2014. Daarin staat dat elke lidstaat een elektronische identiteit (eID) en minstens 1 digitale portemonnee (wallet) moet ontwikkelen die in heel Europa geldt. Het voorstel is nog niet van kracht: eerst moeten alle lidstaten hun standpunt bepalen, daarna wordt in de Raad van de EU onderhandeld over de exacte invulling.
Programma EDI Stelsel NL
Om dit te realiseren moet er een stelsel voor Europese digitale identiteit in Nederland worden ingericht. Hiervoor zet het Programma EDI Stelsel NL van het ministerie van BZK nu de eerste stappen. Veel moet nog worden uitgezocht, maar 1 ding is zeker: het stelsel wordt ingericht op basis van een open houding en zoveel mogelijk co-creatie.
“Mensen die geen eID en/of wallet wensen, zullen op een goede, analoge wijze gebruik moeten kunnen maken van de dienstverlening in het publieke domein. Daar sta ik voor.”
Wie de portemonnee niet wil gebruiken, hoeft dat niet te doen. De nieuwe technologie moet aan bestaande wetten voor privacy en cyberveiligheid voldoen. Persoonsgegevens uit de portemonnee mogen bijvoorbeeld alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor ze gevraagd zijn. Ook krijgt de portemonnee een certificaat op het gebied van cyberveiligheid.
“Een veilige, inclusieve en kansrijke digitale samenleving. Dat is de ambitie van het digitaliseringsbeleid van het kabinet. Daarbij staan publieke waarden en de gebruikers centraal.”
mogelijkheden om internationaal klanten te identificeren op een veilige en betrouwbare manier
Op maandag 30 mei en dinsdag 31 mei organiseert het Programma EDI Stelsel NL 2 Meet Ups: een offline en een online bijeenkomst. Dit zijn de eerste in een reeks over dit onderwerp. Tijdens de Meet Ups gaan we in gesprek met (software)leveranciers, ontwikkelaars, uitvoerders, beleidsmakers, burger(vertegenwoordigers) en andere partijen die betrokken (willen) zijn bij de inrichting van het EDI Stelsel in Nederland.
Meet Up Offline: maandag 30 mei, 14:00 – 16:00 uur. Locatie: The Hague Tech. Voor deze bijeenkomst zijn 40 plaatsen beschikbaar. Meet Up Online: dinsdag 31 mei, 14:00 – 16:00 uur. Voor deze bijeenkomst geldt geen maximumaantal deelnemers. In deze eerste bijeenkomsten hoor je meer over het Programma EDI Stelsel NL, worden inzichten en ideeën opgehaald en gaan deelnemers met elkaar in gesprek over hoe in Nederland de opgave kan worden gerealiseerd.
De echte waarde van data kan alleen worden gerealiseerd als data wordt gedeeld en hergebruikt in de gehele digitale economie.
Data is de nieuwe olie, maar dan beter. Het heeft namelijk als uniek kenmerk dat het gemakkelijk te delen en hergebruiken is. Eén dataset kan een onbeperkt aantal applicaties tegelijkertijd ondersteunen. De EU en de Nederlandse overheid erkennen het belang potentieel van data delen. Wat Europa betreft moeten bedrijven data ontstaan uit gebruik van producten en diensten beschikbaar stellen aan degene die heeft bijgedragen aan het genereren van deze data. Cross-domein of horizontale maatregelen voor toegang tot en het gebruik van data maakt data delen uniform en voorkomt fragmentatie. Het kabinet wil dat Nederland voorop loopt in het delen van data binnen en tussen domeinen.
De overheid stimuleert marktpartijen en domeinen om zelf structuren op te zetten om onderling data te kunnen delen. Bij het verbeteren van de data-economie werkt Ministerie EZK samen met betrokken organisaties, onder andere de Nederlandse Data Sharing Coalition (DSC). Het marktinitiatief DSC werd gestart in januari 2020 met als doel het delen van data tussen verschillende domeinen te delen. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat ondersteunt en faciliteert de DSC. Zo zijn er tal van use cases ontstaan.
Om er een paar te benoemen denken we meteen aan de elektronische vrachtbrief, met als doel het verbeteren van de efficiency en ontwikkelen van nieuwe waarde proposities door delen data van elektronische vrachtbrief (eCMR) met verzekeraars op een generieke en gecontroleerde wijze. Een ander voorbeeld is het verbeteren van de processen in de melkveehouderij en de gezondheid van koeien door gestandaardiseerde toegang en ontsluiting van data van systemen op melkveehouderij te organiseren.
voordelen
De grootste voordelen van datadelen voor Nederland BV zijn wat directe impact betreft het ontstaan van nieuwe proposities, bedrijven, startups en banen ontstaan door innovatie in de verwerking van data in de data economie. Indirect impact zijn een verhoogde efficiëntie in processen, bijvoorbeeld door data-gedreven marketing, procesoptimalisatie, etc. Maar er is ook sprake van een afgeleide impact zoals een wijde verspreiding van voordelen van data innovatie in de samenleving zoals bijvoorbeeld een betere klantervaring. Iedereen in de samenleving kan meeprofiteren van de directe en indirecte effecten. Datadeeltoepassingen hebben dus niet alleen een maatschappelijke waarde, maar eveneens een grote economische waarde.
uitdagingen
Toch zijn er ook aandachtspunten. Uit een onderzoek blijkt dat funding, commitment en vertrouwen zijn voornaamste uitdagingen zijn in het opschalen use cases. Financiële middelen zijn nog onvoldoende georganiseerd bij marktpartijen om zelfstandig data-deeltoepassingen te ontwikkelen. Marktpartijen zien niet direct voordeel van het delen van data data over de organisatiegrenzen heen, dit belemmert het organiseren van commitment om use cases te ontwikkelen. Gebrek aan vertrouwen over data-eigenaarschap belemmert ontwikkeling van use cases, maar afspraken zoals BLOFT (Business, Legal, Operationeel, Functioneel, Technisch) kunnen daar bij helpen.
De Data Sharing Coalition bouwt voort op bestaande datadeelinitiatieven om datadelen tussen domeinen mogelijk te maken. Door multilaterale interoperabiliteit tussen bestaande en toekomstige datadeelinitiatieven te realiseren met datasoevereiniteit als kernprincipe, kunnen partijen uit verschillende sectoren en domeinen gemakkelijk data met elkaar delen, waardoor aanzienlijke economische en maatschappelijke waarde wordt ontgrendeld.
partijen slimme handvatten bieden voor een aanpak op het gebied van mobiliteit
De Mobiliteitsalliantie, het verband waarin onder meer de ANWB, NS. KNV en de Fietsersbond zitten, wil met een zogenoemd negenpuntenplan lokale partijen handvatten bieden voor een slimme aanpak op het gebied van mobiliteit. Het gebruik van openbaar vervoer stimuleren met kortingsregelingen voor bepaalde doelgroepen en flexibele werk- en openingstijden voor winkels, kantoren en scholen. Deze en meer ideeën presenteert de Mobiliteitsalliantie, een samenwerkingsverband van 25 partijen, in een plan aan de veertig grootste gemeenten van Nederland om ze voor iedereen bereikbaar, veilig en leefbaar te houden.
De Mobiliteitsalliantie waarschuwt in het plan ook voor de gevolgen voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de opgelopen achterstanden door uitstel van het onderhoud van infrastructuur. De leefbaarheid van grote steden staat onder druk. Gemeenten en steden zouden er in de collegevormingen, nu de gemeenteraadsverkiezingen voorbij zijn, mee aan de slag kunnen gaan. Volgens de alliantie zijn investeringen in mobiliteit cruciaal. Mobiliteit is volgens de 25 partijen de basis voor mensen om mee te kunnen doen in de samenleving, maar zou onder druk staan door onder meer de groei van het aantal inwoners en bezoekers in grote steden.
zorgvervoer en taxi’s
Toegang tot mobiliteit is een voorwaarde om mee te doen aan de samenleving. De gemeente kan helpen om deze toegang voor iedere inwoner te bieden, door samen met aanbieders van mobiliteit passende producten en diensten te bieden. In verschillende steden in Nederland wordt hier steeds meer ervaring mee opgedaan. Denk bijvoorbeeld aan het tegen gereduceerd tarief gebruik laten maken van het OV door mensen met een kleinere portemonnee. Of aan het organiseren van meerijddiensten voor mensen zonder eigen vervoer. En denk ook aan de instandhouding van zorgvervoer en taxi’s.
“in het nieuwe regeerakkoord is MaaS niet als term genoemd, maar wordt als een vanzelfsprekendheid gezien”
Mobiliteit maakt dat organisaties en mensen kunnen doen waar ze goed in zijn en draagt in hoge mate bij aan woongenot en leefplezier. Doorontwikkeling van MaaS diensten kan de mobiliteit op een gunstige en ecologische manier versterken. Openbaar vervoer, collectief personenvervoer, fiets en andere tweewielers bieden antwoord op de schaarse ruimte in de drukke gebieden en wijken. Het OV van de toekomst kan ook meer in samenhang worden bezien met doelgroepenvervoer, taxivervoer, deelmobiliteit en de fiets, zodat het steeds aantrekkelijker wordt om vervoermiddelen te combineren.
Met Mobility as a Service (MaaS) willen we reizigers een optimale en multimodale reis kunnen aanbieden. Daarvoor dienen dienstverleners met verschillende vervoerders te communiceren en zijn er datastromen nodig voor het plannen, reserveren en betalen van een reis. Om al deze partijen efficiënt en realtime met elkaar te laten praten is 1 taal nodig. Standaardisatie dus. Dinsdag 22 maart kan je nu reeds in de agenda noteren. Het MaaS Kenniscafé geeft antwoord op de vraag: waarom die noodzaak voor standaardisatie in een data gedreven ecosysteem mobiliteit?
Sprekers
Een lijst met boeiende sprekers. Bij Mobinck (Jef Heyse) willen ze mobiliteit eenvoudiger maken waarbij men minder bezit en meer gebruikt Een wereld zonder files, zonder parkeerproblemen en minder druk op ons milieu, dat is de drijfveer. Door mensen en oplossingen te verbinden, en samen met opdrachtgevers een mobiliteitsecosysteem te ontwikkelen waarop de nieuwste ontwikkelingen naadloos kunnen worden aangesloten.
Mark Verbeet, werkzaam bij de gemeente Utrecht, is altijd nieuwsgierig naar technologische innovatie, smart city en datagedreven oplossingen. Als strategisch adviseur heeft hij ruime ervaring met het aanjagen, ontwikkelen en realiseren van slimme en duurzame mobiliteitsconcepten, deelmobiliteit, MaaS en laadinfrastructuur.
Nico van Paridon is adjunct directeur van de Vervoerregio Amsterdam (VRA). Met hun expertise helpen de gemeente Amsterdam en partners in de regio bij het realiseren en verbeteren van regionale verkeer- en vervoerverbindingen. Deze expertise willen we graag delen en versterken.
Tania Rademaker is Sales & Business manager bij 9292 REISinformatiegroep. Goed nieuws, want afgelopen maand bracht OV9292 de samenwerking met Donkey Republic naar productie en dat betekende dat men sinds 1 maart 2022 de fietsen van Donkey Republic kan opvragen via de 9292 Locaties API, die te koppelen is aan de 9292 Reisadvies API.
Ties de Groot, projectmanager Open Parkeerdata, trekt een parallel met standaardisatie in de parkeerbranche en neemt ons mee in zijn ervaringen.
De nieuwste Dragonfly TOMP-API versie 1.3.0 zet de standaard voor integratie tussenMaaS providers, Transport Operators, organisaties en overheden. De TOMP-WG heeft bij deze release strak toezicht gehouden op compatibiliteit met de vorige versie waardoor de eerder ingeslagen weg voor bedrijven om onderling te koppelen gegarandeerd operationeel blijft.
De werkgroep heeft de afgelopen maanden veel energie gestoken in het verder afstemmen op het MaaS-ecosysteem om de interoperabiliteit te vergroten. Het resultaat mag er zijn. Met de nieuwste TOMP-API versie werden enkele upgrades aan de TOMP-API gemaakt om het mogelijk te maken toetsbare informatie van eindgebruikers uit te wisselen met behulp van de blockchain. In een ICT wereld waar standaarden aan de orde van de dag zijn, is de TOMP-API een onmiskenbare schakel geworden bij veel integratiepartners.
Hulpmiddelen
Wanneer u op MaaS-manier reist, maakt u normaal gesproken gebruik van diensten die de verschillende vervoerders aanbieden. Soms heb je misschien andere dingen nodig die met het bezit te maken hebben zoals een helm op een snelle fiets. En dan rijst de vraag: is de TOMP-API in staat om deze ‘add-ons’ of ‘hulpmiddelen op een generieke manier in het proces op te nemen? Tot de huidige versie 1.2.0 was het antwoord nee. Maar in de nieuwste versie gaan men add-ons faciliteren als integraal onderdeel van de TOMP-API. De huidige manier van plannen en boeken werd uitgebreid om add-ons te vergemakkelijken. De uitbreiding heeft ook gevolgen voor de levering van algemene en betalingsinformatie
GOFS-project
Binnen het GOFS-project is de werkgroep gaan samenwerken met GTFS. Dit project wordt geleid door MobilityData en heeft als doel een standaard vast te stellen voor de mobiliteitswereld. De leden zijn belangrijke spelers in de mobiliteitsindustrie die weten dat algemeen aanvaarde datastandaarden het voor reizigers gemakkelijker maken om vervoersopties zoals openbaar vervoer, gedeelde mobiliteit of openbaar vervoer te vinden, te begrijpen, te betalen en te gebruiken.
Soms heb je misschien andere dingen nodig die met het bezit te maken hebben zoals een helm
Compatibiliteit
Het lijkt erop dat het toevoegen van hulpapparatuur van invloed is op de informatie van de operator, de planning en de eindpunten van de rituitvoering. Dit omvat een groot deel van de bouwstenen van de TOMP-API. Gelukkig zijn dit niet-brekende extensies. Dit betekent dat een 1.3.0-implementatie een bericht van een 1.2.0-implementatie moet kunnen verwerken, zonder technische problemen of complicaties. Omgekeerd moet ook de communicatie met een nieuwere implementator naadloos verlopen, maar de nieuw geïntroduceerde concepten kunnen natuurlijk nog niet worden afgehandeld.
Over TOMP
De TOMP-WG is een samenwerkingsinitiatief om een standaard API te creëren voor de technische communicatie tussen Transport Operators en MaaS Providers binnen het MaaS ecosysteem door middel van een API (Applicable Programming Interface). De TOMP-API is een open standaard en wordt ontwikkeld in de werkgroep met publieke en private partijen. Deelnemers worden gefaciliteerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Donkey Republic, één van de grootste end-to-end deelfiets-oplossingen in Europa, is nu volledig geïntegreerd in de Nederlandse mobiliteitsapp Gaiyo. Dit betekent dat je je hele reis naar je werk of de stad kunt plannen, boeken en betalen in één app, zonder dat je wordt doorgestuurd naar een app van een vervoersaanbieder om daar bijvoorbeeld eerst een abonnement aan te maken. Met de Gaiyo-app heb je alles wat je nodig hebt om van A naar B te reizen.
Duurzame mobiliteit voor iedereen bereikbaar te maken
Met deze samenwerking willen Donkey Republic en Gaiyo stedelijk vervoer duurzamer maken en vooral ook eenvoudiger in het gebruik voor iedereen. Door integraties als deze wordt het concept van Mobility as a Service (MaaS) versterkt. Reizigers wordt de vrijheid geboden om te kiezen uit verschillende vormen van (elektrisch) vervoer.
“De slogan van Donkey Republic is: elke rit telt. Daar geloven we ook echt in. Door samen te werken met steden en apps als Gaiyo willen we het gemakkelijker maken om de fiets en het openbaar vervoer te verkiezen boven de auto. We voorzien dat integraties in mobiliteitsapps als Gaiyo in de toekomst een enorme vlucht zullen nemen. Dit maakt deze integratie een grote mijlpaal op onze reis.”
“Onze samenwerking met Donkey Republic laat zien dat Gaiyo echt de ambitie heeft een multi-mobiliteitsplatform te zijn. Het is onze missie om slimmere mobiliteitsbeslissingen mogelijk te maken en mensen te helpen toegang te krijgen tot een grote verscheidenheid aan vervoersmogelijkheden in de buurt. We kijken ernaar uit om nog meer duurzame micro-mobiliteitsopties naar steden in heel Nederland te brengen. De beschikbaarheid van de fietsen van Donkey Republic in onze app laat zien dat consumenten behoefte hebben aan één app om al hun vervoersdiensten te boeken om zich van A naar B te verplaatsen.”
Over Gaiyo
Gaiyo is een MaaS-app die functioneert als een persoonlijke vervoersassistent, ontwikkeld door een team van voormalige TomTom-medewerkers. De app geeft real-time inzicht in alle beschikbare reismogelijkheden en combinaties, inclusief vertrek- en aankomsttijden, reistijd en kosten. De app geeft je ook toegang tot een grote verscheidenheid aan vervoersmogelijkheden in de buurt en laat je (deel)vervoer plannen, boeken en betalen. Bovendien is Gaiyo de goedkoopste straatparkeer-app van Nederland. De Volkskrant noemde Gaiyo eerder ‘de handigste en meest uitgebreide mobiliteitsapp van dit moment’.
Over Republic Donkey
Donkey Republic is een toonaangevende aanbieder van end-to-end deelfietsoplossingen. Het bedrijf breidt zich uit over heel Europa en exploiteert vanaf het tweede kwartaal van 2021 meer dan tienduizend fietsen in zeventien steden als Mobility-as-a-Service (“MaaS”) provider. Daarnaast licenseert het haar platform als Software-as-a-Service (“SaaS”) aan partners die meer dan 3.400 fietsen exploiteren in meer dan 60 steden. Gebaseerd op haar eigen software biedt Donkey Republic steden en lokale partners een volledig geïntegreerde turn-key oplossing, met inbegrip van software die essentieel is voor alle belanghebbenden, fietsen, activiteiten en ondersteunende diensten. Donkey Republic speelt in op megatrends zoals duurzaamheid, deeleconomie en verstedelijking, en heeft als visie het leven in de stad voor iedereen beter te maken met een betaalbare en verantwoorde deelfietsoplossing.